Zondag 20/09/2020

Swindle

Afgelopen donderdagavond was het ongewoon koud. Ideaal weer, kortom, om naar The Great Global Warming Swindle te kijken, uitgezonden door de KRO, die zich aldus profileerde als een moedige omroep. De Britse documentaire werd althans voorafgegaan door enkele welmenenden die van een en ander kort en bondig schande spraken. Een van hen had het over 'een groot risico' dat de KRO nam door de anti-Gorefilm te vertonen. Ik mag hopen dat ik niet begrijp wat hij daarmee bedoelde.

The Great Global Warming Swindle betwistte niet, zo bleek algauw, dat het momenteel warmer wordt op de planeet. Wel ontkenden de gerenommeerde professoren van over de hele wereld die aan het woord werden gelaten, dat de oorzaak voor deze opwarming een verhoogde CO2-uitstoot is. Het klimaat, immers, verandert voortdurend, en het enige wat je met zekerheid beweren kan over de temperatuur op dit ondermaanse, is dat zij al sinds lang voor mensenheugenis schommelt dat het een aard heeft. Juist, dat klinkt dezer dagen als lulpraat uit de mond van tuig aan de toog, maar als Patrick Moore, medeoprichter van Greenpeace, het zegt, wordt het meteen toch weer net iets interessanter.

Volgens het alom verguisde The Swindle heeft de huidige opwarming van de planeet niets met de mens te maken, maar alles met een verhoogde zonneactiviteit. Dat blijkt de zon nu eenmaal op gezette tijden te doen: uit haar winterslaap ontwaken en driftig in actie schieten. Zo was het bijvoorbeeld in de middeleeuwen warmer dan vandaag, en zo heerste er gedurende de 17de en de 18de eeuw een zogeheten 'kleine ijstijd'. De stijging van de temperatuur in de 20ste eeuw dan weer, zou vooral hebben plaatsgegrepen tijdens de eerste helft ervan, toen de door voer- en vliegtuig uitgebraakte CO2-hoeveelheid uiteraard nog vrij beperkt was. Bovendien gaven grafieken te kennen dat de mate waarin C02 in onze atmosfeer aanwezig is, in de eerste plaats bepaald wordt door juist de temperatuur: als de oceanen opwarmen, laten zij, weliswaar pas na honderden jaren, koolstofdioxide los.

Het was, hoe je het ook draait of keert, een opzienbarende documentaire. De makers ervan lieten een fragment zien uit een BBC-reportage van 1974, waarin het ijzingwekkende toekomstbeeld van een spierwitte, bevroren skyline werd gepresenteerd en een doodernstige grafstem ondertussen de vraag opwierp: 'Zal een nieuwe ijstijd onze noordelijke steden verzwelgen?'

Al Gore werd afgeschilderd als een koude rugrillingen veroorzakende demagoog zonder scrupules. De bekende beelden van instortende ijsbergen in Groenland, luidde het, had je ook pakweg een eeuw geleden kunnen maken, als je maar het juiste moment koos, met name dan in de lente. Want zodra het aan het winteren gaat, wordt alles vanzelf weer koek en ijs. En overigens warmt vandaag de dag wel de aarde, maar niet de troposfeer op, wat nochtans het geval zou wezen mocht Gores theorie geldig zijn.

The Great Global Warming Swindle deed me denken aan Bowling for Columbine. De centrale boodschap van beide films is immers dat de overheid, daarbij royaal gesteund door de media, angst en paniek wil zaaien, en dat louter uit eigenbelang. Het onderzoek naar de link tussen klimaat en C02 werd eertijds trouwens om strikt politieke redenen in gang gezet door het ijskonijn Margaret Thatcher.

Was The Swindle ook echt overtuigend? Even overtuigend, vond ik, als An Inconvenient Truth. Meer bepaald werd ik er eens te meer van overtuigd dat wetenschappers één ding met elkaar gemeen hebben: ze zijn het zelden eens.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234