Zondag 08/12/2019

Suu Kyi spreekt, maar zegt niets

Aung San Suu Kyi heeft de Algemene Vergadering van de VN laten schieten voor een toespraak voor de internationale diplomatieke gemeenschap in Myanmar. Daarin zou ze het lot van de vervolgde moslimminderheid in haar land, de Rohingya, aankaarten. Dat deed ze amper.

Tijdens haar toespraak breekt Aung San Suu Kyi's stem een paar keer. Ze weet zelf ook heel goed dat de hele wereld luistert en dat dit haar belangrijkste toespraak ooit is. Daarin moet blijken of de Rohingya nog een toekomst hebben in Myanmar of niet. Maar nergens in haar toespraak erkent Aung San Suu Kyi dat haar leger of haar regering iets verkeerds heeft gedaan.

Dat leger is in gevecht met terroristen, en er vliegen opvallend veel dorpen in brand. "Er worden beschuldigingen over en weer geuit, maar laten we eerst harde bewijzen verzamelen voor we iemand daarvan gaan beschuldigen." Telkens probeert ze de aandacht van de Rohingya af te leiden. "Ook veel andere, kleine minderheden zijn op de vlucht geslagen. Daarover heeft niemand het." Of: "Het is jammer dat alle aandacht nu gaat naar dit ene probleem. Wij hebben in Myanmar veel problemen die minstens net zo ernstig zijn."

Ze vermijdt het woord 'Rohingya', spreekt in plaats daarvan over 'moslims' alsof het alleen maar een kwestie van geloof is en niet van apartheid en etnische zuivering. Zij geeft toe dat er 400.000 "moslims uit Myanmar zijn weggevlucht". Maar: "De wereld moet zich realiseren dat meer dan de helft van de moslimpopulatie van Rakhine niet is vertrokken. Die zijn kennelijk tevreden. We moeten ook met die mensen praten, om de situatie te begrijpen."

Zo draait ze voortdurend om het echte probleem heen: de ruim 400.000 Rohingya die wegvluchtten omdat hun dorpen worden platgebrand en omdat het leger en gewapende boeddhistische milities hen aanvallen, verkrachten en vermoorden. Suu Kyi: "Het leger heeft sinds 5 september geen acties meer uitgevoerd. Toch blijven de mensen vluchten. De vraag is waarom. Dat moet worden uitgezocht."

Op zo'n moment wordt het BBC-correspondent Jonah Fisher te veel. Hij twittert: "Suu Kyi zegt dat ze wil onderzoeken waarom de moslims naar Bangladesh zijn gevlucht. Heeft ze geen televisie?"

Suu Kyi weet heel goed wat er gebeurt, maar niemand weet of zij daarmee instemt of niet. "Deze regering bestaat nog geen achttien maanden. Het is wat veel om te verwachten dat in die korte tijd alle problemen zullen zijn opgelost."

Ongemakkelijk

Alles wat ze zegt draagt bij tot het ongemakkelijke gevoel dat zij niet zelf spreekt, maar een tekst afleest die door de militairen is bijgepunt en geparafeerd. Nergens staat wat je denkt dat er staat. Niemand krijgt toegang tot het gebied. Geen journalisten, en ook geen onafhankelijke waarnemers. Suu Kyi's regering weigert al vanaf het begint een onafhankelijke VN-commissie de toegang. Meteen na haar speech heeft de voorzitter van deze VN-factfindingmissie, Marzuki Darusman, geëist dat VN-onderzoekers 'volledige en onvoorwaardelijke toegang' krijgen tot het noorden van Rakhine. Daarmee bedoelt hij: zonder begeleiding, of 'bescherming' van het leger.

Suu Kyi's toezegging dat de gevluchte Rohingya uit Bangladesh meteen kunnen terugkeren, en dat de regering 'hun veiligheid garandeert' klinkt mooi, maar evenmin erg geloofwaardig. "Wij willen vandaag nog beginnen met het verificatieproces", zegt zij. Maar Myanmar heeft alle Rohingya in 1982 beroofd van hun burgerschap. Ze zijn sindsdien officieel 'illegalen' of 'Bengalezen', en hebben dus in heel veel gevallen geen identiteitspapieren. Gevreesd wordt daarom dat die 'verificatie' vooral zal worden gebruikt om zo veel mogelijk Rohingya buiten de deur te houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234