Woensdag 23/09/2020

Hoorzitting

Techreuzen profileren zich als kleine jongens tijdens verhoor in Amerikaans Congres

Facebook-CEO Mark Zuckerberg en de andere techbazen mochten het uitleggen via videoverbinding. Beeld AP

De vier grote techbazen van Amazon, Apple, Facebook en Google en YouTube mochten het woensdag komen uitleggen in het Amerikaans Congres. Ze moesten allen verschijnen voor de parlementaire mededingingscommissie.

Het was een langverwachte hoorzitting over mogelijk marktmisbruik door de grootste techbedrijven ter wereld. Volgens voorzitter David Cicilline van de Amerikaanse parlementaire mededingscommissie maken Amazon, Google, Facebook en Apple misbruik van hun machtspositie, ten koste van kleine en nieuwe aanbieders. “Simpel gezegd: ze hebben te veel macht. Dat gaat ten koste van gewone mama- en papabedrijven.”

Cicilline, een Democratisch parlementslid uit Rhode Island, verzamelde het afgelopen jaar honderden uren aan verhoren, onder meer met grote advertentieverkopers, plus 1,3 miljoen documenten. Het verhoor van de bestuursvoorzitters van vier techreuzen vormt het sluitstuk van dat onderzoek. Dat zal volgens deskundigen waarschijnlijk leiden tot nieuwe wetgeving in de VS voor techbedrijven.

Voor het eerst moesten Jeff Bezos (Amazon), Sundar Pichai (Google), Tim Cook (Apple) en Mark Zuckerberg (Facebook) zich gezamenlijk verantwoorden. Dat leverde een bizar spektakel op – al verliep de hoorzitting via een videoverbinding. De bestuursvoorzitters van vier van de grootste bedrijven ter wereld, met een gezamenlijke waarde van 4 biljoen dollar (12 nullen; 3,4 biljoen euro) – waarvan twee van hen tot de rijkste personen ter wereld behoren – legden bedeesd uit dat zij helemaal niet zo machtig zijn. Kwetsbare kuikens eigenlijk, die zo weer ten onder kunnen gaan in de uiterst competitieve en snel veranderende techwereld.

Onlinewinkel en internetdienstverleners Amazon wordt ervan verdacht alternatieve aanbieders van hun spullen op het platform te benadelen. Apple wordt ervan verdacht concurrerende apps te benadelen en hoge commissie te vragen voor het gebruik van hun appstore. Facebook zou effectief een monopolie hebben in sociale netwerken en opkomende concurrenten agressief opkopen en inlijven. Google zou zijn macht misbruiken op de markt van online advertenties, zoekmachines en telefoonsoftware.

Het was een chaotische hoorzitting, congresleden citeerden af en toe getuigen die stelden benadeeld te zijn. Google zou bijvoorbeeld inhoud gestolen hebben van een andere website, Apple zou een kritische appmaker gedreigd hebben met uitsluiting. De antwoorden van de topmannen bleven – zoals verwacht – vaag en gingen al snel over in een opsomming van alle investeringen en banen die zij de VS hebben gebracht.

Uiteindelijk begonnen veel Republikeinen – zoals verwacht – een tirade tegen Facebook die rechtse politieke ideeën zou censureren. President Trump dreigde vlak voor de hoorzitting via Twitter dat hij desnoods per decreet zal ingrijpen in de techsector. 

De CEO's op een rijtje: Mark Zuckerberg van Facebook, Sundar Pichai van Alphabet (Google en YouTube), Tim Cook van Apple en Jeff Bezos van Amazon.Beeld AFP

Jeff Bezos

De verklaring van Amazon-oprichter Jeff Bezos, de rijkste man op aarde, kan zo verkocht worden aan Netflix als hartverwarmende biografie. Over de zoon van een alleenstaande tienermoeder die vermoedde dat internet groot zou kunnen worden en tegen ieders advies in een online-boekwinkeltje begon. Inmiddels is de onlinewinkel en internetdienstverlener 1,2 biljoen dollar waard (12 nullen). Het bedrijf verschaft werk aan miljoenen Amerikanen. Bezos relativeert zijn marktdominantie in de VS (schattingen schommelen rond de 40 procent van de onlinewinkel-markt) door te stellen dat Amazon nog geen 1 procent heeft van de mondiale winkelomzet van 25 biljoen (12 nullen). Bovendien is de VS volgens hem gebaat bij grote ondernemingen die hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. 

Mark Zuckerberg

De oprichter van het grootste onlineplatform ter wereld Mark Zuckerberg (Facebook, Instagram, WhatsApp) schetst een beeld van een door en door Amerikaans bedrijf dat met niks begon en zich nu staande moet houden in een zeer competitieve en snel veranderende wereld. Niet voor niks, stelt Zuckerberg, liet hij de oude bordjes van voorganger Sun Microsystems aanbrengen aan de achterzijde van zijn eigen bordjes toen hij hun kantoorpand in Palo Alto overnam. Als waarschuwing van hoe snel dingen kunnen veranderen. De Amerikaanse mededingingswet is volgens Zuckerberg bedoeld om eerlijke concurrentie en innovatie aan te moedigen. En dat zit volgens hem wel snor bij Facebook. Want het bedrijf steekt jaarlijks 10 miljard dollar in R&D en na hun overname konden Instagram en WhatsApp juist extra floreren, stelt Zuckerberg. Miljoenen kleine bedrijfjes bieden hun spullen aan via Facebook op een manier en schaal die vroeger voor hen niet mogelijk was. Ook Zuckerberg somt enorme bedragen op die hij in goede doelen steekt en snijdt dan – verrassend – het probleem van desinformatie op zijn platforms aan. Daar gaat de hoorzitting niet over, maar Zuckerberg staat onder zware maatschappelijke druk om meer verantwoordelijkheid te nemen voor de inhoud op zijn platforms. Hij pleit – opnieuw – voor een actievere rol van de overheid op dit gebied.

Tim Cook

Apple-baas Tim Cook schildert zijn bedrijf af als een bescheiden, maar hoogstaande speler in de techwereld. “Op geen enkele markt waar wij actief zijn, heeft Apple een dominant marktaandeel”, verzekert hij. Apple wil volgens hem de beste spullen maken, niet de meeste. Daarom hanteert zijn appstore ­regels en kwaliteitseisen, stelt Cook. De gewraakte 30 procent commissie die app-ontwikkelaars aan Apple moeten betalen – de voorzitter van de Amerikaanse onderzoekscommissie noemde dat eerder een vorm van banditisme op klaarlichte dag – geldt volgens Cook lang niet voor alle apps. Dat ­percentage is volgens hem trouwens lager dan wat een winkel zou vragen aan wie een product op hun plank wil leggen. De appstore levert volgens Cook 1,9 miljoen banen op in de Verenigde Staten.

Sundar Pichai

Ook Alphabet-baas Sundar ­Pichai (Google, YouTube) ­begint met een persoonlijk verhaal: pas toen hij als Indiase student in de VS arriveerde, logde hij voor het eerst in zijn leven in op internet. Nooit had hij gedacht, dat zo veel mensen gebruik zouden maken van de mede door hem ontwikkelde zoekmachine. Zijn missie in dit leven: technologie beschikbaar maken voor zo veel mogelijk mensen in de wereld. Hij wijst op de miljarden studenten, consumenten en bedrijven die gratis gebruikmaken van YouTube, Google Search, Google Suite of Google Maps. Het bedrijf biedt werk aan 120.000 personen en investeerde afgelopen vijf jaar 90 miljard dollar in R&D. De advertentieomzet van 135 miljard dollar in 2019 noemt hij niet. Pichai stelt verder dat er voldoende concurrentie is op de techmarkt. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234