Woensdag 23/09/2020

Hittegolf

Te warm? Wen er al maar aan

Beeld BELGA

Doet de hitte u nu al naar adem happen? Weet dan dat het alleen warmer wordt. Dodelijk warm zelfs. Door een combinatie van onder meer de luchtkwaliteit en de vochtigheid zullen we ook in België steeds vaker af te rekenen krijgen met hittegolven en doden.

Dat er tijdens hittegolven meer mensen sterven dan normaal, beseffen onze beleidsmakers sinds 2003. Die zomer werd Europa opgeschrikt door 70.000 hittedoden. Nu hebben wetenschappers alle studies doorgenomen die ze vonden over hittedoden uit 164 steden wereldwijd over de periode tussen 1980 en 2014.

Sinds 1980 ziet men wereldwijd een gestage toename van het aantal zieken en doden door hitte, concluderen ze in Nature Climate Change. Momenteel krijgt ongeveer 30 procent van de wereldbevolking ten minste twintig dagen per jaar te maken met levensbedreigende hitte. Blijven we evenveel broeikasgassen uitstoten als nu, dan leeft tegen 2100 liefst 70 procent van de mensheid in deze omstandigheden. Maar zelfs als de emissies zwaar worden teruggedrongen, dan zal de helft van de wereldbevolking worden blootgesteld aan extreme hittegolven.

"Sterven in een hittegolf is pure marteling. Het is alsof je langzaam wordt gekookt", verduidelijkt onderzoekster Camilio Mora. "Vooral in combinatie met een hoge luchtvochtigheid wordt hitte extreem gevaarlijk. Normaal koelt het lichaam af door te zweten. Maar als de omgeving vochtig is, kan het laagje water op de huid niet meer weg. Dan stapelt de hitte zich op in het lichaam. Mensen kunnen dan een 'hittetoxiciteit' krijgen, een vergiftiging die lijkt op zonnebrand, maar dan aan je binnenkant. Je bloed wordt naar je huid gestuurd om je af te koelen, waardoor er minder bloed naar de organen gaat."

Wie in tropische gebieden woont, is het meest bedreigd. "Een bevolkingsexplosie in Afrika zal het effect van een verzengende hitte nog vergroten. Verwacht wordt dat de bevolking er tegen 2100 zal groeien van circa 1,2 miljard naar 3 miljard", zegt geograaf Gerard Govers van de KU Leuven.

Lange, hete zomers

"Maar het is niet omdat wij in een gematigd klimaat leven, dat we zullen ontsnappen aan de gevolgen van de klimaatverandering", zegt Nicole van Lipzig, professor geografie aan de KU Leuven. "Momenteel krijgt België gemiddeld 10 hittedagen per jaar met een daggemiddelde boven de 25 graden Celsius. Slagen we er niet in om de uitstoot terug te dringen, dan tellen we tegen 2100 liefst 64 van die dagen. Dat worden lange, hete zomers. Bovendien is de lucht bij ons vochtiger dan in pakweg Spanje. Dat maakt dat de thermometer niet eens zo hoog hoeft te klimmen om een dodelijke hitte te krijgen. Bij een relatieve vochtigheidsgraad van 20 procent wordt het gevaarlijk zodra de daggemiddelden 30 graden Celsius bereiken. Bij een luchtvochtigheid van 70 procent ziet men de oversterfte echter al toenemen vanaf 20 graden. De lucht is dan zwaarder, waardoor longpatiënten het extra moeilijk krijgen om te ademen."

Vandaar dat ook de Vlaamse overheid probeert te anticiperen op het toenemende hittegevaar, onder meer door de leefomgeving aan te passen. "Nu al zetten steden als Antwerpen in op extra groen, omdat dit zorgt voor afkoeling. Veel meer gebouwen zullen airconditioning krijgen, hopelijk gevoed met zonnepanelen op het dak – zodat ze niet voor nog meer uitstoot en dus hitte zorgen. Kortom, Vlaanderen kan zich wapenen tegen de warmte", menen de Leuvense geografen. "Dat is een ander verhaal in het zuiden, waar men daarvoor de middelen niet heeft."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234