Donderdag 09/02/2023

Tabula rasa, snel en in stijl

Uit de as van zijn bedrijf staat Christophe Coppens weer op als kunstenaar. De ex-hoedenmaker scheurde, verfde of verknipte aandenken aan zijn tijd als ontwerper om een installatie te maken. Schetsboeken, meubels en kleding gingen voor de bijl.

In het Museum Boijmans Van Beuningen staat een landschap van vrolijk gekleurde heuveltjes en bergen opgesteld. Wie beter kijkt ziet dat de hoopjes zijn opgetrokken uit keramiek, beeldjes, meubels, parels, schetsboeken en lapjes designerkleding. Hier en daar steken Dries Van Noten of Martin Margiela-etiketten uit de bergen. Het enige wat ontbreekt is een bordje 'hier rust Christophe Coppens, hoedenmaker'.

De ex-ontwerper gebruikte zijn kleerkast, dia's en herinneringen voor de assemblage. Een klein jaar geleden vroeg hij het faillissement aan voor zijn bedrijf, waarvoor hij poëtische en fantasierijke hoeden en accessoires tekende. Vanaf die dag besloot hij voltijds te gaan werken als een kunstenaar. De weinige herinneringen die hij uit de ruïnes van zijn bedrijf mocht slepen, zitten in de installatie met bergen verwerkt, die hij Everything is Local, Landscape Part 1 doopte. Een deel van zijn archief werd vernietigd, een ander deel geveild.

"Op de veiling na mijn sluiting kochten mensen stukken, die ooit 3.000 euro kostten, voor een tiental euro. Wat ik zelf mocht houden, verloor zijn waarde. Ze moesten ook vernietigd worden, maar deze keer was het mijn beslissing."

Wanneer Coppens zijn bedrijf opdoekt, belt hij naar Han Nefkens, een mecenas waarvoor hij eerder werkte. Nefkens stimuleert met zijn Han Nefkens Fashion on the Edge Initiative ontwerpers die de grenzen tussen mode en kunst aftasten. Hij geeft de ontwerper een deadline voor een expositie, verder krijgt Coppens carte blanche. Die opdracht houdt hem op de been.

Coppens vertelt rustig en openhartig over het voorbije jaar. Hij draagt dezelfde blauwe hoodie die hij tijdens zijn twee laatste fotoshoots aanhad. "Niets past nog. Mijn oude kleding is een uniform van iemand die ik ooit was", legt hij uit. "Daarom verwerkte hij zijn kledingstukken in de installatie. "Het is noodzakelijk om mijn identiteit als kunstenaar weer op te bouwen. Zo had ik geen veiligheidspoortjes of achterdeurtjes meer. Ik had een reputatie opgebouwd, die nu volledig weg is. Ik begin helemaal van nul af aan, ook financieel."

Coppens woont inmiddels in Amerika. Verschillende krantensites hier suggereerden dat de ontwerper een huis had gekocht in Los Angeles. "Dat was een klap in het gezicht, ook voor alle mensen die bij mijn faillissement betrokken waren. Waar zou ik het geld vandaan halen? Ik heb mijn meubels verkocht om een ticket en mijn huurwaarborg te kunnen betalen."

Zijn omgeving reageerde begripvol toen hij de deur van zijn firma achter zich dichttrok, de reacties van de buitenwereld waren minder zalvend. "Op de websites van kranten stonden commentaren als 'hij zal wel binnen zijn, daarom sluit hij nu zijn deuren', dat soort kwetsende uitspraken. Al kan ik dat ook wel plaatsten. Ik denk dat falen in het bedrijfsleven een van de laatste taboes is in de samenleving. Die houding is onterecht, ondernemers zijn ten slotte mensen die risico's willen nemen omdat ze in iets geloven. Het is ook tekenend dat het woord schuld bij ons twee betekenissen heeft, de woorden guilt en debt."

Daarom trok Coppens naar Amerika, een land dat een stuk toleranter omgaat met vallen en rechtkrabbelen. "Ze zeggen dat je daar zeven levens kan leiden", knikt hij. "Maar ik ben eerder toevallig in L.A. terecht gekomen. Ik twijfelde tussen Tokyo, New York en Los Angeles. In België blijven was in elk geval onmogelijk. Ook al doet het pijn om familie en vrienden achter te laten." In Brussel spookten ook de geesten van zijn vorige leven rond. "Zo veel plekken waar ik had gewerkt, op restaurant had gezeten in de gedaante vaneen persoon die ik niet meer ben."

Christophe Coppens de ontwerper mag dan wel dood en begraven zijn, zijn nieuwe werk oogt even lichtvoetig en optimistisch als zijn frivole tassen, tiara's en hoedjes. Verbazend, hoe zo'n donkere periode zo'n kleurrijk werk kan voort brengen.

Coppens glimlacht. "Vandaag kan ik weer klein en stil denken. Je kunt niet geloven hoeveel deugd het doet om een hele dag over iets kleins te kunnen nadenken en te schetsen. Zonder dat je je zorgen moet maken over dat bedrijf en die subsidiëring. Ik heb jarenlang geprobeerd om ergens bij te horen, in de juiste media te staan, in de juiste winkels te liggen en door de juiste personen gedragen te worden. Nu hoef ik nergens bij te horen. Ik ben verlost van die eeuwige machinerie van zelfpromotie. Ik kom nog een laatste keer terug op mjn verleden wantde Belgische pers heeft me steeds gesteund, dit hadden jullie nog te goed. Vanaf nu wil ik vooruitkijken."

De installatieEverythingis Local, Landscape 1 staat nog tot 2 juni in Museum Boijmans Van Beuningen, meer informatie vindt u op www.boijmans.nl

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234