Maandag 21/06/2021

AchtergrondEver Given

Suezkanaal eindelijk weer open, maar gevolgen voor scheepvaart zullen nog maanden voelbaar zijn

Egyptenaren kijken toe hoe het containerschip 'Ever Given' wordt vlotgetrokken op het Suezkanaal. Beeld AFP
Egyptenaren kijken toe hoe het containerschip 'Ever Given' wordt vlotgetrokken op het Suezkanaal.Beeld AFP

Op het Suezkanaal kon de scheepvaart gisterennamiddag hervatten, nadat het vastgelopen containerschip Ever Given vlotgetrokken was. Maar het zal nog enkele dagen duren vooraleer de file van honderden vaartuigen weggewerkt is. En wellicht zelfs maanden vooraleer de wereldwijde scheepvaart — die ook al te lijden had onder de coronacrisis — de verstoring weer te boven zal zijn.

“Ze is vrij”, zo klonk de vreugdekreet rond drie uur in de namiddag, toen het 400 meter lange gevaarte uit de zuigende modder van de kanaaloevers verlost bleek te zijn. ’s Ochtends was de achtersteven van het dwarsliggende schip al vlot getrokken, wat de Egyptische president Abdel Fattah Al-Sisi – die eerder met geen woord over de zaak had gerept – prompt deed jubelen dat zijn land de crisis opgelost had.

De Nederlandse bagger- en bergingsfirma Boskalis, die met haar filiaal Smit Salvage bij de operatie was betrokken, waarschuwde toen nog wel voor al te veel euforie. “De voorsteven zit nog vast als een walvis op het strand”, verduidelijkte topman Peter Berdowski. “Die loskrijgen, wordt de moeilijkste klus.” Hij vreesde toen nog dat er eerst een deel van de 18.300 containers gelost zou moeten worden.

Maar uiteindelijk bleek de combinatie van krachtige sleepboten en water dat met hoge druk onder de boeg van het schip werd gespoten dus te volstaan. De Ever Given, die in opdracht van een Taiwanese firma onderweg was naar Rotterdam, werd vervolgens naar een breder deel van het kanaal gesleept om geïnspecteerd te worden. Nog vóór dat goed en wel was gebeurd, konden de eerste kleinere schepen er alweer voorbij.

Financiële schade

Volgens de kanaalbeheerder kan het wel drie dagen gaan duren vooraleer de file van schepen weggewerkt is. Op het verlossende moment lagen er al minstens 369 te wachten, terwijl er nog een tachtigtal naderend was. De gespecialiseerde firma Lloyd’s List becijferde al dat de blokkade handelsverkeer ter waarde van 8,2 miljard euro per dag tegenhield. Dat geld is daarom nog niet verloren, maar volgens de Duitse verzekeraar Allianz kan de schade uiteindelijk wel oplopen tot 8,5 miljard euro.

Het is ook niet omdat de schepen weer kunnen passeren, dat de verstoring opgelost is. Verscheidene rederijen hebben al vaartuigen omgeleid naar de route rondom Kaap de Goede Hoop, de zuidpunt van Afrika – wat voor een reis zoals die van de Ever Given neerkomt op een afstand van 25.000 kilometer en 34 dagen, terwijl dat via het Suezkanaal slechts 18.520 kilometer en 25,5 dagen zou zijn. En doordat er plotseling enorm veel schepen zullen passeren door het kanaal, dreigen er ook in havens van bestemming files te gaan ontstaan.

Volgens de Zwitserse rederij MSC, de op een na grootste transporteur van containers ter wereld, zal het incident gaan leiden tot één van de grootste verstoringen van de wereldhandel in recente jaren. “We vrezen dat het tweede kwartaal van dit jaar nog uitdagender wordt dan eind vorig jaar al was”, zo klinkt het daar. De blokkade van het Suezkanaal komt immers bovenop de gevolgen die de scheepvaart eerder al te lijden had van de coronacrisis.

Die bracht eerst een grote stilstand met zich mee en daarna juist een razendsnel stijgende vraag. Door het schrappen van veel vaarten bij het begin van de crisis bleven lege containers in de havens van bestemming achter en zitten ze met name in China nu met grote tekorten aan capaciteit. Dat zorgde er samen met de toegenomen vraag voor dat de gemiddelde kostprijs om één container van 40 voet (12,2 meter) te verschepen begin deze maand al 3.880 euro bedroeg, terwijl dat in juni vorig jaar nog maar 883 euro was.

Te snel gevaren

Op de Hogere Zeevaartschool in Antwerpen is het incident met de ‘Ever Given’ ondertussen nagebootst op de opleidingssimulator. Die laat studenten ervaren hoe het voelt om aan het roer van een oceaanreus te staan. “Deze case is zeker interessant, omdat die het effect toont van in nauwe vaarwateren te werken”, lichtte docent Peter Dotselaere toe aan ATV. Over de oorzaak wil hij zich echter niet uitspreken. “Bij elk incident moet je het onderzoek afwachten voor je conclusies kan trekken.”

Volgens Dotselaere lag de snelheid van het schip wel te hoog, wat eerder ook al is gemeld door het persagentschap Bloomberg. De laatst geregistreerde snelheid zou 25 kilometer per uur hebben bedragen, terwijl de maximumsnelheid voor dit type van schip in het Suezkanaal 16 kilometer per uur bedraagt. Voor geladen olie- en gastankers en schepen die goederen in bulk vervoeren met een diepgang groter dan 13,4 meter bedraagt dat zelfs maar 14 kilometer per uur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234