Maandag 24/02/2020

Tablets moeten digitaal boek aan doorbraak helpen

De e-reader is dood. Nog voor het toestel in Vlaanderen kon doorbreken ligt het al op de digitale vuilnisbelt. Uitgevers rekenen nu op de steeds populairder wordende tablets om van het digitale boek - eindelijk - een verkoopsucces te maken.

Het gaat in deze digitale tijden steeds sneller. Vorig jaar brak de e-reader nog een record toen er wereldwijd 23,2 miljoen exemplaren van de band rolden, deze week werd het definitieve einde van het toestel aangekondigd. De productie dook dit jaar met maar liefst 36 procent naar beneden, zo becijferde onderzoeksbureau iSuppli. Geen éénmalige dip, want volgend jaar gaat daar nog eens 27 procent af. Op die manier valt de productie tegen 2016 terug naar 7,1 miljoen e-readers, amper een derde van wat er in het recordjaar 2011 werd geproduceerd.

Naar een reden voor die steile terugval is het niet lang zoeken. De e-reader moet het afleggen tegen de steeds populairdere tabletcomputer. Uit de recentste digimeter blijkt dat 27,7 procent van de Vlamingen zo'n tablet in huis heeft. Goed voor één gezin op de vier. En met de kerstdagen in aantocht zullen er daar nog een pak bijkomen. De tablet is nu dus al een stuk populairder dan de e-reader ooit was, zeker in Vlaanderen. "Nochtans is zo'n e-reader nog steeds het ideale toestel om een digitaal boek op te lezen", vindt Jef Maes van Boek.be. "Het lezen op zo'n e-reader is door het aangepaste scherm een stuk minder vermoeiend voor de ogen dan lezen op zo'n tablet. Bovendien weegt zo'n e-reader ook een stuk minder."

Niet genoeg comfort

Maar de tablet heeft andere troeven. Terwijl je met een e-reader enkel kunt lezen, kun je met een tablet ook spelletjes spelen, op het internet surfen of filmpjes bekijken. Logisch dus dat het ding de Vlaamse huiskamer verovert. Zeker nu steeds meer fabrikanten met kleinere, goedkopere varianten op de proppen komen. Daarom ziet het uitgeversgild in die tablets het ideale vehikel om de verkoop van digitale boeken in Vlaanderen eindelijk van de grond te krijgen.

De cijfers zijn behoorlijk ontnuchterend, zo blijkt uit de verkoopcijfers die De Morgen opvroeg van enkele bestsellers (zie grafiek). Terwijl in bijvoorbeeld de VS digitale boeken tegenwoordig goed zijn voor zowat een kwart van de totale boekenmarkt, blijft dat aandeel in Vlaanderen beperkt tot een schamele 1 procent van de totale omzet. "In Vlaanderen heeft nog niemand een euro aan die e-books verdiend", zegt uitgever André Van Halewyck. "Mensen lezen gewoon nog steeds liever boeken op papier. Dat zie ik nu niet plots veranderen. Al moet je met dat soort uitspraken altijd oppassen."

Andere uitgevers geloven wel in een plotse kentering. Met dank aan de tablet. "Het kan snel gaan", denkt Peter Quaghebeur, CEO van WPG Uitgevers België. "Ik schat dat e-books binnen drie jaar goed zullen zijn voor 10 à 12 procent van onze omzet. Op voorwaarde dat de hardware beter wordt. De tablets die nu op de markt zijn, bieden nog niet genoeg leescomfort."

Ook bij uitgeverij Lannoo geloven ze in de doorbraak van het e-book. "De stijging van het aantal tablets zorgt nu al voor een duidelijk merkbare groei", zegt Steven Van Tittelboom. "Al is het nog iets te vroeg om van 2013 het jaar van de absolute doorbraak te maken."

Daarvoor liggen er bij de opmars van het e-book nog net iets te veel struikelblokken in de weg. Het hoge btw-tarief bijvoorbeeld. "Terwijl je op een papieren boek 6 procent btw betaalt, is dat bij de digitale versie van hetzelfde boek 21 procent", legt Jef Maes uit. "Om van digitale boeken een succes te maken, moeten ze fors goedkoper zijn dan de papieren variant."

Kleintjes aan de zijlijn

De onderhandelingen over zo'n verlaging worden op Europees niveau gevoerd. Ook de verschillende besturingssystemen die de tabletfabrikanten gebruiken, vormen een probleem. "Apple heeft een eigen besturingssysteem voor zijn iPads", zegt Maes. "De tablets van Samsung en Google draaien op Android en nu komen daar ook nog eens de toestellen die met Windows 8 werken bij. Uitgevers zien door het bos de bomen niet meer."

"Die verschillende formaten maken het inderdaad moeilijker", zegt Van Tittelboom. "Voor gewone tekstboeken stelt het probleem zich niet. Maar van zodra je een extra aan zo'n boek wil toevoegen - geluid, bewegend beeld - kom je in de problemen en moet je drie verschillende versies van zo'n boek maken. Dat jaagt de kosten de hoogte in."

Nochtans zijn net die extra's een troef om lezers naar het digitaal lezen te lokken. De bewegende strips van Suske en Wiske en Kiekeboe bijvoorbeeld, zijn bij WPG succesnummers. "Alleen blijft het moeilijk om bij dat soort projecten uit de rode cijfers te geraken", geeft Quaghebeur mee. "De ontwikkeling van zo'n digitaal boek met extra's is een ferme investering."

Meteen ook de reden waarom kleinere uitgeverijen voorlopig aan de zijlijn blijven. "Wij hebben niet de ambitie om op digitaal vlak een voortrekkersrol te spelen", zegt Steven Borgerhoff van Borgerhoff & Lamberigts. "Die eer laten we met plezier aan de grotere uitgeverijen."

Dat betekent niet dat ze bij Borgerhoff & Lamberigts het digitale boek helemaal links laten liggen. "We hebben al wel een aantal experimenten gedaan. Kwestie van ervaring op te doen. Als het e-boek plots zijn definitieve doorbraak beleeft, moet je daar als uitgeverij klaar voor zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234