Dinsdag 11/05/2021

SUssKE EN WISsKE

Als het klopt dat Suske en Wiske oer-Vlaamse symbolen zijn, dan hoeft het geen verwondering te wekken dat de fameuze kinderen van Vandersteen ooit 'iets' van doen zouden hebben gehad met collaboratie, of ergens een fout verleden hebben. Dat is de logica zelf.

Kan het ook anders, maar de discussie werd vanuit Nederland op scherp gezet. Misschien is Nederland wel de achilleshiel van de Studio Vandersteen: de grootste verkoop wordt daar gerealiseerd (wat de invloed van 'negatieve bedrijfsinformatie' groter maakt) en de banden met de Nederlandse stripwereld zijn minder emotioneel, en dus zakelijker, dan in Vlaanderen. Hier horen Suske en Wiske tot het cultuurpatrimonium. Daar zijn Sjors en Sjimmie dat, en is Suske en Wiske zoals Mickey Mouse hier: algemeen ingeburgerd, aanvaard en gewaardeerd entertainment voor kids, zij het geïmporteerd.

Precies omdat de band zakelijk is, moest de Studio Vandersteen snel, zakelijk en professioneel antwoorden op de hoogst emotionele en politieke discussie die is losgebarsten: hoe 'fout' zijn Suske en Wiske? Het wekt wel verwondering dat die vraag rijst voor een strip die in 1945 het levenslicht zag, dus nadat de oorlog in Vlaanderen uitgevochten was. De Studio Vandersteen ontkent dus boudweg alles wat geschreven was: niks (extreem-)rechtse sympathie van wijlen Willy. En passant veroordeelde de Studio rassendiscriminatie. En daarmee was de kous af.

Wellicht is de directe crisis zo bezworen. Albert Heijn en Vroom&Dreesman hebben aan zo'n verklaring genoeg om de albums niet uit de rekken te nemen. Maar de zaak is daarmee niet gesloten.

De Studio (en de erven) Vandersteen maakt namelijk dezelfde fout als de Stichting Hergé al jaren doet: men ontkent mordicus wat er eigenlijk was. Namelijk dat zowel de grootste Franstalige als de grootste Vlaamse striptekenaar tijdens de oorlog voor 'foute' publicaties werkten. Daarvoor zijn verschillende redenen, van de minst slechte - ze hadden nu eenmaal een gezin te onderhouden - tot minder aangename - zeker Hergé, en ook wel Vandersteen, zaten midden in de harde collaborerende kern. Daarom niet de militaire, wel de culturele, zelfs maatschappelijke collaboratie. Vandersteen tekende tijdens de oorlog onder meer voor Winterhulp, de caritasorganisatie van de Vlaamse collaborateurs. En na de oorlog zette hij zijn tekenpen in dienst van de tegenstanders van de repressie, steunde hij veroordeelde collaborateurs waar hij kon.

Dat is zo. Waarom dat dus verdonkeremanen? Waarom flauw doen, zoals ook de Stichting Hergé doet, door niet toe te geven dat het géén toeval is dat de schurk in De geheimzinnige ster, een verhaal dat tijdens de Tweede Wereldoorlog getekend en gepubliceerd werd, 'toevallig' een joodse naam heeft - Blumenstein - en joodse trekken.

Dat is flauw. Geef toe wat iedereen toch ziet. Laat het zijn wat het was: een historische smet op het tekenaarsblazoen, dat echter geen of weinig afbreuk doet aan de waardering voor de stripreeks an sich. Kuifje en Suske en Wiske blijven nationaal efgoed, punt uit. Maar ieder monument heeft nu eenmaal een eigen geschiedenis. En geschiedenissen die van a tot z glorieus zijn, hebbben een naam: vervalsingen.

Walter Pauli,

adjunct-hoofdredacteur

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234