Zondag 07/03/2021

Superman heeft de wereld verlaten

'Wat Superman tot een held maakt, is niet dat hij macht heeft, maar dat hij de wijsheid en de maturiteit heeft om die macht op een verstandige manier te gebruiken'

Christopher Reeve (1952-2004)

Brussel

Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Een van de reclameslogans waarmee Superman: the Movie in 1978 gelanceerd werd, was: "Je zult geloven dat een man kan vliegen". Tot zijn dood bleef acteur Christopher Reeve geloven dat hij ooit opnieuw zou kunnen lopen, na het ongeval met zijn paard waarbij hij in 1995 twee nekwervels brak zodat hij verlamd achterbleef.

Christopher Reeve werd op 25 september 1952 in New York City geboren als zoon van een schrijver en een journaliste. Terwijl hij aan de Cornell University studeerde, was hij al actief als theateracteur. Tijdens zijn laatste Cornell-jaar werd hij, samen met Robin Williams, geselecteerd om te gaan studeren aan de beroemde Juilliard School of Performing Arts. Zijn Broadway-debuut maakte Reeve in 1976 in het toneelstuk A Matter of Gravity, waarin hij de kleinzoon van Katharine Hepburn vertolkte.

Zijn filmdebuut, een bijrol, maakte hij in de duikbootthriller Gray Lady Down uit 1978, met Charlton Heston in de hoofdrol, en hetzelfde jaar speelde hij de titelrol in de film die hem in één klap wereldberoemd zou maken, Superman: the Movie van Richard Donner. Twee jaar later volgde Superman II. Het draaien van die sequel werd opnieuw begonnen door Richard Donner, maar die werd na enige tijd de laan uitgestuurd en vervangen door de Britse cineast Richard Lester. Die regisseerde in 1983 ook Superman III en toen moest er vier jaar gewacht worden op Superman IV: the Quest for Peace van Sidney J. Furie. Bij die film, waarin het thema van de nucleaire wapenwedloop centraal stond, werd Christopher Reeve vermeld als coscenarist, want de meer humoristische, satirische benadering van Lester bij de vorige sequels was Reeve niet echt bevallen. Zo vertelde hij over de scène waarin Richard Pryor op ski's van een gebouw springt, met een roze tafelkleed rond zijn schouders, dat hij dat "niet bepaald grappig" vond. De vierde Superman-film werd een stuk ernstiger, met als gevolg dat een recensent van het Britse magazine Time Out het resultaat zo omschreef: "even triest als aan topconferentie in België".

Tussen de diverse filmperikelen in probeerde Christopher Reeve zijn acteertalent te bewijzen in andere films, zoals in Deathtrap van Sidney Lumet (naar het gelijknamige toneelstuk van Ira Levin) en de Henry James-verfilming The Bostonians van James Ivory. Met die gecultiveerde regisseur zou Reeve later nog het mooie en ontroerende The Remains of the Day draaien, met Anthony Hopkins en Emma Thompson in de hoofdrollen. Eerder had Reeve komischer werk uitgeprobeerd, zoals in Switching Channels van Ted Kotcheff.

Maar het bleek voor Reeve bijzonder moeilijk om uit de schaduw van zijn beroemdste personage te treden. Ooit vroeg hij aan Sean Connery, die via zijn James Bond-faam wist hoe zwaar dergelijke typecasting op een acteurscarrière kan wegen, hoe zoiets te vermijden viel. Connery antwoordde: "Je moet er eerst voor zorgen dat je goed genoeg bent, zodat ze jou vragen om een personage opnieuw en opnieuw te spelen."

Maar typecasting zou slechts een kleine handicap betekenen in vergelijking met wat Christopher Reeve op 27 mei 1995 te wachten stond. Toen hij tijdens een paardenshow in Virginia een zware val maakte, brak hij twee nekwervels en raakt zo goed als helemaal verlamd. De Man van Staal werd in één klap veroordeeld tot een leven waarbij hij volgens de eerste prognoses van de dokters niets meer zou kunnen voelen of bewegen behalve zijn hoofd.

Na een periode van diepe wanhoop en zelfmoordgedachten besloot Reeve terug te vechten en dat leverde hem de reputatie op een echte Superman te zijn. Hij werd een gedreven lobbyist voor ruggenmergpatiënten en geloofde sterk in de mogelijkheden die stamcellenresearch kon bieden. In 2002 opende hij, samen met zijn vrouw, het Christopher and Dana Reeve Paralysis Resource Center, dat verlamde mensen wil helpen om meer onafhankelijk te leven. Momenteel wordt in het Amerikaanse Congres een wetsontwerp behandeld dat de Christopher Reeve Paralysis Act heet en dat moet leiden tot de oprichting van nog meer dergelijke centra en meer geld voor onderzoek naar ruggenmergaandoeningen in het laatje moet brengen. Bij verscheidene gelegenheden heeft Reeve ook president George W. Bush de mantel uitgeveegd omdat die weigerde meer federale fondsen vrij te maken voor embryonaal stamcellenonderzoek.

Ook al raakte hij verlamd, toch heeft Reeve nog de moed en de kracht gevonden om opnieuw te acteren en zelfs te regisseren. Zo speelde hij in 1998 in de televisiefilm Rear Window de rol die James Stewart indertijd in de gelijknamige Hitchcock-thriller vertolkte als de fotograaf die na een beenbreuk in een rolstoel gekluisterd zit en door het raam uit de titel getuige meent te zijn van een moord. Dit jaar regisseerde hij nog de televisiefilm The Brooke Ellison Story, die binnenkort op de Amerikaanse televisie te zien is en waarin verhaal van het verlamde titelpersonage verteld wordt.

Zondag overleed Christopher Reeve aan de gevolgen van een hartaanval, nadat hij zaterdag in coma was geraakt. Over zijn Superman-personage zei hij ooit: "Wat Superman tot een held maakt, is niet dat hij macht heeft, maar dat hij de wijsheid en de maturiteit heeft om die macht op een verstandige manier te gebruiken". In de laatste negen jaren van zijn leven heeft Christopher Reeve zijn macht als beroemde filmster in ieder geval even verstandig als moedig gebruikt om net als Superman 'de zwakken te beschermen', ook al moest hij daarvoor in de clinch gaan met zijn eigen president.

Zie ook Ego, pagina 25

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234