Woensdag 14/04/2021

Technologiemerken in verval

undefined

Kodak

Iedereen denkt dat Kodak een plotse tik van de hamer kreeg door de steile opmars van digitale fotografie. Maar de waarheid is dat de Amerikaanse beeldvormingsgigant al sinds halfweg de jaren ’90 in problemen zit: de corebusiness van het bedrijf - filmrolletjes - werd toen stilaan stevig bedreigd door de Japanse fabrikant Fujifilm. En toen kwam de revolutie van de digitale fotografie, waar de voormalige mastodont veel te laat opsprong. Resultaat: traditionele elektronicamerken die tot dan toe niets van doen hadden met fotografie zoals Sony, palmden de markt voor digitale camera’s in. De filmrolletjesbusiness kalfde in die mate af dat Kodak zijn Amerikaanse fabricagevestiging moest sluiten en ook de fotolabo-activiteit paste zich veel te laat aan de nieuwe digitale wereld aan, zodat nieuwe spelers uit de dotcomwereld daar het roer overnamen. In 2005 werd een nieuwe CEO binnengehaald om het tij te doen keren, Antonio Perez, maar die slaagde daar vooralsnog niet in.

Sony

Het bedrijf dat de transistorradio introduceerde in de jaren ’50, de Trinitron-kleurentv in de jaren ’60 en de Walkman in de jaren ’70 zit in de problemen. Het begon allemaal met de Betamax die in de vroege jaren ’80 nog 40 procent van de totale omzet van Sony uitmaakte. Het toestel flopte toen het in de vroege jaren ’80 werd voorbijgestoken door de concurrerende VHS-video van JVC. Het bleef, ondanks een paar vette jaren in de jaren ’90, wat veel critici een engineering company noemden: eerst iets uitvinden en op de markt brengen, en pas daarna kijken of er wel iemand in geïnteresseerd is. Toen het bedrijf in 2005 zijn Amerikaanse vicedirecteur promoveerde tot CEO van de volledige groep, wist hij het schip een beetje bij te sturen, maar ook hij bleef het oude businessmodel aanhouden. Meer nog: hij verwedde de hele tent op de PlayStation 3-spelconsole en de nieuwe dvd-standaard Blu-Ray. De lancering van de PlayStation 3 werd uitgesteld voor de implementatie van de ingebouwde Blu-Rayspeler, en het bij de lancering relatief dure toestel moest de markt voor Blu-Raykijkers aanboren. Zowel Blu-Ray als de PlayStation 3 beginnen nu stilaan in de smaak te vallen bij de consument, maar de vraag is of die resonantie nog op tijd komt. De recentste financiële cijfers van het bedrijf zagen er alleszins niet goed uit: Sony zag zijn omzet in het derde kwartaal van dit jaar met 20 procent dalen en maakte ook een stevig verlies.

Atari

Het videospellenlabel Atari is een voorbeeld van een merk dat ondertussen al zo’n vijfentwintig jaar in de rats zit. Begin jaren ’80 stond het synoniem voor de toen opkomende videogame-industrie, maar na een financiële crash in 1984 moest Atari het onderspit delven voor nieuwkomer Nintendo. Het vervolg van dat verhaal spon zich over meer dan twee decennia uit, en is niet prettig. Het bedrijf werd sinds de crash meermaals overgenomen, onder meer door discdrivefabrikant JT Storage, door speelgoedmaker Hasbro in de late jaren ’90 en begin deze eeuw door het Franse softwarebedrijf Infogrames, dat enkele jaren later zijn naam veranderde in Atari. Ondertussen is de Europese afdeling van Atari voor een derde overgenomen door de Japanse groep Namco Bandai en werd het merk in Europa vervangen door dat van de fusiepartner. De Amerikaanse divisie bestaat nog wel onder de Atarimerknaam, maar moest zichzelf door allerlei financiële problemen opnieuw uitvinden tot een fabrikant van voornamelijk onlinegames.

Palm

In de vroege jaren ’90 ontwierp Ed Colligan een computer op zakformaat. Het ding zelf moest niet zoveel kunnen: gewoon wat informatie torsen die de gebruiker graag op zak had, zoals zijn adressenboek en zijn agenda, en die een beetje ordentelijk presenteren. Maar de Personal Digital Assistant (PDA) draaide ook op een besturingssysteem dat werd opengezet voor softwarefabrikanten, die een hele resem kleine applicaties of apps voor het toestel gingen maken. Klinkt dat laatste een beetje bekend? Flash forward naar 2009, en er is ondertussen vanalles gebeurd dat niet in het voordeel van Palm speelt. Het app-model werd, zoals u kunt zien, ondertussen door fabrikanten van de betere mobiele telefoons (smartphones) aangenomen, zodat Palm zelf, met zijn veel te laat gelanceerde eigen Pre-smartphone, niet meer kan opboksen tegen de concurrentie van Apples iPhone en de BlackBerry van de Canadese fabrikant RIM. Maar de problemen van Palm zijn al veel ouder: tegen het begin van deze eeuw werden de producten van het bedrijf al ingehaald door de PDA’s van andere bedrijven, die onder een aangepast Windowsbesturingssysteem van Microsoft draaiden. De Windows Mobile-PDA’s evolueerden ook sneller dan die van Palm naar een smartphone.

Sun

Een technologiemerk waarmee de aspirant-overnemer duidelijk geen raad weet, is dat van het Amerikaanse Sun Microsystems. De fabrikant van servers en computersoftware is vooral bekend in de business-to-business-informaticamarkt, maar kreeg ook een kleine naambekendheid als de maker van het Javaplatform en de StarOffice- en OpenOffice-bureelsoftware. Maar dat laatste is min of meer het probleem met Sun: het geeft zijn software gratis, of bijna gratis, weg aan de eindconsument, en verwacht op die manier voldoende aandacht te krijgen om ook zijn activiteiten die wél geld opbrengen (servers en serversoftware) in de verf te zetten. Sun Microsystems staat op overnemen, en de Amerikaanse ict-gigant Oracle staat klaar om het bedrijf op te slokken. Maar de overnemer weet zich zo weinig raad met de meer consumentgerichte software van Sun en diens intensieve gebruik van open-source-technologie (het bedrijf maakt eigen versies van rechtenvrije software), dat het ook de Europese Commissie niet is ontgaan. De overnamedeal wordt momenteel onderzocht door de Europese concurrentiemogendheden.

Motorola

Drie jaar geleden tuimelde Motorola, tot dan toe de tweede grootste fabrikant van mobiele telefoons ter wereld en de absolute marktleider in de Verenigde Staten, verrassend snel de obscuriteit in. Het bedrijf wil zichzelf nu opsplitsen in kleinere morzels en die stuk voor stuk verkopen. Maar het merk is bezoedeld, en het momenteel nog intacte moederbedrijf heeft een langetermijnschuld van bijna vier miljard dollar (2,8 miljard euro). Motorola heeft zijn verschillende dochterbedrijven die telecomapparatuur fabriceren te koop staan voor iets meer dan dat bedrag, maar daarmee is het bedrijf er nog niet. De divisie die mobiele telefoons op de markt brengt, en waarrond het hele bedrijf pivoteert, zag zijn omzet in het vorige kwartaal namelijk gehalveerd van 3,1 miljard naar 1,7 miljard dollar (2,2 miljard naar 1,2 miljard euro). In de Verenigde Staten heeft Motorola recentelijk een bescheiden succes met zijn Droid-telefoon, maar vertoeft daarmee in de schaduw van een ander merk: Google, de exploitant van het Android-besturingssysteem voor mobiele telefoons, dat ook op de Droid-telefoon draait en grotendeels verantwoordelijk is voor het gebruiksgemak en het succes ervan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234