Zaterdag 22/01/2022

NieuwsAfghanistan

Taliban halen muren duizendjarig Mongools fort neer

Op de plek van het Qal’ah-i-Girishk-fort uit de 10de eeuw moet een nieuwe koranschool komen. Beeld Twitter Ahmad Rayed
Op de plek van het Qal’ah-i-Girishk-fort uit de 10de eeuw moet een nieuwe koranschool komen.Beeld Twitter Ahmad Rayed

Hoewel de taliban gematigder proberen te lijken dan tijdens hun vorige bewind in Afghanistan, verschijnen er alweer graafmachines op historische sites. Twintig jaar was er verontwaardiging toen het regime twee enorme boeddhabeelden uit de 6de eeuw opblies.

Redactie

Qal’ah-i-Girishk is een fort dat in de 10de eeuw gebouwd werd door de Ghaznaviden, een dynastie met een rijk van in Iran tot het noorden van India. Het zou hier zijn dat de Mongoolse krijgsheer Timoer Lenk — nog steeds beschouwd als een van de bekwaamste militaire strategen uit de geschiedenis — door een pijl in het been werd geraakt. Dat bezorgde hem de naam waaronder hij nog steeds bekend staat, want die betekent letterlijk vertaald Timoer de manke.

Het fort ligt in de Afghaanse provincie Helmand en heeft ontelbare gevechten en bezettingen doorstaan. Maar videobeelden die verschenen op sociale media doen het ergste vrezen voor de toekomst van het monument. Het filmpje, dat stiekem door omwonenden zou zijn gemaakt, toont hoe een graafmachine bezig is de eeuwenoude muren tegen de vlakte te duwen. Volgens de omwonenden wil het talibanregime er een koranschool bouwen. Of de burcht daar helemaal voor gesloopt zal worden, is niet duidelijk. Het valt ook niet te zeggen hoe ver de werken al gevorderd zijn.

Boeddhabeelden gedynamiteerd

Toen de taliban nog aan hun opmars bezig waren, beloofden ze respect te hebben voor het erfgoed van hun land. “Dat maakt deel uit van onze geschiedenis en onze rijke cultuur”, verklaarde een woordvoerder toen. “Iedereen heeft de plicht om het met alle macht te beschermen.” Die uitspraak staat in schril contrast met wat ze deden toen ze Afghanistan twintig jaar geleden bestuurden. Toen keek de wereld vol ontzetting toe hoe ze twee boeddhabeelden uit de 6de eeuw (het ene 38 en het andere 55 meter hoog) dynamiteerden in de centrale provincie Bamiyan.

De nis waar millennialang een enorm boeddhabeeld stond, totdat de taliban het opbliezen. Beeld REUTERS
De nis waar millennialang een enorm boeddhabeeld stond, totdat de taliban het opbliezen.Beeld REUTERS

Toen de taliban van de macht verdreven waren, werden er dure eden gezworen over de heropbouw van de boeddha’s. “Dat is onze plicht”, zei de nieuw benoemde president Hamid Karzai al in 2002. Maar dichter dan de hologrammen die in 2015 met een peperdure lasertechnologie in de lege nissen geprojecteerd werden, kwam de reconstructie niet. Mensenrechtenactivisten hadden ook al betoogd dat de nissen beter leeg zouden blijven, als getuige van het extremisme onder de taliban.

Of dat extremisme nu opnieuw tot immense vernielingen leidt, valt af te wachten. De directeur van het nationale museum in Kaboel liet verstaan dat hij garanties heeft gekregen van de taliban dat niet geraakt zou worden aan de historische collectie. Daarvan is slechts een derde gecatalogiseerd en kan er dus veel voorgoed verdwijnen. Maar in Bamiyan, waar vorige maand een nieuw museum geopend zou worden, zouden intussen toch weer talloze voorwerpen vernietigd te zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234