Zondag 09/08/2020

Superman wil deze middag media redden

Brecht Decaestecker geeft Mediaminister Kris Peeters enkele suggesties voor Staten-Generaal. Brecht Decaestecker is mediajournalist van deze krant.


In Antwerpen organiseert minister van Media Kris Peeters (CD&V) deze namiddag een Staten-Generaal voor de media. Daarop hoopt hij antwoorden te krijgen op vragen als: hoe kunnen de kwaliteit, pluriformiteit en onafhankelijkheid van de Vlaamse pers gewaarborgd blijven? Welke rol heeft de overheid daarin? Hoe evolueert de rol van de journalist? Welke impact hebben de nieuwe media, het internet en de burgermedia? Brecht Decaestecker, mediareporter van deze krant, geeft hem - vrijblijvend - een paar suggesties

U dacht dat Superman in werkelijkheid Clark Kent heet en in de fictieve stad Metropolis woont? Dat klopt. Toch in de beroemde comics van Jerry Siegel en Joey Shuster die sinds 1938 verschijnen. Maar de huidige tekenaars moeten dringend het verhaal verplaatsen naar Puurs. Daar woont Superman dezer dagen. Hij heeft er ook een zitje in de gemeenteraad. Verder komt hij aan de kost als Vlaams minister-president, minister van Institutionele Hervormingen, minister van Landbouw en Visvangst, minister van Havens, minister van Buitenlandse Betrekkingen en minister van Media. Van die laatste bevoegdheid zou hij veel verstand moeten hebben, want in de strips van Siegel en Shuster werkte Clark Kent als reporter bij de krant de Daily Planet.

Vreemd genoeg heeft Superman nog niet veel blijk gegeven van een grote kennis van de Vlaamse media in die paar maanden dat hij de bevoegdheid bij zich genomen heeft. Zeker niet sinds eind november. Toen werd bekend gemaakt dat bij drie kranten - De Morgen, De Standaard en Het Nieuwsblad - 86 jobs moeten sneuvelen. Ondertussen werden ook freelancefotografen bedankt voor bewezen diensten, tenzij ze aan een hongerloon wilden werken. De pluriformiteit en de kwaliteit van de Vlaamse media komen in gevaar, zo menen verschillende redactiedelegaties en de Vlaamse Vereniging van Journalisten.

Hoe daarop te antwoorden, wist Superman tot dusver niet. Tijdens een panelgesprek over de materie in de Brusselse KVS zei hij: "Als de markt de kwaliteit niet kan bewaken, hoe pakken we het dan aan? Ik heb er nog geen antwoord op gekregen." Terwijl volgens ons net hij, als minister van Media en zeker als Superman, zelf die antwoorden zou moeten geven. Goed bestuur is de koe bij de horens vatten, als u het ons vraagt, niet de bal terugkaatsen. Bovendien wisten hij én zijn media-adviseur een paar dagen nadat het in alle kranten was verschenen niet eens dat De Persgroep, eigenaar van De Morgen en Het Laatste Nieuws, de meest prominente krantengroep van Nederland hadden overgenomen en dat sindsdien een Vlaams bedrijf eigenaar is van journalistieke instituten als De Volkskrant, Algemeen Dagblad en NRC Handelsblad.

Druk, druk, druk
Je kan het Superman niet kwalijk nemen dat hij dat niet wist. Zelfs voor hem is het momenteel druk, druk, druk. Ten tijde van die overname moest hij in Detroit Opel Antwerpen gaan redden. En in New York een Vlaams huis openen. En nu moet hij nog een aantal banken in leven houden. En links en rechts een paar duizend jobs. Graag zou hij ook nog Brussel-Halle-Vilvoorde splitsen. En een brug over Antwerpen City leggen. Maar eerst gaat hij nog de media redden, op vraag van de VVJ en de redactiedelegaties. Dat doet hij deze middag. Jawel, u leest het goed: deze namiddag. Van 13u30 tot 17u40. Inclusief koffiepauze. En fotosessie.

Dat wordt niet gemakkelijk. Om hem het werk alvast wat te verlichten, willen we hem nu al te hulp snellen met een paar suggesties. Superman moet zich ervan bewust zijn dat journalistiek de waarheid aan het licht brengt, mensen kennis verschaft of een tijdje entertaint, en in het beste geval alle drie samen. Lukt dat, dan wil een publiek daarvoor betalen. In dat geval volgen ook adverteerders. Die denken: als die mensen willen betalen voor die krant of dat tijdschrift, dan misschien ook voor onze auto, microgolfoven of gefileerde zalm. Toch aarzelen een aantal adverteerders, omdat de economie in een diep dal zit. Wil Superman dát probleem oplossen, dan moet hij de economie opnieuw aanzwengelen. Simple as that.

Ondertussen kan hij nog op andere, manieren helpen, als hij nog wat geld heeft. Hij kan investeren in fondsen die geld spenderen aan journalistieke projecten waarvoor de media geen centen meer voor willen vrijmaken, zoals het Fonds Pascal Decroos. Hij zou, naar analogie met de Vlaamse cultuurprijzen, een prijs in het leven kunnen roepen voor uitzonderlijk journalistiek werk. De beste reportages, documentaires, portretten, columns of interviews verdienen een schouderklopje en een financiële bonus van de overheid. Het zal iedereen in het vak aanmoedigen nóg beter te doen.

Hij zou freelancejournalisten het statuut van kunstenaar kunnen geven. Karl Van den Broeck, hoofdredacteur van Knack, legde vorige week de voordelen daarvan al uit: freelancers worden dan goedkoper voor de uitgeverijen en zelf krijgen ze een betere sociale bescherming. En misschien ook tijd om eens een week vakantie te nemen. Bovendien zijn journalisten vaak kunstenaars. Als Superman daarvan nog overtuigd moet worden, dan moet hij de uitzending van Belga Sport over de wereldtitel van Johan Museeuw, vorige week op Canvas uitgezonden, herbekijken. Dat was een documentaire, maar zo knap gemaakt dat je er tranen van in de ogen kreeg. Wie dat kan, verdient het statuut van kunstenaar. En een mooie award op de schoorsteen.

Opleiding, opleiding, opleiding
Wil Superman meer van dat soort journalistiek in Vlaanderen, dan moet hij daar de nodige opleidingen voor voorzien. Ze zijn tegenwoordig elk jaar met honderden, de jongens en meisjes die jzich inschrijven in een journalistieke opleiding. Veel van die leerlingen komen op onze redactie stage volgen. Wat hebben ze ondertussen geleerd? Bijna niets, zo blijkt. Gewoonlijk heeft niemand hen uitgelegd hoe ze wervelend kunnen schrijven, hoe ze een netwerk moeten uitbouwen, hoe ze een scoop scoren, hoe ze een diepgravend interview moeten voeren, hoe ze beginnen aan een onthullende reportage...

Als er vijf op de veertig afgestudeerden uiteindelijk ook echt een job op de krant krijgen, is dat veel. Dat komt omdat we geen journalistieke opleidingen hebben zoals in Nederland en Frankrijk, laat staan als diegene in de VS, zoals de School of Journalism aan de Columbia University in New York. Terwijl we voor bijvoorbeeld onze wetenschapsopleidingen niet moeten onderdoen voor de rest van de wereld. Willen we onze opleidingen journalistiek tot hetzelfde niveau tillen, dan vereist dat topjournalisten die boordevol enthousiasme over hun vak uitleg komen geven. Dat kost geld. Maar lang niet zoveel als Opel Antwerpen nodig heeft, Superman. Laat staan die brug in Antwerpen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234