Zaterdag 19/06/2021

Te veel oorlogen, te weinig geld

Wereldwijd zijn er momenteel zodanig veel brandhaarden dat hulporganisaties niet meer weten van welk hout pijlen te maken. 'Als we de verwachte kosten van alle operaties optellen, dan stevenen we af op rode cijfers', klinkt het bij Artsen Zonder Grenzen.

Dodelijke bombardementen in Gaza, IS-terreur in Irak en de burgeroorlog in Syrië. Maar ook: het conflict in Oekraïne of de ebolacrisis in West-Afrika. Het is doffe ellende die dezer dagen de krantenpagina's vullen. Om nog maar te zwijgen van de crisissen die het nieuws veel minder halen. Want inderdaad, in de Centraal-Afrikaanse Republiek en Zuid-Soedan brandt het ook nog steeds. Of in Afghanistan, Nigeria, de Filippijnen, Libië.

"Niet alleen heb je een heleboel crisissen op hetzelfde moment. Het gaat ook telkens om grote, complexe conflicten", zegt Christof Godderis, woordvoerder van Artsen Zonder Grenzen België. "Wij zijn op veel fronten tegelijk actief. En dat heeft uiteraard gevolgen voor onze capaciteit, zowel qua personeel als qua fondsen. De druk is enorm."

Als AZG de geplande kosten van al die crisissen naast elkaar legt, komt de organisatie uit op een deficit. "We stevenen af op rode cijfers", zegt Godderis. "Gelukkig hebben we het noodhulpfonds, maar die middelen zijn uiteraard niet oneindig. Ons werk in West-Afrika bijvoorbeeld kost handenvol geld. Een ebolapak kost 80 euro. Slechts de helft daarvan is herbruikbaar, de andere helft moet verbrand worden. Als je weet dat er vijf keer per dag twee personen met zo'n pak in een isolatiecentrum binnengaan, en dat we in het gebied zes centra hebben, dan lopen de kosten natuurlijk snel op."

Ook bij het Rode Kruis voelen ze de druk. "De laatste maanden is het permanent", zegt Axel Vande veegaete, woordvoerder internationale operaties van het Rode Kruis Vlaanderen. "Bovendien: de brandhaarden die opnieuw opflakkeren, zoals Libië bijvoorbeeld, zijn hebben diepe en complexe wortels. Het is veel moeilijker om in zulke situaties hulp te bieden."

Hulporganisaties als Artsen Zonder Grenzen en het Rode Kruis hanteren drie belangrijke principes: neutraliteit, onafhankelijkheid en onpartijdigheid. Godderis: "Wij zullen nooit onder bewapende bescherming een gebied binnentrekken. Willen we ergens opereren, dan onderhandelen we dat met de strijdende partijen."

Maar dat wordt hoe langer hoe moeilijker, bevestigen beide woordvoerders. "We zien hoe die onderhandelingen almaar langer duren en moeizamer verlopen", zegt Vande veegaete. "Hierdoor wordt de hulpverlening bemoeilijkt. Bovendien zijn de conflicten vaak zo complex dat het niet helemaal duidelijk is met wie je gesprekken moet aanknopen. Tegen dat je met de eerste hebt onderhandeld, is de context weer helemaal veranderd en mag je van voren af aan beginnen."

Vande veegaete werkt sinds 1980 voor het Rode Kruis, en zag sinds die tijd een heleboel brandhaarden, crisissen en humanitaire rampen de revue passeren. "Toen ik midden jaren tachtig in Angola werkte, was dat een pak eenvoudiger dan vandaag. We onderhandelden met de overheid en met de rebellen van UNITA. We voelden ons redelijk veilig. Vandaag is het meestal een pak minder duidelijk wie precies tegen wie vecht. Eerlijk? Mocht ik nu 25 jaar zijn, ik weet niet of ik naar die gebieden zou durven vertrekken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234