Maandag 27/01/2020

Te kust en te keur

Het is een cliché, maar wel waar: Brazilië heeft voor ieder wat wils. Wie het vijfde grootste land ter wereld bezoekt, moet kiezen of delen. Er is immers veel in de aanbieding. Deze zeven bijzondere plekken zijn alvast een begin.

Een tijdje geleden bombardeerde The Mail on SundayFlorianópolis in de zuidelijke staat Santa Catarina tot 'The Island of the Beautiful People', het eiland waar de mooiste mensen ter wereld wonen. De Britse tabloid is niet echt een referentie voor betrouwbaar nieuws, maar er is iets van aan. Heel wat Braziliaanse topmodellen - zoals Alessandra Ambrósio en Isabeli Fontana - hebben er een strandhuis. Doe daar nog de zongebruinde surfers, surfbabes en topvoetballers bovenop en je begrijpt waarom het eiland de speeltuin van de young and glamourous wordt genoemd.

In Florianópolis, of kortweg Floripa, staat alles in het teken van het strand. Keuze genoeg: het eiland heeft 42 praias, stranden, elk met zijn eigen publiek. Praia Mole lijkt voorbehouden voor gays, de jetset feest in Jurerê. Surfers verzamelen op Praia da Joaquina en Campeche trekt vooral jonge hipsters. Wie een strand voor zich alleen wil, moet het zoeken op het zuidelijke deel van Floripa. De verlaten stranden in het zuiden zijn enkel te bereiken met een bootje of via een wandelpad door de jungle.

Florianópolis heeft twee seizoenen. Het zomerseizoen, van december tot carnaval, is warm en druk. Tijdens de wintermaanden regent het aan één stuk door en is het eiland koud en desolaat.

Ook Trancoso is populair bij hippe Paulistano's en internationale jetsetters. Het dorpje in het zuiden van Bahia wordt tijdens de Braziliaanse zomermaanden overspoeld door toeristen, maar boet desondanks niets aan charme in. Het dorpspleintje - of Quadrado - is een van de mooiste van Brazilië. Oude mannetjes kletsen erop los, zittend op een bankje voor een roze of blauwgeverfd vissershuis. Kinderen spelen er een partijtje voetbal terwijl een stel paarden in het gras graast. Enkele meters verderop lonken het kilometers lange strand en de oceaan.

De Nederlander Wilbert Das bouwde op het Quadrado enkele vervallen vissershuisjes om tot Uxua Casa: een authentiek Bahiaans hotel, gerestaureerd door lokale ambachtslui en ingericht met antiquiteiten en traditionele gebruiksvoorwerpen. Beroemdheden als Miranda Kerr en Karlie Kloss komen er graag tot rust.

Geen zin in celebrities en feestjes? Trek dan verder naar het rustige en eenvoudige Caraíva. Het dorpje ligt op amper 30 kilometer van Trancoso, maar de reis - via een hobbelige modderweg - duurt twee uur. Op het einde van de wilde auto- of busrit moeten bezoekers nog een laatste inspanning doen: in een kleine kano de rivier oversteken. Caraíva wordt ingesloten door de oceaan, de rio Caraíva en een indianenreservaat. Het dorpje kan dus niet groeien en dat is een zegen. De wegen zijn van zand, voor transport doet men beroep op paard en kar. Elektriciteit werd pas enkele jaren geleden aangelegd en internet en straatverlichting zijn schaars.

Wat doe je er zoal? Van een kokosnoot slurpen, luieren in een hangmat of een strandwandeling maken. Genieten van de eenvoudige dingen des levens.

Het belangrijkste kunstencentrum van Brazilië ligt niet in São Paulo of Rio. Nee, het bevindt zich in het stadje Brumadinho in de staat Minas Gerais, op 60 km van Belo Horizonte. In het Centro de Arte Contemporânea Inhotim wordt de omvangrijke collectie hedendaagse kunst van verzamelaar Bernardo de Mello Paz tentoongesteld. De mijntycoon startte medio jaren '80 zijn verzameling moderne kunst. Tien jaar later had hij talrijke sleutelwerken van 's werelds meest befaamde kunstenaars in zijn bezit. Maar Paz wilde zijn passie delen. Hij opende in 2006 een museum in het midden van de Cerrado, de Braziliaanse savanne. In Inhotim zijn 170 werken te zien van Braziliaanse en internationale topkunstenaars als Tunga, Cildo Meireles, Olafur Eliasson, Matthew Barney en Paul McCarthy. Veel van de installaties werden speciaal voor Inhotim ontworpen.

Inhotim is de droom van iedere artiest. Kunstenaars krijgen van Paz en zijn curators carte blanche en moeten geen rekening houden met budgetten en ruimte. Hier wordt het onmogelijke mogelijk gemaakt. Dat maakt dat de plek kan wedijveren met musea als Tate Modern in Londen en MoMA in New York.

Samen met landschapsarchitect Roberto Burle Marx richtte Paz het centrum in, dat ook erkend wordt als botanische tuin. Inhotim heeft met 1.500 variëteiten de grootste palmencollectie ter wereld. Elk jaar worden er tijdelijke expo's georganiseerd zodat het museum continu in beweging is. De collectie groeit en wordt regelmatig opnieuw gerangschikt. Momenteel worden er twee nieuwe paviljoenen, een boetiekhotel en een spa gebouwd.

www.inhotim.org.br

Miljonairs die hun passie willen delen: het lijkt wel een typisch Braziliaans fenomeen. Renato Machado's grote liefde is de natuur. De succesvolle zakenman woont in Rio de Janeiro, maar groeide op in de heuvels van Minas Gerais. Als kind maakte hij vaak wandeltochten in het natuurpark Ibitipoca, op een half uur rijden van zijn geboortestad Juiz de Fora. Jaren later bezit Renato zijn eigen natuurreservaat dat grenst aan het Parque Estadual do Ibitipoca, maar dat met 4.000 hectaren liefst dubbel zo groot is.

Het terrein groeit nog steeds: Renato koopt zo veel mogelijk fazenda's (plantages) en lappen grond op van eigenaars die geen toekomst meer zien in de boerenstiel en het platteland inruilen voor de stad. Er worden jonge planten en bomen gepland, de oorspronkelijke vegetatie werd immers weggevreten door het vee.

Een uur weg van de snelweg ligt Fazenda do Engenho, een traditionele boerderij die omgebouwd werd tot een boetiekhotel. De aanpak is kleinschalig en persoonlijk: er zijn slechts acht suites, vier berghuisjes en een spa. De kamers hebben geen televisie. Bezoekers worden aangemoedigd om te voet of te paard de natuur in te trekken, grotten af te dalen, watervallen te beklimmen en te zwemmen in natuurlijke baden. Lokale gebruiken worden hoog in het vaandel gedragen: koken doet men op een houtvuur zoals de traditie in Minas Gerais het wil. Logés kunnen proeven van de regionale gastronomie die van een hoog niveau is: de plaatselijke koks werden opgeleid door grote chefs als Alex Atala en Pierre en Claude Troisgros. Reserva do Ibitipoca is ook een sociaal en economisch project. Medewerkers worden gestimuleerd om bij te leren - zo krijgen ze Engelse les - en men tracht vergeten gebruiken nieuw leven in te blazen. Wat niet zelf gekweekt kan worden in de biotuin, koopt Renato bij de buren.

Waar het project gaat eindigen, weet niemand. Zolang er nog grond te kopen valt, gaat Renato gewoon door.

www.reservadoibitipoca.com.br

São Paulo kan moeilijk een beauty genoemd worden. De stad moet het op toeristisch vlak hebben van zijn restaurants, boetieks en musea. Foodies kunnen hun hart ophalen in een van de 12.500 restaurants, 15.000 bars, 600 Japanse restaurants, 3.200 bakkerijen, 6.000 pizzeria's en 500 churrascaria's (barbecuetentjes) die de stad rijk is.

Hoog op de to do-lijst: een bezoek aan D.O.M, het bekendste restaurant van Brazilië en nummer 7 op de ranglijst van The Worlds 50 Best Restaurants. Een andere naam die op ieders lippen ligt, is Maní, gerund door chef Helena Rizzo (zie p.24). Ook bij Maní werken de chefs met Braziliaanse ingrediënten maar hanteren ze moderne technieken. Met hun aanpak belandden ze op plaats 36 in The Worlds Best. Andere restaurants met een focus op lokale producten en die vaak in de prijzen vallen zijn Mocotó, Brasil a Gosto en Tordesdilhas.

Wie geen zin heeft in maniok of mieren kan een van de talrijke Italiaanse of Japanse restaurants uitproberen. Het Italiaanse Fasano is een instituut in São Paulo. Fans van de Japanse keuken moeten langs bij Kinoshita. Ook een bezoek aan een churrascaria waar je vlees à volonté eet, is een must.

Winkelen doen Paulistanen het liefst in een shoppingcentrum. Voor toeristen is de chique Rua Oscar Freire in de wijk Jardins een aangenamere optie. Grote nationale merken als Havaianas en Osklen hebben er een flagshipstore. Geld uitgeven hoeft niet: Oscar Freire leent zich ook perfect om te flaneren of om van op een terrasje mensen te bekijken.

Goed nieuws voor kunstliefhebbers: tentoonstellingen, galerijen en musea zijn er in Sampa in overvloed. De Pinacoteca do Estado wordt door vele Paulistanen het beste museum van de stad genoemd en huisvest vooral werk van Braziliaanse artiesten. Meer kunst vind je in het MASP, MAM, MAC en MIS. In het Instituto Tomie Ohtake loopt nog tot 27 juli 'Infinite Obsessions', een expo van Yayoi Kusama.

Wat hebben Aldous Huxley, Queen Elizabeth of Ché Guevara met elkaar gemeen? Dat ze allen in het Brasília Palace hebben overnacht, een van de eerste gebouwen die klaar waren toen de nieuwe hoofdstad, Brasília, uit de grond gestampt werd. Brasília, het geesteskind van urbanist Lúcio Costa en architect Oscar Niemeyer, staat al jaren op de Unesco-lijst en is een must voor iedereen die het Braziliaanse en bij uitbreiding tropische modernisme wil begrijpen. 'Vijftig jaren vooruitgang in vijf jaren tijd', luidde destijds het motto, en ja, in minder dan geen tijd kreeg Brazilië de hoofdstad die het voor zichzelf bedacht had: niets milieuvergunningen of controle op de rekeningen, president Juscelino Kubitschek had besloten dat zijn onmetelijke land een nieuw, centraal gelegen bestuurscentrum nodig had, en dat Rio de Janeiro, tot dan toe de hoofdstad, afgedaan had. Voor hem was er haast bij. Om het onherbergzame binnenland te ontsluiten en Brazilië eindelijk zichzelf te leren ontdekken, wilde Juscelino een nieuwe, revolutionaire stad in het geografische hart van de republiek. Een van de eerste gebouwen die Niemeyer klaar had, was het Palace Hotel, op een steenworp van de niet minder nieuwe presidentiële Alvorada-paleis.

Als u even wat geld op overschot heeft, dan moet u naar het onlangs heropende Palace. Het hotel, dat in 1978 uitbrandde en er sindsdien als een troosteloze ruïne bij stond, heeft zijn jaren '50-flair helemaal herwonnen. Oké, er bestaat enige kritiek op de Ikea-achtige inrichting van de kamers, maar lobby, salons en bars zijn helemaal gebleven wat Niemeyer destijds al van ze maakte. De façade is een feest van modernistische brise-soleils, het bouwsel is bovendien berekend op een maximale natuurlijke doorstroming van frisse lucht.

www.brasiliapalace.com.br

Een van de nieuwe landmarks van 'Sampa': Hotel Unique, van de hand van architect Ruy Ohtake (zie p.16) bevindt zich in de even grote als chique villa-, winkel- en kantoorwijk Jardins. Het opvallendste element aan de buitengevel is uiteraard de door twee betonnen muren opgehouden kuipstructuur. Eenmaal binnen, in de bar op de benedenverdieping, moet u zeker langs de gigantische wijnmuur.

Dé reden waarom - bemiddelde - Paulistanos echter naar het Unique komen is de Skye Bar (Skye verwijst naar zangeres Skye Edwards van de Britse groep Morcheeba, een idool van hoteleigenaar Jonas Siaulys), de tent op het dak van het bouwsel. Daarvandaan, zittend op het terras naast het helrood verlichte zwembad, kijkt u niet enkel uit op Jardins en het Ibirapuerapark, bovenal heeft u een adembenemend uitzicht op de centrale skyline van São Paulo. Het beeld moet niet onderdoen voor soortgelijke varianten in Los Angeles en New York, zij het dat de wolkenkrabbers in deze stad vaak ook van monumentale tv- en andere antennes zijn voorzien, die kleurrijk oplichten bij valavond.

Naar de Skye moet u dan ook bij het aanflitsen van de lichten, kort voor zonsondergang. Vermijd misschien de donderdagavond, want dat is uitgaansavond en dan is het er dusdanig over de koppen lopen dat zowel bestellen als kijken moeilijk wordt.

Dat gezegd zijnde, het personeel is professioneel en aimabel, de beat cool, de caipirinha's lekker.

www.hotelunique.com.br

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234