Vrijdag 18/10/2019

‘Tabula rasa bij voorzitterswissel’

Sinds hij burgemeester af is in Sint-Niklaas, nu toch al negen maanden, heeft Freddy Willockx geen das meer gedragen. Maar omdat hij de afscheidsrede moet houden voor de politiechef die op pensioen gaat, heeft hij er toch een aangetrokken. “En het is bijna 1 mei, dan moet een mens zich toch al eens opkleden.”

Het wordt geen vrolijke eerste mei, veel reden tot vieren hebben de socialisten niet.

Willockx: “We moeten elkaar niets wijsmaken, het ziet er niet zo rooskleurig uit voor het socialisme. We zitten overal in de hoek waar de klappen vallen. Toen ik vijftien jaar geleden in het Europees Parlement zat, stonden de socialisten in dertien van de vijftien lidstaten aan het roer. Het is er niet op verbeterd. De hervormingen van Obama worden afgeknald, de Ware Finnen winnen de verkiezingen, in Groot-Brittannië is de sociale afbraak ingezet... Nee, we hebben er al beter voor gestaan op 1 mei.”

En dan hebben we het nog niet eens over eigen land gehad.

“Wij ontsnappen niet aan die Europese, misschien zelfs wereldwijde, evolutie. Maar dat mag geen reden zijn om moedeloos te worden. Zeker niet op 1 mei. We moeten vooral meer zelfvertrouwen tonen.”

Is het niet logisch dat een partij van nog amper 13 procent niet barst van het zelfvertrouwen?

“Er zijn verschillende redenen voor die afkalving. Havenbaas Fernand Huts heeft een boekje geschreven waarin hij stelt dat de socialisten hun werk te goed hebben gedaan: ze hebben de werkende klasse geëmancipeerd tot een niveau waar ze misschien geen voeling meer hebben met de socialistische boodschap. De migratie speelt ook een rol. We móéten opvang bieden aan mensen die in de miserie zitten, dat is onze plicht als socialisten. Maar je merkt dat die multiculturele realiteit, die onvermijdelijk is, de solidariteit ondermijnt. Het derde element is een gebrek aan geloof in de maakbaarheid van de samenleving.”

Allemaal internationale fenomenen, waarachter het makkelijk schuilen is. Is de sp.a dan helemaal vrij van zonde?

“Oh nee, zeker en vast niet. We hebben soms ook in eigen voet geschoten. Het vertrek van Steve Stevaert, amper twee jaar nadat we met zijn project de verkiezingen hadden gewonnen, heeft ons pijn gedaan. Dat zijn we nooit echt te boven gekomen.

“Maar de allergrootste fout is onze defensieve houding. We moeten voluit in het offensief gaan. Of je het er nu mee eens bent of niet, de blauwdruk voor de Belgische Unie die Johan Vande Lanotte heeft uitgewerkt, is het schoolvoorbeeld van de nieuwe weg die we moeten inslaan. Op alle belangrijke hedendaagse thema’s moeten we als socialisten een eigen antwoord klaar hebben. Een coherent en duidelijk antwoord, niet zoals de zonnepanelen waar we de ene dag voor en de andere dag tegen zijn.

“Energie, de vergrijzing, de financiële markten, we moeten onze sterkste figuren koppelen aan duidelijke thema’s. En dan moeten we frontaal in de aanval: bombardeer de mensen plat met persconferenties en publicaties zodat iedereen weet waar wij als partij en als politici voor staan.”

Zal een voorzitterswissel helpen om het profiel aan te scherpen?

“Misschien is er na de opeenvolgende verkiezingsnederlagen een schokeffect nodig. Maar ik sta erop te benadrukken dat Caroline Gennez voor mij absoluut niet hoeft op te stappen. Er zijn fouten gebeurd waar zij verantwoordelijk voor is. Niet schuldig, wel verantwoordelijk als leider van de partij. Maar ze heeft haar job in loodzware omstandigheden goed gedaan en van mij mag ze na de zomer voorzitter blijven. Laat dat duidelijk zijn. Als er een voorzitterswissel komt, moeten we die gelegenheid aangrijpen om tabula rasa te maken.”

Tabula rasa?

“Dan moeten alle Vlaamse ministers hun mandaat ter beschikking stellen. Net als de fractieleiders in de parlementen. Een nieuwe voorzitter moet zelf zijn pionnen kunnen neerzetten en de sterkst mogelijke ploeg kunnen vormen.”

De sterkst mogelijke ploeg staat nu niet op het veld?

“Dat hoort u mij niet zeggen. Maar we moeten onze kopstukken optimaal inzetten: Vande Lanotte, Bruno Tobback, Frank Vandenbroucke, John Crombez...”

Wie zou de ideale opvolger zijn voor Caroline Gennez?

“Ik denk aan drie mensen. Tobback zou het zeker kunnen, Crombez ook en Freya Van den Bossche beschikt volgens mij ook over de kwaliteiten om een uitstekende sp.a-voorzitter te worden. Maar niet alle drie tegelijk. We moeten te allen prijze een intern bloedbad vermijden. Eén kandidaat, waar dan iedereen achter staat. (snel) Maar het is onverstandig om maanden op voorhand al de indruk wekken dat we met personeelsperikelen bezig zijn. Ook als ze geen voorzitter blijft, moet Caroline alles op alles blijven zetten om de sp.a zo goed mogelijk uit de verf te laten komen. Het is niet omdat het land stilstaat dat de partij ook moet stilstaan. Dat zou echt rampzalig zijn.”

Vanzelfsprekend is het niet, de partij zit gevangen in eindeloze regeringsonderhandelingen.

“Zwijg stil, de huidige situatie is dodelijk. De mensen denken dat we mee in de federale regering zitten. Niemand weet dat we in Vlaanderen mee regeren, maar federaal nog altijd oppositie voeren. Net omdat we permanent in die verschrikkelijke onderhandelingen zitten. Ook daar vind ik dat we ons gerust wat offensiever mogen opstellen.

“Ik was bijzonder tevreden dat Vandenbroucke de Europese onzin van de N-VA heeft ontmaskerd. We zijn veel te bang voor Bart De Wever. Toen hij apetrots stond te blinken bij de Britse prime minister David Cameron hebben we een kans laten liggen. We hadden onmiddellijk een dossier klaar moeten hebben over die goede vriend van mijnheer De Wever, om de Vlaming duidelijk te maken met wat voor rechtse, asociale politici hun lievelingspoliticus dweept.”

Maak je De Wever niet alleen maar populairder als je op hem inhakt?

“Pff, wat een zever. Moeten we De Wever dan gewoon laten betijen omdat hij goed ligt bij de publieke opinie? Hij heeft een mandaat gekregen om een staatshervorming te realiseren, ja, maar bij mijn weten heeft hij geen mandaat om de federale staat uit te kleden. Moeten we dan toekijken terwijl hij daar veel plezier in schept. Het antiseparatisme is braakliggend terrein, dat moeten wij als socialisten innemen.”

Dan liever regeren zonder N-VA?

“Nee, ik blijf ervan overtuigd dat de twee winnaars van de verkiezingen samen een regering moeten vormen. Maar ik maak me grote zorgen. Ze zijn allebei zo cynisch als wat, ze spelen alleen nog maar poker en Stratego.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234