Zaterdag 16/01/2021

Te oud voor deze onzin

Politieke machtsspelletjes, een bestuursraad vol dwarsliggers en een voogdijkabinet dat zo lek is als een zeef. Het waren twee frustrerende jaren voor de gelauwerde baas van de Belgische spoorwegen. Op geen enkel moment heeft Jo Cornu de tanker van de NMBS kunnen keren.

"Mijn grootvader zei altijd: je bent meer met 100 gram geluk dan met een kilo verstand." Dat nuchtere antwoord geeft Jo Cornu (71) in september 2013 op de vraag of de NMBS de kroon op zijn werk wordt. Na een internationale carrière waar de meeste topmanagers van dromen, aanvaardt hij het aanbod van de regering- Di Rupo om baas te worden van de NMBS. Een risico, beseft hij. Maar hij heeft niks te verliezen. "Mijn kinderen zijn allemaal de deur uit. Mijn carrière moet ik ook niet meer maken. Ik stel mij ten dienste van de maatschappij."

Als iemand de NMBS kan opkuisen, dan is het Cornu. Dat is de breed gedeelde overtuiging wanneer de ervaren rot zijn intrek neemt in de toren aan het Zuidstation. Cornu komt dan wel uit het telefoonboekje van vicepremier Johan Vande Lanotte (sp.a), maar een duidelijke partijkleur heeft hij niet. Alleen daarom is hij een verfrissende verschijning binnen de NMBS. Met veel zwier en enthousiasme begint hij aan de grote kuis. Eerst: de NMBS de 21ste eeuw in sleuren. En twee: de kassa op orde brengen.

Anarchie

Nauwelijks halfweg in zijn mandaat geeft Cornu er de brui aan. Een verrassing is dat niet, want Cornu heeft de gezegende leeftijd van 71 en zou af en toe met de gezondheid sukkelen. De geruchtenmolen draaide op volle toeren sinds voorzitter Jean-Claude Fontinoy werd gespot in een tête-à-tête met Herman De Bode, kabinetschef van Jan Jambon (N-VA). Gisteren bleek ex-voogdijminister Jacqueline Galant (MR) al acht maanden op de hoogte te zijn van zijn vertrek. Galant zou vorige week haar mond voorbij hebben gepraat in een gesprek met PS-voorzitter Elio Di Rupo, waardoor het nieuws in een stroomversnelling kwam.

Het incident typeert de lastige werksituatie van Cornu. Het is geen geheim dat de relatie met Galant bijzonder stroef liep in de laatste maanden. Niet het minst omdat het kabinet van de minister zo lek als een zeef was. Cornu kon geen maatregel bedenken of hij stond de volgende dag in de media. Het wekte bij Cornu op zijn minst de indruk dat zijn moderniseringspogingen kwaadwillig werden genekt. Als een man van de oude managementcultuur verwonderde hij zich over het gebrek aan discretie aan de top. De NMBS is Alcatel niet.

Was het niet Galant, dan wel de anarchie in zijn raad van bestuur. Daar zitten nog altijd een pak misnoegde sp.a'ers en PS'ers die elke regeringsbeslissing van binnenuit saboteren. Die mensen werden benoemd onder de regering- Di Rupo en verzetten zich tegen de hervormingen van de regering-Michel. Eigenlijk hadden zij al lang vervangen moeten zijn door N-VA'ers, maar dat blijkt geen sinecure. Het dossier belandt regelmatig op de tafel van de regering, maar wordt telkens teruggestuurd.

Bondgenoot

Zelf benadrukt Cornu dat het nooit zijn bedoeling was om een mandaat van zes jaar uit te doen. De NMBS weer op de rails zetten, daar was het om te doen. "Na de succesvolle samensmelting van de voormalige NMBS-Holding en de NMBS, wilde ik de grote akkoorden met de federale staat over de beheersovereenkomst en het investeringsplan afwerken. De gesprekken daarover bevinden zich in een vergevorderd stadium. Ik zal mijn opvolger dus een duidelijk kader achterlaten om de NMBS te leiden."

Heeft Cornu de NMBS inderdaad een nieuwe toekomst gegeven? Zo duidelijk is dat niet. "Hij is met veel enthousiasme begonnen, maar vrij snel op een muur gebotst", analyseert CD&V-mobiliteitsexpert Jef Van den Bergh. Regeringsbronnen melden dat er eind 2015 al iets was geknakt tussen Cornu en CD&V. Toen belde Cornu persoonlijk alle vicepremiers af met de eis om de tweederdemeerderheid in het paritair comité van de NMBS af te schaffen. Een listige poging om de spoorbonden buitenspel te zetten.

De N-VA zag in Cornu vooral een bondgenoot om de financiën op orde te stellen. Kamerlid Inez De Coninck oordeelt scherp: "Het is jammer dat hij op een zeer ongelukkig moment vertrekt, net nu de belangrijke dossiers in hun eindfase komen."

Minister van Mobiliteit François Bellot (MR) zal samen met Cornu een geschikt moment zoeken voor zijn vertrek. Allicht is dat pas binnen enkele maanden. Dat zou de Wetstraat voldoende tijd moeten geven om op zoek te gaan naar een nieuwe CEO.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234