Zaterdag 17/04/2021

Superman

Tom Vandyck, correspondent van De Morgenin de VS maakt elke week een standvan zaken op in het land van Barack Obama.

Het kan dezer dagen niet makkelijk zijn om Barack Obama te heten. Olie spuit met miljoenen liters tegelijkertijd uit de zeebodem en heel Amerika kijkt met ongeduld en frustratie zijn kant op. "Doe iets, Mr. President!", klinkt het. En als dat niet kan: "Toon ten minste emotie. Huil. Schreeuw. Voel onze pijn!"

Zelfs als het al in Obama's aard zou liggen om dat te doen, dan nog zou het weinig uithalen. Als je olielekken kon dichten met speeches, was er al lang geen probleem meer, maar helaas. Zelfs de Leider van de Vrije Wereld heeft niet het vermogen om gaten op anderhalve kilometer onder de zee te dichten. Wat dit olielek betreft, is Obama met handen en voeten gebonden aan BP. Alleen de oliebedrijven hebben de technologie en de expertise in huis om actie te ondernemen op zulke diepten.

Het probleem voor Obama is: die onmacht is rechtsreeks in tegenstelling met wat veel Amerikanen van hun president verwachten. Die hoort een soort superman te zijn die alles kan. Een dom gaatje in de zeebodem mag dus geen probleem zijn.

Voor een deel kun je dat aan Hollywood wijten, waar presidenten er zelfs niet voor terugschrikken om eigenhandig reusachtige vliegende schotels neer te halen. Maar net zo goed heeft het met de geschiedenis te maken. Amerikanen zijn opgegroeid met het idee dat geen uitdaging te groot is voor hun land. Niet geheel onterecht, overigens. Gedurende de hele twintigste eeuw - The American Century - won Amerika wereldoorlogen, zette het mannen op de maan, vond het het internet uit en veroverde het de wereld met zijn popcultuur. De president is het symbool van die almacht.

Als je aan zulke triomfen gewend bent, is het natuurlijk geen klein beetje een schok voor je wereldbeeld dat zo'n gaatje in de zeebodem maar niet dicht wil raken. Vandaar dat je Amerikaanse politici de voorbije weken hoorde pleiten voor het inzetten van twee andere kroonjuwelen van de nationale mythologie, de Nasa en de strijdmachten, die zich op hun beurt ook machteloos verklaarden.

Tekenend was de reactie van Democratische campagnegoeroe James Carville. Die eiste dat Obama zou optreden als de Daddy, de strenge vaderfiguur die de zaak zou oplossen met een goed gevulde gereedschapskist en een paar oorvegen voor BP.

Die uitspraak smeekt om een flinke dosis Amerikaanse poppsychologie. Natuurlijk is het niet meer dan normaal dat je om je papa roept wanneer je hopeloos in de nesten zit. Vaderfiguren zijn er nu eenmaal om deus ex machina te spelen voor hun hulpeloze kinderen. Maar ieder kind komt op een gegeven moment te weten dat zijn vader niet alles kan. Dat hij een man is met gebreken en beperkingen. Dat hij ook maar een gewone boerenlul is.

Dat is zo'n beetje wat Obama nu overkomt. De twintigste eeuw is voorbij. Amerika moet noodgedwongen ondervinden dat het niet in staat is om alles op eigen houtje te doen. Dat je om de grote wereldproblemen op te lossen nu landen als China, India of Brazilië nodig hebt (over Europa wordt er hier nauwelijks gesproken). Amerika is niet eens in staat om op eigen houtje internationale terreurnetwerken uit te roeien, laat staan dat het steenrijke multinationals als BP naar zijn hand kan zetten.

Daar kan Obama zelf niks aan doen. Als je geen robotduikbootjes in huis hebt die kunnen opereren op vijftienhonderd meter diepte (waar zelfs de kernonderzeeërs van de Amerikaanse marine als colablikjes vermorzeld zouden worden), kun je ze ook niet inzetten. Al de rest is in essentie politiek theater. Of Obama BP nu smeekt of slaat, er zal geen druppel olie meer of minder in de Golf van Mexico terechtkomen. Het beste wat hij kan hopen, is zoveel mogelijk geld recupereren van BP.

Strenge vaderfiguur
Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat Obama niet de politieke gevolgen van deze ramp zal dragen. Of het nu terecht is of niet, hij is de president en van hem wordt actie verwacht. Hij doet er dus maar beter aan om op zijn minst de indruk te wekken dat hij de strenge vaderfiguur is die er niet voor terugdeinst om op tafel te slaan en oorvegen uit te de delen. Anders kan deze episode hem nog zuur opbreken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234