Woensdag 22/09/2021

Oorlog in Oekraïne

Tarataratata!!! "Geen zorg, uitgaand vuur"

null Beeld © Reuters
Beeld © Reuters

Het stadje Popasna ligt in de vuurlinie, het Oekraïense leger lijdt verliezen tegen de rebellen. 'Wij moeten spaarzaam omgaan met munitie. Die gasten schieten er maar op los.' De inwoners durven en kunnen niet op de vlucht slaan.

Ziiiew! Bach! Kapats! Het handjevol mannen dat zichzelf heeft gebarricadeerd in het kleine benzinestation van het stadje Popasna tuurt routineus over de sneeuwvlakte. 'Uitgaand vuur', zegt Balou - de oudste. De jongere soldaten onder zijn hoede knikken geruststellend.

Al ruim een week ligt Popasna, een stadje van 22.000 inwoners in de Loegansk-regio, aan de frontlinie. Het Oekraïense leger lijdt verliezen tegen de oprukkende pro-Russische rebellen. Donderdag bevestigde een Oekraïense legerwoordvoerder dat Voehlehirsk in handen van de rebellen is gevallen. Regeringstroepen in de stad Debaltseve worden verder omsingeld.

Bach! Ba-bach! Bij iedere luide knal is de vraag: zijn dit onze jongens - nasje - of niet? Een kilometer of twee verder daalt een GRAD-raket in de sneeuw. Weer een knal. De jongens zuchten, het zijn de rebellen. Ne nasje. "We hebben niet genoeg materiaal. Wij moeten spaarzaam omgaan met onze bommen en granaten", vertelt Balou. "Die gasten daar hebben een oneindige wapenvoorraad uit Rusland, ze schieten er op los."

Langs het checkpoint bij het pompstation in Popasna is het een komen en gaan van legermaterieel. In simpele Lada's rijden officieren heen en weer, legertrucks met munitie trekken om de wegversperring heen, een houwitser ploegt voorbij. De rebellen rukken op en de mannen van het Oekraïense leger zijn strijdlustig. 'Kill mother Russia', staat er op de deur. "Als we flink doorvechten, komen we tot aan het Rode Plein in Moskou", zegt een van de soldaten. "Daar zullen we bier drinken, en niet in roebels maar in grivnja's betalen. Je bent welkom."

Zowel in het pompstation als in de zelfgegraven bunker verderop roken twee potkachels naar behoren. Het toilet is buiten - een groot betonnen gat. Toiletpapier krijgen ze van vrijwilligers. Alleen Balou is bedachtzaam. "Twee Slavische volkeren die tegen elkaar vechten, het is een grove schande", legt hij uit. "Maar Poetin kan geen stap terugzetten, want dan krijgt hij dit, deze chaos, ook in Rusland zelf. Net als bijna alle jongens hier heb ik ook familie in Rusland. Natuurlijk zou ik die graag eens willen zien, willen spreken. Maar dan hoop ik wel dat ze hier komen kijken. Laat ze dit maar eens met eigen ogen zien."

undefined

null Beeld © Reuters
Beeld © Reuters

Geen corridor

De meeste soldaten willen niet op de foto. Ze hebben hun vrouwen wijsgemaakt dat ze op training zijn, dat ze op oefening zijn of dat ze in Kiev een zakcentje bijverdienen. In werkelijkheid staan ze hier, op een verlaten kruispunt dat aanhoudend onder vuur komt te liggen. Grote zwarte kraaien steken fel af tegen de witte sneeuw. Aan de muur van wat ooit de benzinepomp was hangen kindertekeningen. "Noem me maar Andrej", zegt een van de soldaten. "Ik heb twee jonge zoontjes, vier en twee jaar oud. Waarom ik me toch heb ingeschreven bij het leger? Het moederland roept."

Maar het moederland terugbellen is een stuk lastiger. In de gang van het gemeentehuis van Popasna ligt een enorme rol plastic. Burgers die geen ramen of deuren meer hebben, mogen het meenemen. Volgens burgemeester Joeri Onisjtsjenko zijn er nog zo'n vijf- à zesduizend mensen in zijn stad. "Er is geen groene corridor", legt hij uit. "Er zou er vandaag een komen, beide partijen zouden ophouden met de beschietingen, maar het gaat gewoon door. Ik zou wel een evacuatie willen organiseren, maar ik heb er de middelen niet voor. Bovendien, waar moeten ze heen?

"Bij een schuilkelder naast het station zitten zo'n tien kinderen met hun ouders, ze durven niet naar buiten. Ik heb een paar bussen klaarstaan, maar niemand durft in te stappen."

Van het Oekraïense leger hoort hij iedere dag hetzelfde: de situatie is lastig, ingewikkeld, maar stabiel. "Garanties geeft niemand." Onisjtsjenko neemt de telefoon op. "Hallo? Nee, ik kan je niets beloven. Rij maar de brug op, dan moet je goed luisteren en als het stil is, heb je misschien tien minuten. Succes!"

In de meeste delen van de stad is gas, water en licht afgesloten. "We proberen het een en ander te herstellen, maar ook de loodgieters en elektriciens slaan op te vlucht. Als het nog een dag of vijf zo doorgaat, valt hier niets meer te herstellen", zucht de burgemeester. Toch probeert hij de communicatievoorzieningen te coördineren en laat hij de broodfabriek niet sluiten. "De rest is in handen van het leger, en vooral van vrijwilligers."

Een van die vrijwilligers is Vitaly. In een oude rommelbak vliegt hij langs de checkpoints. De Lada bezwijkt bijna onder zijn ruwe rijstijl. "Wat wil je, je krijgt van niemand een gloednieuwe jeep", lacht hij. Met een helm, kevlar-scherfvest en twee generatoren in de achterbak komt hij aan bij het pompstation in Popasna. Weer klinken er explosies. De generatoren van Turkse makelij moeten de telefoons van Balou en de soldaten opladen. "Kijk uit, van boven!", roept Balou. Zijn mannen rennen naar de bunker, Vitaly stapt kalm in zijn auto. "Het is een kutbaan. Maar iemand moet het doen."

undefined

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234