Woensdag 29/01/2020

't Is maar om te lachen

Wie betaalt het gelach? Vlaanderen heeft geen traditie op vlak van humor. Het is een vaak gebruikt argument om deze en gene te beschimpen en onze cabareteske noorderburen of Angelsaksische stand-uppers alle lof toe te zwaaien. Al gebeurt die lofzwaai vaak van voor ons televisiescherm, want cabaretgoden als Hans Teeuwen dalen zelden af beneden de zuidergrens.

Liv Laveyne

Comedy in de Vlaamse culturele centra krijgen, het is een klotejob. De grote namen met een serieuze portie tv-bekendheid zoals Els de Schepper, Kommil Foo, Geert Hoste of Dirk Denoyelle vormen geen probleem. Die hebben hun 'degelijkheid' bewezen. Aanstormend comedytalent programmeren blijft echter een groot risico. "Als de gemiddelde Vlaming het woord 'cabaret' ziet staan, denkt hij nog altijd aan vrouwen met pluimen in hun gat", aldus Frank Van Erum van het cabaretduo Gino Sancti.

En wat de komiek of cabaretier betreft, voor hem geldt nog altijd 'onbekend is onbemind'. Hij trekt langs herberg en cafépodium en terwijl zijn sterre hier blijft stille staan, is hij in Nederland aan een gestage opmars bezig. Een opmars onder betere technische én financiële voorwaarden én voor een geïnteresseerd en ervaren publiek. Een opmars, zo stille dat die hier niet eens wordt gehoord tenzij hij ginds de prijsvogel van een cabaretfestival afschiet en ons Vlaams hart doet zwellen van trots.

De overheid doet voor die eenrichtingsstroom niet onder: met subsidies zijn ze niet gul. Immers, heeft Kommil Foo niet bewezen dat het zonder steun ook kan? Hun jarenlange geploeter en het feit dat ze hun eerste succes aan Nederland te danken hebben, wordt gemakshalve vergeten. Zo maakt de uitzondering de regel en de logica een bokkensprong. De Vlaamse comedy is al enkel jaren aan een gestage opgang bezig en daarvoor is er nood aan uitbouw en structuur. Zodat de niet-kenner ongekende kwaliteit kan sprokkelen en de liefhebber het bos door de bomen nog kan zien.

A

Alex Agnew: won dit jaar als eerste Belg zowel jury- als publieksprijs van het 25ste Leids Cabaret Festival. Wordt omschreven als rock-'n-rollcabaret. Wij rollen niet echt achterover van deze human beat box maar wachten geduldig op zijn eerste show getiteld Bescheiden (premièredatum nog onbekend). (www.xlp.be) Arenberg: comedy leeft in de meeste culturele centra in een verdoken hoekje. Gelukkig is er de Antwerpse Arenbergschouwburg, die cabaret en stand-up comedy een vaste stek biedt. Ook dit seizoen mag het jongere grut in de kleine zaal zijn talent tonen, de grote zaal wordt bespeeld door bekendere namen als Luk Wijns (19/10), Geert Hoste (3/12) en Dirk Denoyelle (5-6/03). (www.arenberg.be)

B

Vzw Busstop: werd opgericht door Bart Vanneste (aka de kettingrokende West-Vlaming Freddy De Vadder) samen met enkele bevriende comedians. De vzw wil vooral de productionele en creatieve aspecten van nieuwe, gedurfde artistieke projecten en beginnende kunstenaars die de nodige knowhow missen, ondersteunen. Het accent ligt daarbij voornamelijk op comedy en cabaret. Onderwijl sleepte de vzw ook een subsidie in de wacht voor een eerste theaterproject. Tom van Dijck (bekend van In de Gloria) regisseert De Groote Boodschap met Bart Vanneste, Gunter Lamoot, Lieven Scheire (De Neveneffecten) en Henk Rijckaert. Première: 10 januari in de Stadsschouwburg van Kortrijk. (www.kaft.be)

C

Het comedycircuit floreert voornamelijk langs cafés en jeugdhuizen. Stand-uppers bieden zich in allerlei formaties aan. Een greep uit het aanbod: 'Comedy Express', 'Impro All Stars', 'de Humormaffia', 'Bonjour Micro' en '3Night Stand'. 'Comedy Club Circuit' biedt een vrij podium waar naast de gevestigde waarden ook de komiek in u zich voor de leeuwen mag werpen. Caveman: Defending the Caveman van Rob Becker schreef theatergeschiedenis als langstlopende monoloog op Broadway. Ook Vlaanderen doet niet onder: caveman Philippe de Maertelaere speelde in februari 2003 zijn honderdste voorstelling in de Gentse Backstage, goed voor het record van langstlopende onemancomedy in een vast theater in België. En alsof dat niet genoeg is, doet hij dit seizoen ook Antwerpen aan (januari en februari 2004 in het Antwerps Fakkeltheater, www.fakkeltheater.be)

D

De kleppers doen het dit seizoen wat kalmer aan: De Schepper, Els brengt dit najaar een kleine zaalversie van haar show Puur onder de titel Intiem. (www.elsdeschepper.com). Defrancq, Kurt (Modest uit Rosa en nu in Thuis) herneemt zijn cabaretprogramma Kurt Nieuwe Formule van december tot april 2004 (www.defrancq.com). Collega Walter Baele (Rosa uit Rosa) doet dit seizoen Alle tien goed nog eens over. (www.walterbaele.be). Denoyelle, Dirk is terug van weggeweest. Met de De Kleine Kant brengt hij opnieuw een milde kijk op de actualiteit zonder evenwel de gevoeligheden uit de weg te gaan. Première op 9 oktober in CC De Westrand, Dilbeek, op tournee tot eind mei (www.dirkdenoyelle.com). De Jonghe, Martin: in 1999 door de VRT aan de deur gezet, nam hij de oude liefde voor cabaret en comedy weer op. Dit seizoen tourt hij met Take Off, een conference waarin een kat een kat genoemd wordt en er zelfs nu en dan eens op een staart getrapt wordt.

E

Eland nieuwe stijl is een koppig beestje dat zich niet graag in een hokje laat steken. Theater, muziek of stand-up? Feit is met een trio als Chiel Van Berkel (ex-W.A.C.K.O.), Stef Lernous (Abattoir Fermé) en Joost Vandecasteele (Action Malaise) ben je nooit veilig. Super Séance werd in deze krant omschreven als 'het summum van fallocratisch theater': choquerend, baldadig maar begenadigd stand-uptheater. (op tournee van 2 oktober tot 5 november, www.garifuna.be).

F

Festivals: Comedyfestivals zijn dun gezaaid in vergelijking met onze noorderburen maar daar komt stilaan verandering in. Bekendste blijven uiteraard Humorologie (eind juni in Marke, www.humorologie.be) en Humo's Comedy Cup (12 november, AB, Brussel). Niet te versmaden zijn ook de Comedy Night in Geel (27 september, cc De Werft, www.dewerft.be) en de Antwerpse Spotnight (7 oktober, Bourla, www.spitspot.be). Meest benieuwd zijn we echter naar het driedaagse komediefestival dat begin juli het Kaaitheater inpalmt en waarbij professionele theatergezelschappen zoals Stan en Dito'Dito het genre der komedie zullen bespelen (www.kaaitheater.be). Ook festivals als Theater aan Zee (begin augustus in Oostende, www.theateraanzee.be) en Feel Estate (van 18 tot 21 september in de Minard, Gent, www.feelestate.be) bieden een uitgebreid comedyluik.

G

Gino Sancti won het cabaretske festival te Eindhoven, de Wim Sonneveldprijs en Humorologie met het programma Niet op de openbare weg strooien: theatraal cabaret over dooie hondjes en high worden op de as van je gecremeerde moeder. Dit seizoen willen ze voornamelijk Nederland veroveren, maar niet vooraleer ze hun slechtste, gortigste en nooit voor het publiek vertoonde scènes spelen op het Feel Estate Festival, morgen op zaterdag 20 september. (www.ginosancti.be).

H

Hoste, Geert: geen overgang van oud naar nieuw zonder de kop van Geert Hoste te zien. In zijn nieuwe eindejaarsconference Hoste Hard buigt hij zich opnieuw over de kleine en grote nieuwsfeiten van 2003. Van 24 oktober tot eind februari. (www.geerthoste.be) Helsen, Wim is na heel wat try-outs eindelijk klaar voor de première van zijn avondvullende solovoorstelling Heden Soup. De antiseksuele Calimero van Vlaanderen begint zijn tournee op 29 november in cc. De Kern, Wilrijk en wil na een finaleplaats op het Leids cabaretfestival 2002 nu ook de Hollanders soep met lettertjes leren eten. (www.helsen-williams.be)

I

Improvisatie: sinds het televisieprogramma Onvoorziene Omstandigheden is improtheater bekend bij het grote publiek. De improvisatiegezelschappen schieten dan ook als paddestoelen uit de grond. Naast pantoffelgooien bij de Belgische Improvisatieliga van januari tot eind mei in Antwerpen, Gent, Hasselt en Brussel (www.bil.be), kun je ook terecht voor een avondje impro bij Inspinazie (www.inpinazie.com), Wabliefteru (www.wabliefteru.com) en Quicksilver Productions met 'The Harold'. Dindsdag staat in comedyland gelijk aan improvisatietijd met 3Men X, Thumbs Up en Impro Jungle in het Antwerpse Klein Raamtheater (www.improvisatietheater.be), de Lunatics in hun Gentse thuishaven Le Bal Infernal (en sinds dit jaar twee maandagavonden per maand in het Stuk in Leuven (www.lunatics.be). Het improgezelschap Neut vind je op dinsdag in Herentals, Turnhout of Antwerpen (www.neut.be). De eerlijkheid gebiedt ons evenwel te zeggen dat het beste improgezelschap van Nederlandse origine is: Op Sterk Water gooide hoge ogen tijdens Theater aan Zee, maar moet het voorlopig nog met slechts een handvol optredens in Vlaanderen stellen. (www.opsterkwater.nl)

J

Jummoo: het concept van Jummoo is beproefd: steek een getatoeëerde muzikant van het populaire lied samen met een klassieke pianist en je hebt een komisch muzikaal duo. Cockamamy, waarmee ze nog tot eind december toeren, speelt naar ons aanvoelen iets te veel op veilig handjesgeklap waarbij hun covers meer uitblinken in muzikale kunde dan door spitse grappen. Op 13 maart 2004 gaat in CC De Herbakker in Eeklo hun nieuwe voorstelling Quaiss Kitir in première (in een regie van Danny Ronaldo van circus Ronaldo) (www.xlp.be).

K

Kamagurka: Striptekenaar-Studio Kafka stichter Kamagurka en performer-dichter Jules Deelder slaan dit seizoen de handen in elkaar voor Kamadeeldra. "Een absurde twomanshow met jazzmuzikanten", aldus de godfather van de jonge Vlaamse comedyscène, "neontriektragikomiek", volgens Deelder. "Te langdradig en zelden grappig", volgens het publiek tijdens de try-outreeks op de Gentse Feesten. Een rijpingsproces van twee maanden doet ons hopen op beterschap. Kommil Foo bestaat vijftien jaar en dat vieren ze uitgebreid met een live-cd (te koop vanaf 24 september) en een best of-theatertournee Wolfijzers en Schietgeweren. Dat het een compilatie betreft, moet niemand echter weerhouden deze theatershow te gaan zien, de broers Walschaerts beloofden het oude materiaal te maskeren in een fris nieuw kleedje. Op tournee tot 3 juni 2004. (www.kommilfoo.be)

L

Lamoot, Gunter: jonge beloftevolle comedian uit de Studio Kafka-stal van weleer. Naast zijn soloshow Extraordinaire treedt Lamoot geregeld op met het stand-up-comedy-collectief Bonjour Micro. "Al wat Lamoot vertelt, had ik kunnen pikken om in mijn show te steken!", aldus Urbanus. Geen onterechte opmerking, ook wij vinden dat een flannelleke beter past op deze klungelige bebrilde weirdo dan op Koko. (www.kaft.be)

M

Het duo Manmanman gaat dit seizoen op tournee met We zijn niet mooi maar we bestaan een titel die meteen ook de relativerende noot van hun songs aangeeft. Hun lied 'Het regent oude wijven en de stad zeikt mee' is poëzie van de bovenste plank, die ze combineren met gevatte muzikale humor zoals drummen in een ketel water. En het klinkt nog ook! (www.xlp.be)

N

Nederland-België

Vlamingen Gino Sancti, Alex Agnew en Manmanman kaapten recentelijk prijzen weg op de Nederlandse cabaretconcours. Uitkijken is het echter ook in omgekeerde zin, de grote Nederlandse cabaretiers laten Vlaanderen misschien links liggen, maar volgende namen zijn het checken zeker waard. Javier Guzman zette als de allochtone reporter Mo' elke vorm van politieke correctheid op de helling in de verkiezingsshow Bracke en Crabbé. Op 27 september in Geel en 4 mei in Hasselt (www.javierguzman.com).

Najib Amhali, Nederlander van Marokkaanse afkomst, brengt keiharde grappen over migrant zijn en ontziet daarbij niemand. Voor het eerst op de Vlaamse podia met een best of van zijn in de Nederlandse pers fel bejubelde shows Veni, Vidi, Vici en Free night op 2 oktober in CC Deurne. Tournee tot 18 oktober. (www.xlp.be)

O

Het trio Olé begon als straattheateract in Londen en combineert Spaanse gitaar, slapstick en jongleerkunst tot een parodie op de trots, kracht en erotiek van de flamenco. Belgische première op 6 november in de Antwerpse Arenberg. (www.xlp.be)

P

Les Pouppées Passionées verkondigden op de zomerfestivals een antwoord op grote levensvragen als 'Loekes, wat te doen als er een stier op je afkomt?'. Waren al te horen op Studio Brussel en breien daar hopelijk een vervolg aan. Hun act Voorbij de schaamte geregisseerd door Wim de Wulf (Kommil Foo, Ultima Thule) is nog te zien op 21 september in CC De Spil, Roeselare.

Al enkele jaren vaste waarden in het comedycircuit: Piv Huvluv (www.xlp.be), wegens steevast in een luipaardvelletje op het podium, omgedoopt tot de 'Fred Flinstone van de Vlaamse comedy'. Professor IJsberg is inmiddels gedegradeerd tot Meester Marcel, het nieuwe alter ego van Filip Haeyaert. (www.kaft.be)

Q

Quatsch

Onder de rubriek 'Geen spek voor onze bek, maar wij zijn dan ook vegetarisch': Dufraing & De Wit en Brik Van Dijck (www.xlp.be).

R

Twee Rechtvaardige Rechters die buiten Canvas op de planken staan met een eigen theaterprogramma zijn Bert Kruismans en Wouter Deprez. Deprez is een gedreven verteller en subtiel publieksmenner: gewapend met een domme-lollen-sjakosj, een broekzak vol diepzinnige gedachten en een doos met pornozietjes krijgt hij de toeschouwer op zijn hand. De try-out van zijn nieuwste show op Theater aan Zee wist ons alvast te overtuigen dus 'Moest ik van u zijn', dan zouden we dit talent niet missen. (www.kaft.be)

S

Schedelgeboorten Wouter Van Lierde (acteur bij het Publiekstheater) en Rik Tans gaan met hun showband opnieuw de hort op vanaf januari 2004 voor een tweede speelreeks van Bukken. Gevoelige liedjesteksten die voor je het weet een mes in de wonde duwen en je 'binnenste buiten achterste voren' keren. Jammer dat ze er nog steeds niet in slagen het koord even strak gespannen te houden tussen de songs in. (www.deschedelgeboorten.be)

T

Tourette: Naast Etienne met het Open Verhemelte heeft Piet De Praitere er sinds anderhalf jaar nog een alter ego bij gekregen. Dikke Gilbert de la Tourette, een slagroomvretende, "Martine Tanghe is een dikke nekke!" vloekende astmapatiënt. (www.kaft.be)

U

Urbanus is momenteel off stage, maar geen overzicht is volledig zonder hem (www.urbanus.be)

V

Fritz van den Heuvel: is naast striptekenaar ook liedjesmaker. In Fritz the Hitz speelt hij geen typetje maar is gewoon zijn onhandige zelf. Hij brengt nummers die nu eens zalven dan weer slaan, alleen weet je nooit wat wanneer. (www.fritz.be) Vitalski: nachtburgemeester van Antwerpen, De Morgen-columnist en frontman van rockband The Living Tornado's (met diepzinnige songs als 'Patati Patata'). Tussendoor vindt hij ook de tijd om als conferencier het podium te betreden. (www.vitalski.com)

W

Werd het vrouwelijke geslachtsorgaan al uitvoerig bestudeerd op de planken door An Nelissen in De Vaginamonologen (dit najaar nog op tournee in Antwerpen, Gent, Mechelen), dan is dit seizoen het mannelijk klokkenspel aan de beurt met Nigel Williams' De Penismonoloog. De fallus bevindt zich namelijk in een diepe crisis en dat heeft alles te maken met de veranderende rol van de man in de samenleving. Hopelijk is het theatrale resultaat minder slap. Vanaf 26 september in het Antwerps Fakkeltheater. (www.helsen-williams.be)

X

XL Productions (www.xlp.be) en Kaft Producties (www.kaft.be) zijn de twee grote impresariaten in Vlaanderen op het vlak van stand-up comedy en cabaret. Andere zijn Bis Productions en vzw Garifuna (www.garifuna.be)

Y

Youp van 't Hek komt naar België voor een minitourneetje van Prachtige Paprika's! 13 april 2004 in de Warande in Turnhout, 14 en 15 april Staddschouwburg Brugge, 16 april Stadsschouwburg Kortrijk, 17 april in de Brusselse AB en van 8 tot 12 juni in de Antwerpse Bourla.

Z

Ziekenfondsbrilletje associëren we na Lennon vooral met Raf Coppens. Deze leraar bouwtechnieken staat al tien jaar op de planken als stand-up comedian en dat mag gevierd worden. Lang zal hij leven wordt een best of met zijn befaamde imitaties van voetbaltrainer Waseige en wielrenner Museeuw. Dat de gesneden broden en kevers ons om de oren mogen vliegen vanaf januari 2004! (www.rafcoppens.be)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234