Woensdag 12/08/2020

'Suske is in essentie een stuk crapuul'

Het eerste deel van Amoras sloeg in als een bliksem. Suske vloekte, Wiske stierf, Krimson moordde. Criticasters die beweerden dat het succes van de strip na de hype zou uitsterven, kregen ongelijk. Van de eerste twee delen gingen er 250.000 over de toonbank. Ook het zopas verschenen derde deel kwam na één week binnen op nummer 1 in de Vlaamse Boekentop 100.

In de winter van 2012 spraken Marc Legendre en Charel Cambré af in Tenerife voor wat een driedaagse brainstormsessie zou worden. Cambré had zijn nieuwbakken scenarist enkele weken eerder een oud idee voorgelegd dat zijn wortels had in een spin-off rond Jerom. In 2008 had hij van de erven Vandersteen groen licht gekregen om een eenmalige trilogie te maken rond Jerommekes afkomst.

Standaard Uitgeverij ontving het idee eerst enthousiast, liet een en ander aanmodderen en kwam pas een jaar later met een definitief njet. "Ik heb de uitgeverij toen gedesillusioneerd verlaten, heb wat afgewerkt was in de ijskast gestopt en gaf het op ooit nog zo'n voorstel te doen", zei Cambré daarover.

Maar zie, vier jaar later zette hij met Legendre op Tenerife de krijtlijnen uit van een onverwacht goedgekeurd idee rond een door hem geopperde spin-off rond Suske en Wiske in het jaar 2047.

Verkeerde been

Wat volgt is bekend: het eerste deel uit 2013 werd een bestseller, aangestuurd door een heuse mediahype waarbij zelfs doodsbrieven van Wiske naar de media werden gestuurd. Legendre: "In het begin ging het alleen maar over de hype. Dat we iets deden rond de erfenis van Vandersteen en of die man zich niet in het graf zou omdraaien. Kortom: de messen werden geslepen.

"Daar is ondertussen iedereen klaar mee, vermoed ik. Die teneur is in ons voordeel omgebogen toen bleek dat bij het tweede deel het verhaal niet als een pudding in elkaar zakte. Iedereen wacht nu met spanning een nieuw deel af. We merken het op signeersessies, zien het aan de cijfers."

Die cijfers spreken voor zich. Van de eerste twee delen werden samen zo'n 250.000 exemplaren verkocht, wat per deel neerkomt op zowat dezelfde albumoplage van een regulier Suske en Wiske-album.

In april van dit jaar werd ook in Frankrijk de vertaling Amphoria op de markt gebracht. Editions Paquet startte met een voorzichtige oplage van 20.000 exemplaren. De reacties bij pers en publiek waren niettemin lovend. Straf, want de reguliere reeks is in Frankrijk zelfs nooit doorgebroken. "Het grote verschil met de lancering in Vlaanderen ligt in het feit dat er in Frankrijk met geen woord gerept werd over de hype", zegt Legendre. "Het gaat er echt over het verhaal, niet over wat Vandersteen er van zou vinden of waarom Suske schuttingtaal gebruikt. Dat deed deugd, want in Vlaanderen werden daar bijna Story-achtige verhalen rond gepubliceerd."

Amoras is nu op kruissnelheid, zegt Legendre. "Suske, het eerste album, was een aanloop naar het verhaal. Er werden pionnen uitgezet. In deel twee, Jérusalem, werden de personages aangekleed en in Krimson, album 3, kunnen we eindelijk het echte verhaal vertellen. Ondertussen beginnen lezers nu eindelijk ook te merken dat alle kleine verhaallijnen een betekenis hebben. Dat Wiske over een bepaalde heuvel rent in het eerste deel is niet gratuit. Alles heeft een betekenis.

"We zetten soms misschien wel mensen op het verkeerde been, maar in het zesde en laatste deel begrijp je de onderlinge relaties tussen de nevenverhalen en personages."

Gevraagd naar het genre dat ze beoogden, of de bronnen waar ze zich op baseerden, blijft het even stil. "Goh, die vraag vroeg men me laatst ook", begint Legendre, "maar ik denk dat er invloeden zijn van de televisie, theater, film, strips en exposities. Het is het resultaat van een beeldenstroom die we onbewust oppikten, denk ik. Wij hebben nooit samen beslist dat we een bepaald type strip zouden maken of najagen. Amoras is Amoras."

Zoutloos en wat saai. Zelfs de huidige tekenaars van de klassieke reeks, Luc Morjaeu en Peter Van Gucht, zeggen dat van alle karakters Suske de moeilijkste is. In tegenstelling tot de anderen is hij te braaf en heeft hij geen uitgesproken persoonlijkheid. Cambré: "Ik vond hem, toen ik nog voor Studio Vandersteen werkte, het minst leuke karaktertje." Maar zijn scenarist had één doelstelling voor ogen: Suske terug tot leven roepen zoals Vandersteen hem oorspronkelijk bedoeld had.

"Sla er de eerste albums maar op na", begint Legendre. "Suske en was een vechtersbaas, reageerde heel impulsief. De dialoog was niet aan hem besteed, hij wilde er meteen op los slaan. In de loop der jaren is hij die attitude kwijtgespeeld en werd hij wat vlakker. Dat hij nu een glansrol vervult is niet mijn verdienste, maar die van Vandersteen. Ik blijf het ongelooflijk vinden dat die man zulke tijdloze karakters heeft neergezet."

Hoewel Cambré moeite had met het feit dat Suske in het eerste deel nog zo veel vloekte, moest hij zijn mening snel herzien. "Ik zat nog te veel met het karaktertje van het brave Suske in mijn hoofd. Achteraf gezien had Marc gelijk: Suske was in de eerste albums eerder crapuul. Transponeer die persoonlijkheid naar wat hem nu allemaal overkomt in Amoras, en je zou voor minder 'fuck' zeggen."

Bang voor pleegvaders

Een ander probleem waarover de heren deftig moesten nadenken, was het gebruik van de in de reguliere reeks aanwezige deus ex machina. "De teletijdmachine zou Wiske na twee plaatjes terug springlevend kunnen maken, maar het zou te geforceerd zijn en je hebt geen verhaal. Ook niet als Jerom kogels zou kunnen opvangen met zijn borstkas en sneller zou lopen dan het geluid. Nu is hij enkel buitengewoon sterk, maar menselijk. Die krijtlijnen zijn allemaal op Tenerife vastgelegd zodat ik niet de fout zou maken dat Jerom de olietanker van Krimson uit het water heft en zo het verhaal bespoedigt of zelfs beëindigt."

Gevraagd naar de reacties van Suske en Wiskes pleegvaders, als Paul Geerts, Morjaeu of Van Gucht, grijnst Cambré. "Geerts kwam speciaal naar een signeersessie van me. Ik dacht: oeioei, wat gaat dat geven? Maar hij feliciteerde me. Van Marc Verhaegen heb ik niets gehoord, maar Morjaeu en Van Gucht reageerden positief. Ik was daar echt bang voor, want de uitgeverij had aan die auteurs niet op tijd laten weten wat we van plan waren. Dat wisten de meesten pas op de dag van de presentatie."

"Je zou kunnen zeggen dat we hun werk afpakken", vult Legendre aan. "Maar ze staan niet op straat, hè. Over drie albums is het voor ons afgelopen, voor hen gaat het verder."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234