Vrijdag 26/04/2019

Expo

Suppoosten worden curator: stille kracht aan de macht

Beeld © bas bogaerts

Voor de expo Mens erger je niet treden de erfgoedbewakers van het SMAK in Gent op als curator. Drie van hen vertellen het verhaal achter hun favoriete kunstwerk en waarom ze het kozen.

Sasha Caradjov (38)

Beeld © bas bogaerts

'Panamarenko geeft me warme herinneringen aan mijn jeugd'

"Wij staan 100 procent ter beschikking van het publiek", vertelt Sasha Caradjov trots. Sinds een jaar of vijf werkt hij als erfgoedbewaker in het SMAK. "Ze kunnen met al hun vragen bij ons terecht, omdat wij de verhalen achter de werken kennen. Maar nu geldt dat nog meer dan anders."

Caradjovs bijdrage aan Mens erger je niet is Krokodillen, een installatie van de Antwerpse kunstenaar Panamarenko. Toen hij in het SMAK begon, hoorde hij van zijn nieuwe collega's dat het werk hier in bewaring stond. "Ik wist dat het hier ooit was tentoongesteld, maar die heb ik niet bezocht", zegt Caradjov. "Maar de voorliefde voor dat werk gaat terug naar mijn jeugd. Toen ik een jongetje was, zag ik er een foto van in de krant. Het moet ondertussen al 20 jaar geleden zijn, maar het is me altijd bijgebleven. Hier in het SMAK heb ik het werk voor het eerst in het echt gezien."

Hij heeft een voorliefde voor sculpturen en driedimensionale kunst, legt hij uit - naast Krokodillen selecteerde Caradjov ook een werk van de Franse kunstenaar François Morellet - omdat het echter is, nabijer. "Een sculptuur kun je niet alleen zien, of toch voelen. Of het zou toch kunnen, als het mocht", lacht hij. "Je kunt er zelf het verhaal bij vertellen. En in het geval van Krokodillen is dat voor mij een warm verhaal: het vervult mij met warme herinneringen aan mijn jeugd."

Chris Volleman (51)

Beeld © bas bogaerts

'Hierin herkende ik de ontwikkeling van ons kindje'

"Ik vind het aangenaam om bij de bezoekers in de zaal te zijn: je leert veel van de mensen." Volleman begon in 2014 in de bibliotheek van het SMAK te werken, maar volgde een opleiding om vanaf dit jaar als erfgoedbewaker in de zaal te staan. "Eigenlijk kende ik weinig van moderne kunst", geeft hij ootmoedig toe. "Maar sinds ik hier werk, heb ik veel bijgeleerd."

Dat sommige opgeborgen werken worden bewaard in een climaruimte, bijvoorbeeld, waar ze beschermd zijn tegen vochtigheid en te hoge of te lage temperatuur. "Daar heb ik dit werkje zien staan: een wassen beeldje van een foetus, van de kunstenaar Johan Deschuymer. Het staat er vol grote, imposante werken, maar dit trok meteen mijn aandacht."

Het beeldje, dat geen naam draagt, komt uit de tentoonstelling Het naakte bestaan (2000), maar Volleman zag het pas toen het al lang weer aan het zicht van het publiek onttrokken was. "Op dat moment waren mijn vrouw en ik al een tijdje in verwachting", legt hij verder uit. "In dit kwetsbaar kunstwerkje, dat een baby'tje in ontwikkeling toont, herkende ik de ontwikkeling van ons kindje. De bezoeken aan de kliniek, de beelden op de monitor, de hartslag die je ziet, dat zie je in dit beeldje. Ik denk dat veel andere mensen er misschien hetzelfde in herkennen."

Het is een sculptuur die je zou willen knuffelen, zegt Volleman nog, en hij benadrukt opnieuw dat het een grote emotionele waarde heeft, voor hemzelf en voor zijn vrouw. "Ik zou er eigenlijk graag het geboortekaartje van ons kindje bij zetten, maar ik denk niet dat dat mag."

Dominique Cahay (48)

Beeld © bas bogaerts

'Jan Hoet die kinderen vertelt dat ze deze kunst mogen aanraken'

Met 17 jaar dienst is Dominique Cahay een van de anciens in het team van SMAK-erfgoedbewakers. "Ik was hier van bij de start", vertelt hij. "Ik stond hier al bij de openingstentoonstelling."

Hij vertelt erover alsof het gisteren was, en de twee werken die hij voor Mens erger je niet heeft uitgekozen, waren onderdeel van de openingsexpo. "Een ervan is Monodroma's, een videokunstwerk van Stan Douglas. Het is een montage van korte fragmenten uit het dagelijkse leven, achter elkaar gemonteerd: herkenbaar en bevreemdend tegelijk. Het is een van mijn eerste kennismakingen met actuele kunst. Philippe van Cauteren (de artistiek directeur van het SMAK, EWC) heeft me daarvoor warm gemaakt.

Het andere werk is Ted Hybert, een werk van de Franse kunstenaar Fabrice Hybert. Het herinnert aan die andere artistiek directeur van het SMAK: Jan Hoet. "Ted Hybert is een grote, opblaasbare, teddybeer - vandaar de titel -, gemaakt in een stof waar ze ook van die grote kites mee fabriceren. Bij het werk hoort ook een filmpje, waarop je ziet hoe de kunstenaar met die teddybeer door de straten van Parijs loopt."

Maar de reden waarom Cahay Ted Hybert heeft uitgekozen, ligt bij zijn herinnering aan SMAK-bezieler Jan Hoet. "Die beer stond helemaal aan het begin van de tentoonstelling opgesteld. Jan Hoet stond erbij, en legde aan de kinderen op zijn typische manier uit dat dit een kunstwerk was dat ze mochten aanraken. Dat beeld vergeet ik nooit. En die beer is me daarom altijd bijgebleven."

Mens erger je niet is vanaf morgen te zien in het SMAK

Beeld © bas bogaerts
Beeld © bas bogaerts
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.