Zaterdag 24/07/2021

Superrechter zelf in beklaagdenbank

Baltasar Garzón was jarenlang de gesel van dictators, corrupte politici, terroristen en drugsbaronnen. Maar nu staat de internationaal bekende 'Superrechter van Spanje' zelf in de beklaagdenbank. In drie processen die tegen Garzón zijn aangespannen, vecht hij voor zijn toekomst als onderzoeksrechter.

Voor het Spaans Hooggerechtshof in Madrid staat Garzón vandaag terecht in de eerste van drie omstreden zaken. Hij wordt beschuldigd van machtsmisbruik omdat hij opdracht gaf telefoongesprekken die verdachten vanuit hun cel voerden met hun advocaten te laten afluisteren zonder dat daarvoor een juridische basis was. De rechter van de Audiencia Nacional, het Spaans nationaal gerechtshof, deed dit bij zijn onderzoek naar het omvangrijke corruptienetwerk Gürtel. Bij dit schandaal zouden belangrijke kaderleden van de Partido Popular van premier Mariano Rajoy financiers voorrang hebben verleend bij de aanbesteding van publieke werken en diensten in ruil voor luxeartikelen.

Spaanse burgeroorlog

Garzón ontkent de aantijgingen tegen hem. Evenals de beschuldigingen dat hij zijn boekje te buiten is gegaan met zijn onderzoek naar de tienduizenden executies en verdwijningen tijdens de Spaanse burgeroorlog (1936-'39) en de daaropvolgende dictatuur van generaal Franco (1939-'75). Dat onderzoek was omstreden omdat sinds 1977 in Spanje een amnestiewet geldt waardoor het niet meer mogelijk is politiek gemotiveerde misdaden aan te pakken die voor die tijd plaatsvonden.

Garzón, die zich volgende week in de zaak-Franco moet verantwoorden, houdt echter vol dat zijn onderzoek weldegelijk rechtsgeldig was. Omdat Franco en de zijnen zich tijdens de Spaanse Guerra Civil en de dictatuur schuldig zouden hebben gemaakt aan misdaden tegen de mensheid. En volgens Garzón verjaren die misdaden niet alleen nooit, er kan ook geen amnestie voor worden verleend.

Maar dan is er nog die derde aanklacht tegen Garzón wegens veronderstelde corruptie. Garzón bekleedde tijdens een sabbatical in 2005 en 2006 een leerstoel aan de universiteit van New York en liet Banco Santander een serie lezingen sponsoren met een bedrag van zo'n 260.000 euro. Enige tijd later zou hij als rechter echter een klacht tegen banktopman Emilio Botín van Santander niet in behandeling hebben willen nemen.

Ook in deze zaak ontkent Garzón het hem ten laste gelegde. Maar dat weerhield de Hoge Raad voor de Gerechtelijke Macht er niet van Garzón na ruim twintig jaar dienstverband alvast te schorsen als onderzoeksrechter van de Audiencia Nacional. Huilende collega's namen in mei 2010 afscheid van Garzón, die stelde slachtoffer te zijn van 'een politieke en persoonlijke heksenjacht' en beloofde tot het uiterste 'zijn onschuld aan te zullen tonen'.

Garzón is daarin inderdaad ver gegaan. Zo wist hij vijf van de zeven rechters van het Hooggerechtshof die over hem moeten oordelen vervangen te krijgen. Omdat ze volgens Garzón vooringenomen zouden zijn. Tenslotte is het niet de eerste keer dat Garzón zwaar onder vuur ligt. Veertigmaal eerder probeerden tegenstanders Garzón al juridisch uit schakelen. Daarnaast is Garzón, die al jaren zwaar wordt bewaakt, met de dood bedreigd en moest hij toezien hoe onbekenden in zijn woning inbraken of zijn hond vergiftigden.

Boerenzoon uit Jáen

Aanhangers mogen de boerenzoon uit Jáen dan als een held zien omdat Garzón aanjaagde achter de Baskische terreurbeweging ETA en de Galicische drugskartels. Of arrestatiebevelen uitvaardigde voor de Chileense dictator Augusto Pinochet, leden van de Argentijnse junta en Al Qaida-topman Osama bin Laden .

Maar tegenstanders zien Garzón juist als een ongeleid en publiciteitsgeil projectiel die de goede naam van de Spaanse rechterlijke macht in diskrediet brengt. En de twee belangrijkste Spaanse politieke partijen Partido Popular en de socialistische PSOE - voor wie Garzón ooit negen maanden lang staatssecretaris was - doelbewust tegen de haren strijkt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234