Zaterdag 25/06/2022

Voor u uitgelegdOverlegcomité

‘Te vroeg’ volgens de experts, maar code geel komt in zicht: mag het CST binnenkort in de vuilnisbak?

De Gentse Overpoort tijdens de eerste nacht van code oranje. Beeld Wannes Nimmegeers
De Gentse Overpoort tijdens de eerste nacht van code oranje.Beeld Wannes Nimmegeers

Het einde van de coronamaatregelen sluipt dichterbij. Op het Overlegcomité van volgende week wordt wellicht code geel afgekondigd, samen met het einde van de epidemische noodtoestand. Na twee crisisjaren lijkt de crisis grotendeels achter de rug.

Tommy Thijs en Stavros Kelepouris

1. Wat zal het Overlegcomité beslissen?

Een maand nadat de coronabarometer in code rood startte, is code geel al in aantocht. Premier Alexander De Croo (Open Vld) roept op vrijdag 4 maart het Overlegcomité samen. Zonder onverwachte wendingen is nu al duidelijk wat daar beslist zal worden: het rijk van de vrijheid komt in zicht. “Het is de bedoeling om enkel samen te komen als het is om code geel af te kondigen”, zegt een hoge regeringsbron.

De coronabarometer zal dus omlaag schakelen, wat betekent dat de coronamaatregelen zo goed als allemaal op de schop gaan. Het Covid Safe Ticket hoeft niet meer getoond te worden, evenementen kunnen gewoon doorgaan, op café moet het personeel geen mondmasker meer dragen, in discotheken kan weer gedanst worden.

Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) gaf dinsdag in het parlement al aan dat code geel na de krokusvakantie zou kunnen ingaan. Wellicht zal de federale regering ook beslissen om de epidemische noodsituatie te laten aflopen. Die werd eind oktober afgekondigd, om de coronamaatregelen een solide wettelijke basis te geven. Maar omdat sinds het begin van het jaar de epidemie duidelijk snelheid mindert, groeide ook de kritiek op de noodtoestand.

Strikt genomen staat een beslissing over code geel los van de noodtoestand. Maar politiek bestaat wel een consensus dat in code geel er geen noodtoestand meer geldt.

2. Wat zeggen de wetenschappelijke adviseurs?

De experts in de Risk Assessment Group (RAG) maakten in hun laatste rapport duidelijk dat ze de overgang naar code oranje vorige week “te vroeg” vonden. Liefst hadden ze nog één tot twee weken gewacht. Bovendien pleitten ze ervoor om voor een verdere afschakeling naar code geel “minstens drie weken te wachten om de impact van de versoepelingen te kunnen evalueren”.

Die analyse zal het Overlegcomité niet volgen. Ook coronacommissaris Pedro Facon, die traditioneel nochtans tot het voorzichtige kamp van het covidbeleid behoort, zal in zijn advies aan de regering geen bezwaar maken tegen een overgang naar code geel. De situatie ziet er immers iedere dag beter uit, en de druk op het gezondheidssysteem daalt zienderogen.

3. Waar staan we vandaag?

Cijfermatig bevindt de barometer zich vandaag eigenlijk nog in een tweespalt, met nog code rood voor de dagelijkse ziekenhuisopnames wegens Covid-19, en wel al code geel voor het aantal patiënten op intensieve zorg.

Volgens de laatste Sciensano-cijfers moeten er elke dag nog gemiddeld 194 nieuwe patiënten naar het ziekenhuis. Die trend is wel al enkele weken dalend met ongeveer 25 procent per week. Het totale aantal patiënten met Covid-19 op intensieve zorg dook dinsdag met 287 voor het eerst in bijna vier maanden weer onder de 300, waarmee de streefwaarde voor code geel bereikt werd.

4. Wat zijn de vooruitzichten?

Als de huidige trends zich verderzetten, zal België rond 1 maart onder de 150 nieuwe hospitalisaties per dag duiken, de drempel die oorspronkelijk vooropgesteld was voor code oranje. Rond 21 maart zou de drempel voor geel (maximaal 65 opnames per dag) bereikt worden, maar allicht schakelt het Overlegcomité net zoals bij de overgang naar oranje dus toch al vroeger.

De bezetting op intensieve zorg zou in het huidige tempo verder dalen richting 200 begin maart, om op het einde van die maand rond de 100 uit te komen. Zelfs in het meest pessimistische scenario verwachten de modelleurs van het team van biostatisticus Niel Hens (UHasselt) niet dat de drempel van 300 de komende weken opnieuw overschreden zal worden.

Volgens viroloog en GEMS-lid Marc Van Ranst (KU Leuven) zal de opmars van de besmettelijkere BA.2-subvariant van omikron, gecombineerd met de versoepelingen van vorige week, mogelijk wel voor een vertraging in de daling zorgen. In het laatste rapport van het nationale referentielaboratorium van het UZ Leuven kreeg BA.2 de voorbije dagen een aandeel van 40 procent van alle infecties, tegenover 10 procent begin deze maand.

Dat ligt echter vooral aan een steeds kleiner absoluut aantal positieve BA.1-stalen dan aan een echte toename van BA.2. Waarschijnlijk nog deze week zal BA.2 dominant zijn, maar er zijn dan ook “geen tekenen dat dat tot een nieuwe significante stijging van het aantal besmettingen zal zorgen”, aldus het rapport.

5. Wat na code geel?

Code geel betekent eigenlijk dat er geen acute crisis meer geldt. Het gezondheidssysteem kraakt niet in zijn voegen, de samenleving kan vrijwel normaal draaien. Maar dat wil niet zeggen dat alle teugels gevierd worden. De regeringen zullen moeten beslissen welke voorzorgsmaatregelen nog overeind blijven. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met de contact tracing, afspraken over luchtkwaliteit, covidtests, de vaccintiestrategie, en het passenger locator form? Daarover wordt druk politiek overleg gevoerd.

Ook de toekomst van het CST is nog onduidelijk. Verdwijnt de coronapas voor eens en voor altijd, of houdt de politiek hem toch nog achter de hand? De meeste regeringspartijen sluiten niet uit dat het instrument ooit opnieuw van stal gehaald moet worden als de pandemie toch nog voor een nieuwe crisissituatie zorgt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234