Woensdag 12/08/2020

Succesvol buurtverzet tegen Antwerps Kievitplein blijft nazinderen

Een jaar geleden stond de Antwerpse Kievitbuurt synoniem voor mislukte stadsontwikkeling. Maar de wijk raakte verlost van haar stigma en ontpopte zich als hét symbool van geslaagd buurtverzet. Zondag vieren de bewoners feest. Om de successen te vieren, maar ook om gesmede banden verder aan te halen en een permanent karakter te geven in het nieuwe buurtcentrum.

Antwerpen

Van onze medewerker

Jeroen Verelst

Het Kievitplein was goed op weg om een tweede Brussel-Noord te worden, vol beton en hoogbouw, doods na de kantooruren. Toen acht buurtcomités zich verenigden in het actiecomité De Ploeg om de plannen een halt toe te roepen, leek het kalf al verdronken. Ze moesten niet alleen opboksen tegen overheid en projectontwikkelaar, hun verzet kreeg ook pas echt vorm toen de plannen al in een vergevorderd stadium waren en de betonmolens al stonden te draaien naast het plein.

Maar de buurtbewoners volhardden en hun strijdlust wierp vruchten af. Projectontwikkelaar Robelco stuurde de plannen voor het plein op het laatste nippertje nog bij. Een schoolvoorbeeld van stadsontwikkeling wordt het Kievitplein absoluut niet, maar het krijgt het wel meer ademruimte. Onder druk van de omwonenden en de krakers redde de provincie een paar maanden later het uitgestrekte dominicanenklooster en de bijbehorende kerk van de sloophamer. Een aantal sociale organisaties krijgen er hun thuisbasis en er komt een buurtcentrum. Ten slotte besliste de Vlaamse regering om haar administratief Copernicusgebouw, dat als een Berlijnse muur haaks op het Kievitplein stond en bijsturingen dwarsboomde, van de hand te doen.

De successen van De Ploeg inspireren ook andere bewonersgroepen. "We merken dat we het gevoel van machteloosheid hebben doorbroken", reageert Manu Claeys. "In andere steden of gemeenten waar soortgelijke projecten op stapel staan, putten de bewoners hoop uit het Kievitpleinverhaal. Ze beseffen dat je als bewoner wel iets in de pap te brokken hebt. In die zin heeft onze strijd een symboolfunctie vervuld."

"Lang niet iedereen in de buurt was het aanvankelijk eens met de strijd die we voerden en met de manier waarop we het aanpakten", vervolgt Patsy Godderis van De Ploeg. "Maar we hebben doorgezet, altijd op een positieve manier. Niet zagen en klagen, maar alternatieven formuleren en tot in de kleinste details uitwerken. Die aanpak heeft geloond. We hebben nu heel duidelijk het gevoel dat we als bewoners wel een heel grote impact kunnen hebben op onze onmiddellijke leefomgeving. Dat gevoel doet de verzuringsgraad fors dalen."

Het volgehouden protest heeft ook de relaties tussen de buren grondig veranderd. "Ik heb altijd het gevoel gehad dat ik hier niet heel lang wilde blijven wonen", aldus Godderis, "omdat het een enorm drukke wijk is. Maar mijn ervaringen met De Ploeg hebben me van mening doen veranderen. Ik voel me nu echt verbonden met de Kievitbuurt. Ik heb veel nieuwe mensen leren kennen door onze acties, ik heb veel meer contact met mijn buren dan vroeger. Ik ben echt geworteld in de wijk."

Manu Claeys van De Ploeg deelt de mening van Godderis, maar beseft ook dat het bewonersverzet niet op iedereen in de wijk een even grote impact heeft gehad. De uitgebreide Joodse populatie in de Kievitwijk hield zich bijvoorbeeld grotendeels afzijdig. "Ik ben niet naïef", reageert Claeys. "Het was in de eerste plaats een strijd van de middenklasse, van mensen die een zekere opleiding hebben genoten en ook tijd genoeg hebben om te vergaderen. Bewoners die keihard moeten vechten om rond te komen en elke dag om vijf uur naar hun werk moeten vertrekken, hebben andere dingen aan hun hoofd.

"Nu beginnen we te denken over de concrete invulling van het wijkcentrum in het dominicanenklooster. We moeten erover waken dat we alle bevolkingsgroepen daarbij betrekken. Dat wordt de grote uitdaging: het centrum zo laagdrempelig mogelijk houden en het zo organiseren dat iedereen in de wijk zich erbij betrokken voelt."

Info over het buurtfeest van dit weekend op www.antwerpencentraal.be/kievit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234