Dinsdag 26/05/2020

Suske en Wiske komen tot leven

‘Op deze manier lees je geen strip meer, maar belééf je een strip’, aldus de trotse uitgever Johan De Smedt. ‘Voor ons is dit een hele stap, maar de jonge generatie, die zowat uit elk toestel beeld en geluid kan halen, vindt het maar een logische stap.’

“Dit is allesbehalve een one to one-benadering”, verduidelijkt Johan De Smedt, uitgever binnen Standaard Uitgeverij. “Dat zou betekenen dat je er enkel mee zou kunnen scrollen en beelden kantelen. Wij zijn een flinke stap verder gegaan, want waarom zou je je beperken tot stilstaand beeld als de toestellen van nu ook bewegende beelden en geluid kunnen voortbrengen?”

Het resultaat mag gezien worden: album nummer 311, De stuivende stad, waarin de comeback van ‘de zwarte madam’ centraal staat, is nu onder meer op iPad en iPhone te zien en te horen. Leesduur: 50 minuten. Standaard Uitgeverij liet daarvoor een stemmencast opvoeren met onder anderen Sien Eggers en Gene Bervoets als respectievelijk tante Sidonia en Sus Antigoon. Het hele verhaal wordt aan elkaar verteld door Koen De Graeve. Er werd speciaal voor dit ene album een soundtrack gecomponeerd en hier en daar beweegt het beeld. Er is ook de mogelijkheid om het papieren album aan te schaffen met de stemmen op cd. Voor de Nederlandse lezers werd trouwens gebruikt gemaakt van een andere stemmencast. Daar werd samengewerkt met Lucien van Geffen en Gooische vrouwen-actrice Annette Malherbe. “Hun klankbeeld is anders dan het onze, dus dat moest worden aangepast”, aldus nog De Smedt.

De Smedt liet gisteren duidelijk weten dat de applicaties, ontwikkeld door het Gentse bedrijf Little Miss Robot, uniek in de wereld waren. Hij schuimde de voorbije maanden het hele internet af op zoek naar iets dergelijks, maar vond niets. De Smedt: “Je zou bijna verwachten dat een superheldenuitgeverij als het Amerikaanse Marvel zulke applicaties toepast. Dat ze bijvoorbeeld een comic van Spider-man linken aan audiogeluiden: wagens die botsen, ramen die aan diggelen worden geslagen, remmende wagens, een klap tegen het hoofd... Noem maar op. Maar ze doen het vooralsnog niet. Ook in Japan wordt het niet toegepast. Er zijn weliswaar manga’s te lezen op iPad en iPhone, maar daarbij is geen geluid voorzien, hoogstens bewegende realistische beelden die op straat zijn geschoten met een camera. Nee, ik ben er vrij zeker van: wij zijn de eerste die gebruik gemaakt hebben van de applicatiemogelijkheid om beeld en geluid samen te brengen en tegelijk weer te geven. We mogen dan ook met trots stellen dat er zich een hele nieuwe strip heeft aangediend. Op deze manier lees je geen strip meer, maar belééf je een strip.”

Maar De Smedt relativeerde meteen ook het hele project. “Voor ons is dit een hele stap, maar de jonge generatie, die op elk moment uit zowat elk toestel beeld en geluid kan halen, vindt het maar een logische stap. Zij zijn de digital natives. Ik sluit trouwens niet uit dat er nog meer applicaties zullen komen. Nu zie je ‘de zwarte madam’ bewegen aan het begin van de strip, en ook in onze YouTube-filmpjes hebben we die techniek toegepast. Maar we onderzoeken nu hoe we nog meer bewegend beeld kunnen ontwikkelen en toevoegen.” Desmedt geeft toe dat het duur speelgoed is, “maar goed, toen de eerste dvd-speler op de markt kwam vond men 20.000 oude Belgische frank ook te veel. Nu heb je zo’n toestel voor 30 euro. Die toestellen worden dus sowieso goedkoper. Geen idee wanneer, maar gebeuren zal het.”

Het Suske en Wiske-album De stuivende stad is niet de eerste Vlaamse strip die op de iPad belandt. Eerder was het ook de beurt aan de strip Het belang van Ernst van Tom Bouden, een homo-adaptatie van Oscar Wildes bekende The Importance of Being Earnest. En in oktober werd Asem, het nieuwe boek van Marcel Rouffa en Marc Legendre, ook al in digitale versie beschikbaar gesteld voor iPad, iPhone of iTunes. Oogachtend-uitgever Johan Stuyck voorzag die digitale strip toen ook van extra’s “zodat ze op een andere manier gelezen/bekeken kon worden”. Hij beschreef het toen als “een kruising tussen een boek en een zeer lichte animatiefilm”. Geluid was er echter niet te horen.

Fatsoensrakkers van Apple

Beide digitale versies kwamen er echter niet zonder slag of stoot. Bouden wilde het via de zogenaamde iTunes app-store verkopen, maar Apple speelde stoorzender. Zij konden niet lachen met de soms aanstootgevende beelden. “Materials that may be considered obscene, pornographic or defarmatory”, luidde het toen bij Apple. Pas toen Bouden toestemming gaf om bepaalde beelden te camoufleren met talloze censuurbalken, ging het verhaal toch door.

Onschuldiger leek het er aan toe te gaan bij Asem, maar ook daar waren de gevolgen niet van de poes. Apple nam aanstoot aan vier seksueel expliciete plaatjes. “Ongelooflijk hypocriet”, reageerde uitgever Stuyck, “want het gaat om twee beelden waarop een borst te zien is, en twee scènes waarin een jongen en meisje naakt maar bedekt tegen elkaar op de bank liggen of - zonder dat je ook maar iets ziet - met elkaar vrijen. Als dat seksueel expliciet is, is driekwart van de literatuur dat ook.” Ook hij tekende beroep aan, en zag na een lange aarzeling de digitale versie van zijn uitgave toch goedgekeurd worden.

Dat Suske en Wiske de fatsoensrakkers bij Apple zou kunnen vermurwen, was een uitgemaakte zaak. Maar dat Apple zelfs Suske en Wiske onder de loep had genomen, werd ook De Smedt snel duidelijk. “We kregen van de zogenaamde reviewer eerst nog een waarschuwing wegens possible racial content”, grijnst hij. “Het woord ‘zwarte’ van zwarte madam baarde hen eerst zorgen. Maar ze oordeelden gelukkig al snel dat het een fout betrof.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234