Woensdag 13/11/2019

Te vroeg gejuicht

Enkel de verlaging van de vennootschapsbelasting wordt nog voor nieuwjaar goedgekeurd. De rest van het Zomerakkoord wordt uitgesteld tot januari. Na urenlang crisisberaad raakten meerderheid en oppositie het daarover eens. Wat werd er precies afgesproken? Dieter Bauwens en Ann De Boeck

1

Vennootschapsbelasting

De regering-Michel wil de vennootschapsbelasting verlagen van 34 naar 25 procent, en voor kmo's naar 20 procent. Over de noodzaak van een verlaagde vennootschapsbelasting zijn zowat alle meerderheid- en oppositiepartijen het eens. Volgens oppositiepartijen PS en sp.a wordt de Europese anti-ontwijkingsrichtlijn echter onvoldoende omgezet waardoor de maatregel niet budgetneutraal dreigt te zijn.

De PS vroeg dinsdag in de Kamercommissie Financiën een tweede lezing van de teksten. Daardoor was de kans erg klein dat de wet nog in 2017 goedgekeurd geraakte. "De regering heeft zichzelf vastgereden door die teksten veel te laat in te dienen", zei commissievoorzitter Eric Van Rompuy (CD&V) gisterochtend nog.

Voor de regering-Michel dreigde de vernedering. Als de maatregel niet voor 1 januari werd goedgekeurd, moest hij met terugwerkende kracht worden ingevoerd. In dat geval dreigden bedrijven naar de rechtbank te stappen. "Zo'n gebrek aan rechtszekerheid schrikt potentiële buitenlandse investeerders af", weet fiscaal expert Mark Delanote. "Die zouden voor andere landen kiezen, waar ze hun beloftes wél nakomen."

Uiteindelijk werd die blamage vermeden door het op een akkoordje te gooien met de oppositie. Afspraak is dat zij de verlaging van de vennootschapsbelasting mee goedkeurt voor nieuwjaar, terwijl twee andere belangrijke maatregelen - het onbelast bijverdienen en de effectentaks - pas in januari worden gestemd. Zo krijgt ze meer tijd om de teksten door te nemen.

De maatregel wordt in een nieuw, apart wetsvoorstel gegoten. Daardoor is de tweede lezing van de PS geen bedreiging meer. Als alles goed gaat, wordt dat vandaag besproken en gestemd in de commissie. Morgen is het aan de Kamer.

2

Onbelast bijverdienen

Open Vld wil iedereen tot 500 euro per maand onbelast laten bijverdienen. Op dat voorstel kwam de afgelopen maanden kritiek omdat werkgevers en werknemers waarschuwden voor oneerlijke concurrentie. De regering besliste om de invoering van de maatregel uit te stellen naar 20 februari zodat eerst overlegd kan worden met de gemeenschappen en gewesten over de precieze uitwerking. De federale maatregel zou immers grote gevolgen hebben voor hun bevoegdheden. Zo bevat de lijst van activiteiten waarmee je onbelast kunt bijverdienen ook kinderopvang en activiteiten in de zorg. Dat heeft een impact op de regionale bevoegdheden.

Verschillende partijen stelden voor om het onbelast bijverdienen, dat net als de vennootschapsbelasting in de zogenoemde 'relancewet' zit, los te koppelen en er pas later over te stemmen. Dat zagen de liberalen aanvankelijk niet zitten. Zij vreesden dat van uitstel afstel kwam.

In de loop van de dag gingen de Vlaamse liberalen dan toch akkoord met het voorstel van begrotingsminister Sophie Wilmès (MR) om hun trofee uit te stellen tot na nieuwjaar. Het was de enige manier om de verlaging van de vennootschapsbelasting te redden. In ruil gingen ook de christendemocraten akkoord om 'hun' effectentaks uit te stellen.

3

Effectentaks

Afgelopen zomer bereikte de regering een akkoord over de effectentaks, een belasting voor wie 500.000 euro of meer op zijn effectenrekening heeft staan. Toen het erop aankwam om de taks goed te keuren, stond de meerderheid echter zelf op de rem. "De effectentaks had vrijdag al gestemd kunnen worden. Dat die stemming werd uitgesteld, lag niet aan de oppositie", zegt sp.a-fractieleider Meryame Kitir.

Na overleg met de meerderheidspartijen vroeg MR dinsdagavond zelf een tweede lezing. Verklaring is dat de verschillende onderdelen van het Zomerakkoord absoluut tegelijk goedgekeurd moesten worden. "Een symptoom van het diepe wantrouwen dat tussen de meerderheidspartijen heerst", zegt politicoloog Carl Devos (UGent). "Iedereen moest tegelijk springen."

Gisteren zag het er lang naar uit dat de effectentaks, een verwaterde versie van de meerwaardebelasting die CD&V ooit eiste, samen met de vernieuwde vennootschapsbelasting zou worden goedgekeurd. Maar Open Vld vreesde alleen met lege handen achter te blijven. Daarom werd ook de effectentaks, met frisse tegenzin bij CD&V, uitgesteld.

Een uitstel zorgt niet meteen voor problemen. Aangezien de effectenrekeningen pas in maart een eerste keer gewogen worden, ligt daar de echte deadline. Uitstel kan wel gevolgen hebben voor de inkomsten uit de taks. En net daar werden al heel wat vraagtekens bij geplaatst. Volgens de oppositiepartijen en verschillende experts zal de effectentaks niet de beoogde 254 miljoen opbrengen.

4

Andere maatregelen

De vennootschapsbelasting en het onbelast bijverdienen springen dan wel het meest in het oog, maar in de relancewet zitten nog een rist andere maatregelen. De aangepaste opzegtermijn bijvoorbeeld. Werkgevers zullen werknemers die minder dan 6 maanden in dienst zijn sneller kunnen ontslaan. Het gaat om de herinvoering van de 'proefperiode light'. Op die manier wil de regering werkgevers stimuleren om werknemers een contract van onbepaalde duur te geven.

Op dit moment geldt bij een ontslag tijdens de eerste 3 maanden nog een opzegtermijn van 2 weken. Wie na 3 tot 6 maanden ontslagen wordt, moet daar 4 weken op voorhand van op de hoogte gebracht worden. Die termijnen worden door de regering-Michel ingekort. Voor de eerste 3 maanden wordt de opzegtermijn gehalveerd, tot 1 week. Vanaf 3 maanden worden dat 3 weken, vanaf 4 maanden 4 weken en vanaf 5 maanden 5 weken.

Dat geldt ook voor de startersjobs voor 18- tot 20-jarigen. Bij die startersjobs behouden de werknemers hetzelfde nettoloon, maar ligt de brutoloonkost voor de werkgever lager. Bedoeling is dat zij zo gestimuleerd worden om jongeren sneller een kans te geven. Die maatregel is voorzien vanaf 1 juli 2018. Al deze kleinere maatregelen worden over nieuwjaar getild.

5

Conclusie

De duivel zit in de details, zeker in politiek. Een half jaar geleden vierde de regering uitbundig haar Zomerakkoord op Tomorrowland. Nu wordt de uitvoering grotendeels over nieuwjaar getild. Het uitstel komt er niet door een onmogelijke houding van de oppositie. Integendeel. De regering betaalt de prijs voor de fouten die ze zelf maakte. Het akkoord was te vaag, bevatte te veel losse eindjes.

"De regering heeft te snel victorie gekraaid", zegt politicoloog Carl Devos (UGent). "Bovendien had ze de verlaging van de vennootschapsbelasting al eerder kunnen indienen, maar ze koos ervoor om alles samen op het laatste nippertje in te dienen. Alles werd aan alles gekoppeld." Toen niet alles op tijd door het parlement geraakte, dreigde plotseling het hele akkoord vertraging op te lopen.

Dankzij een 'kerstbestand' kan premier Michel weer ademhalen. Zonder ongelukken wordt de verlaging van de vennootschapsbelasting morgen definitief goedgekeurd. Een pluim op de hoed van deze regering. Niettemin is het resultaat volgens Devos mager voor een akkoord dat afgelopen zomer al uitbundig werd gevierd. "Hadden ze in juli twee weken langer onderhandeld, dan was het nu wellicht klaar."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234