Donderdag 23/01/2020

Surplace van dolende dertigers

TAZ-gastheer Braakland/ZheBilding maakt met 'Gevoelige mensen' een mooie kijk- en luistervoorstelling over een generatie vol verloren verlangens.

Een hoge lange tafel vol bierblikjes, tussen de rommel ook een laptop, een paar lampjes, mengpanelen en microfoons. Drie acteurs, een gitarist, een groot projectiescherm. Dat is wat je ziet als je het zaaltje van Gevoelige mensen binnenkomt. Geen decor, maar een inkijk in de keuken van Braakland/ZheBilding. Hier wordt dadelijk iets live klaargemaakt zonder veel gedoe. Geen film, geen theater, maar ook geen muziekvoorstelling, eigenlijk is het dat alles tegelijk. Het etiket 'luisterspel' zou het geheel ook oneer aandoen, al is dat wel ongeveer wat je krijgt als je achteraf de bijbehorende cd van dit hybride project koopt.

Adriaan Van Aken schreef een tekst over dertigers die dolen. Ze participeren in niks, maar zetten zich ook nergens tegen af. Vier antihelden die mekaar vinden langs de kant van de weg, in onbestemde onvrede: "Ik denk dat we samen zijn omdat we nergens anders bijhoren en we niet weten wat we anders zouden doen", zegt een van de personages. Ze noemen zichzelf 'de gevoelige mensen'. Vanwaar die naam? "Omdat wij veel voelen."

Onzeker optimisme

In dat soort duidelijke vaagheden surplacen deze lotgenoten naar hun bestemming. Ze zijn vooral van alles níet ('wij zijn geen club'), en zo je wil ook veel wél ('wij zouden kunnen uitgroeien tot een soort A-Team, nieuwe stijl'). Generatie Nix, maar net dat tikje sympathieker. Met, alweer zo je wil, nog net een schemerlampje dat aarzelend brandt in een of andere verte.

Van Akens verhaal vindt zijn vaart in de livesoundtrack van Youri Van Uffelen. Komt tot leven in de geprojecteerde roadmovie, die zich naadloos mengt in de livevertelling aan de dj-tafel. Passend sober, maar overtuigend acteerwerk trekt de luisteraar en de kijker binnen in de anekdotiek van een handvol mensenlevens. Onder een koepel van melancholie bouwt Van Aken aan een eigen romantiek. Die van de zoekende stadsmens, half gedeprimeerd, maar toch ook half hoopvol.

In zijn grondtoon blijft dat onzeker optimisme flakkeren. Personages zijn terneergeslagen, maar blijven evenwel in beweging. Onderweg naar het ongewisse. Of stilstaand op een fietsersbrug boven de autostrade, terwijl de wereld onder hen voortraast. In dat soort decors vluchten de gevoelige mensen graag even weg.

Een hedendaagse variant op de minimensen in de reusachtige schilderijen van Caspar David Friedrich. Ook tussen de spleten van dit betonnen universum is meer te vinden dan enkel leegte. Onbedoeld poëtisch zijn deze mensen in hun verloren uitlatingen: "Onze stad kent geen hoogtes, maar alles bij elkaar ook weinig laagtes." Of: "Het regent vaak als wij samen op pad zijn."

Adriaan Van Aken slaagt er met zijn acterende en musicerende kompanen in om in dat eigen hybride jargon een wereld op te roepen. Zijn wereld. Dat demonstreert hij op TAZ een dag later al even straf in Over naar jou en Weer over naar jou. In deze twee cross-overprojecten ruilt hij het film- of acteerwerk in voor de stripvorm. In een minivoorstelling van twintig minuten presenteert hij het eerste stripverhaal ter wereld (een samenwerking met tekenaar Philip Paquet) met livesoundtrack (van diezelfde Van Uffelen).

Meerstemmig

Het publiek krijgt een boekje in de handen gestopt dat ze pas mogen openslaan als de muziek begint. Vraag me niet hoe ze het klaarspelen, maar telkens je een scènewissel leest, verandert de muzikale inlijsting haast op de seconde mee. Ik stel verwonderd vast: de drie muzikanten sturen het ritme van mijn lezen. Van Aken heeft zijn taal gevonden in de disciplineoverstijgende meerstemmigheid. Hij verstaat de kunst om een mooie, boeiende, bijzondere ruimte te creëren waarin hij zijn schone letteren tot leven brengt.

Gevoelige mensen en Weer over naar jou zijn twee Braakland/Zhe Bilding-projecten die nooit helemaal de aandacht kregen die ze verdienen. Laat dit een uitnodiging zijn aan programmamakers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234