Vrijdag 03/04/2020

Superveiligheidsdienst van Poetin ruikt naar Sovjettijd

Het Kremlin heeft volgens de Russische krant Kommersant plannen om één machtige veiligheidsdienst op te richten naar het voorbeeld van de MGB, het ministerie van Staatsveiligheid uit de tijd van Sovjetdictator Jozef Stalin.

In de nieuwe organisatie moeten de huidige diensten FSB (binnenlandse veiligheidsdienst), de SVR (buitenlandse veiligheidsdienst) en de FSO (bewaking voor hoge regeringsfunctionarissen) opgaan. De hervorming van de veiligheidsdiensten zou nog voor de presidentsverkiezingen in 2018 afgerond moeten zijn.

Het Kremlin wilde niet op de berichten reageren, maar het idee van een superministerie naar voorbeeld van de MGB bezorgt critici van het bewind koude rillingen. De MGB, zoals de voorloper van de KGB van 1945 tot 1953 heette, bezat uitgebreide bevoegdheden. De dienst hield zich niet alleen met spionage in het buitenland en contraspionage bezig, maar oefende binnenslands ook terreur uit tegen andersdenkenden en iedereen die als een bedreiging voor het Sovjetbewind werd beschouwd.

Volgens de bekende Poetin-criticus Vladimir Kara-Moerza zou de oprichting van een superministerie voor de Veiligheid een terugkeer betekenen naar de Sovjetperiode.

Ook voormalig KGB-generaal Oleg Kaloegin, die nu in de Verenigde Staten woont, maakt zich zorgen over de plannen. Kaloegin ziet het als een nieuw voorbeeld van de 'Poetinisering' van Rusland. "Het zou een verdere concentratie van de macht in handen van het Kremlin zijn. Het is een nieuw teken dat het huidige bewind niet van plan is de macht uit handen te geven."

Politieke repressie

De heroprichting van de MGB zou volgens Mark Galeotti, Rusland-expert bij het Instituut voor Internationale Betrekkingen in Praag, ook een soort waarschuwing aan de bevolking zijn. "Het is een symbool van mogelijke politieke repressie."

Galeotti wijst erop dat de nieuwe MGB in de praktijk nog machtiger zou worden dan de Sovjetveiligheidsdienst, omdat die onder strikt toezicht stond van de Communistische Partij. Nu zijn de rollen omgedraaid: op tal van sleutelposten zitten mensen uit de veiligheidsdiensten, president Poetin voorop.

De voorzitter van de senaatscommissie voor veiligheidszaken Frants Klintsevitsj noemt het in de overheidskrant Federalnaja Gazeta onzin dat de samenvoeging van de veiligheidsdiensten een bedreiging voor de democratie zou zijn. "De steun voor president Poetin is zo groot dat hij het heus niet nodig heeft die met bajonetten kracht bij te zetten", zegt hij.

Volgens Klintsevitsj zou een samenvoeging de veiligheidsdiensten alleen maar effectiever maken.

Corruptiezaken

Het belangrijkste motief voor de oprichting van een superministerie voor Veiligheid is volgens sommige analisten de bezorgdheid van het Kremlin over een reeks corruptiezaken bij de overheid. Maar mensenrechtenactivisten zien de plannen toch vooral in het licht van de machtsconcentratie die al geruime tijd aan de gang is in Rusland.

Een paar maanden geleden richtte president Poetin een Nationale Garde op die rechtstreeks onder hem valt. Critici vrezen nu dat de nieuwe veiligheidsmacht zal uitgroeien tot een soort 'pretoriaanse garde' waarmee Poetin politieke onrust kan onderdrukken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234