Maandag 24/01/2022

Supersonische familie verliest twee van haar zonen

'Dat vierde galon op zijn schouders kon hem gestolen worden', herinnert zich Concorde-commandant Claude Hétru. De supersonische familie van Air France is sinds de ramp van dinsdag twee collega's, of beter, twee broers armer. 'Liever dan kapitein te worden op een ander toestel bleef Jean hardnekkig op de Concorde, op die tweede stoel. Hij was doordrongen van die machine. Het werd zijn dood.'

Parijs

Van onze verslaggeefster

Anne de Graaf

Samen vlogen ze een supersonische wedren rond de wereld. Samen staken ze talloze keren de Atlantische Oceaan over. Logeerden in hetzelfde hotel, maakten dezelfde uitstappen op escale, namen hetzelfde crew-busje van de JFK-luchthaven naar het Air France-hotel in New York. Gezagvoerder Claude Hétru (60) uit Chennevières-sur-Marne is sinds de crash van vlucht AF4590 twee van zijn beste collega's kwijt.

" Jean Marcot was als mijn broer", zegt hij. "De Concorde-familie is een kleine maar hechte groep binnen Air France. Geen elite: het werkt niet zoals bij de luchtmacht, waar straaljagerpiloten soms op de bemanning van gewone machines neerkijken."

Een andere overleden 'broer' is de 54-jarige commandant Christian Marty. Hij was het die dinsdag het opstijgen van het ramptoestel vertraagde, door te eisen dat een defecte thrust reverser vervangen werd. Marty is sinds dinsdagnamiddag een volksheld in Gonesse, waar de machine neerstortte. Door de Concorde ultiem te doen zwenken naar een minder bebouwde kom, spaarde de gezagvoerder 25.000 zielen, daar is men in Gonesse van overtuigd. Captain Marty stond bij de collega's bekend als een brok staal, zowel geestelijk als fysiek. Te land, ter zee en in de lucht. Hij was een gedreven mountainbiker. Twintig jaar geleden deed hij als eerste Fransman de transatlantische oversteek na over het water, op een surfplank. Bij elke vlucht met een rustdag nam hij zijn fiets mee. Marty stapte bij een stopover in San Francisco ooit met de fiets onder de arm in het Air France-busje.

"De supersonische familie is zo verstrengeld omdat ze zo klein is: er zijn slechts twaalf bemanningen", zegt Hétru. "Die clubjes komen elkaar zo vaak tegen, dat ze vanzelfsprekend geestesverwanten worden. In tegenstelling tot de rest van de bemanningen van de Air France-vloot. Die is zo onmetelijk groot dat het al een toeval is als je elkaar in een loopbaan nog een keer tegenkomt."

Veel heeft te maken met het excentrieke karakter van de Concorde: er zijn maar weinigen die hem echt kennen. Zowel besturing als bediening van de passagiers in een Concorde vergen een specifieke expertise. Vanwege het formaat van het toestel maar ook door zijn navigatievereisten.

"Copiloot Jean Marcot was hét voorbeeld van de Concorde-freak. Hij was ervan doordrongen, zijn loopbaan was de verwezenlijking van een jongensdroom, zei hij steeds. 'Die delta. Qua uiterlijk en soort spanwijdte benadert Concorde van alle vliegtuigen het meest de vogel'."

Normaliter moeten bemanningsleden snel de carrièreladder opklimmen om mee te kunnen op Concorde. Dat betekent: zo spoedig mogelijk boordcommandant worden op een ander toestel, een Airbus of een Boeing. "Ik werd kapitein toen ik 29 was", legt Hétru uit. "Functioneerde een paar jaar op een andere machine om over te stappen naar de costoel op Concorde."

Marcot was een uitzondering: in een klap werd hij van copiloot op Boeing hetzelfde op de Concorde. "Jean was erdoor gebiologeerd, technisch en geestelijk. Twee keer maakte hij de supersonische reis rond de wereld, de laatste keer met mij."

Ondanks, of misschien juist vanwege die passie, stond hij niet op zijn strepen. Liever dan commandant te worden op een andere machine, bleef hij 'co' op Concorde. Het vierde galon op zijn schouders kon hem gestolen worden. Hij moet de oudste, tegelijk de meest ervaren tweede-in-bevel zijn geweest op Concorde.

"Hij was een supersonische techneut. Bestudeerde in zijn vrije tijd de mechaniek van dat ding", herinnert zich commandant-op-rust André Turquais. Turquais maakte 31 jaar geleden de eerste testvlucht op Concorde. "Hij is niet moeilijker te besturen, alleen gaat alles sneller", zegt hij."Dat betekent ook dat de aanloop veel korter is naar het point-of-no-return", het moment waarop het opstijgmanoeuver niet meer kan worden gestopt. Turuais betreurt het dat de Concorde wel als paradepaard werd beschouwd, maar niet de navenante zorg kreeg. "Research ontbrak. De computertechnologie was hopeloos verouderd. Als er na dit ongeluk nog een supersonische toekomst is, dan moet daarin geïnvesteerd worden."

'Copiloot Jean Marcot was hét voorbeeld van de Concorde-freak'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234