Maandag 16/05/2022

Vijf vragenBart Vandenbussche

‘Stukjes die rond de aarde vliegen zijn groter probleem’: expert over verwachte botsing rakettrap met de maan

null Beeld EPA
Beeld EPA

Een oude rakettrap van het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf SpaceX ligt op ramkoers met de maan. Het vier ton wegend stuk ruimteafval zou op 4 maart op het hemellichaam inslaan. ‘Het blijft fascinerend, maar het gebeurt eigenlijk wel vaker’, zegt Bart Vandenbussche van het Instituut voor Sterrenkunde aan de KU Leuven.

Thomas Buelens

Wat is er aan de hand?

“In 2015 heeft een Falcon-raket een satelliet in een zogenaamd Lagrange-punt gebracht, een plek in de ruimte waar hij op zijn plaats wordt gehouden door de zwaartekracht van de aarde en de zon samen. Deze satelliet werd dus verder gelanceerd dan satellieten die in een baan rond de aarde worden gebracht. Rakettrappen branden daarna doorgaans op in onze atmosfeer, maar een rakettrap van een satelliet die verder gebracht wordt, heeft niet voldoende brandstof om naar de aarde terug te keren.”

Gebeurt het vaker dat ruimteafval de maan raakt?

“Er is redelijk wat ophef over deze rakettrap, maar eigenlijk is het niet zo uitzonderlijk. Het blijft fascinerend natuurlijk, maar het gebeurt regelmatig dat er iets op de maan neerstort – zo’n twee stukken per jaar. Het gaat dan vooral over de missies naar de maan. Hierbij valt de laatste rakettrap vaak op de maan, en ook de satelliet na het beëindigen van de missie. Met de hernieuwde belangstelling voor de maan, en onder meer de Artemis-missie, zal dit wellicht vaker voorkomen, hoewel er in de literatuur nu ook studies opduiken om alternatieven te bedenken om ruimteafval in de baan van de geplande Gateway (ruimtestation rond de maan, TB) te vermijden.”

“De maan heeft ook geen status als beschermd hemellichaam. De stukken die op de maan storten zijn het probleem ook niet. De kleinere stukjes die in een baan laag rond de aarde zitten en daar schade kunnen aanrichten, vormen het grootste probleem.”

Wanneer is de impact?

“De voorspelling is dat de rakettrap op 4 maart de maan zal bereiken. Maar er zijn nog een aantal onzekerheden. Het beweegt ook zeer snel. Op dit ogenblik kunnen we die rakettrap niet zien; pas rond 7 februari zullen telescopen die kunnen waarnemen en zal de baan van dit object nauwkeuriger worden. Wat we wel weten, is dat het aan de achterkant van de maan zal inslaan.”

Bart Vandenbussche van het Instituut voor Sterrenkunde aan de KU Leuven. Beeld RV
Bart Vandenbussche van het Instituut voor Sterrenkunde aan de KU Leuven.Beeld RV

Hoe groot is zo’n impact? Gaan we dat zien vanop de aarde?

“Het zal een van de grotere objecten zijn die daar inslaan, maar de maan zal daar niet van onder de indruk zijn. Doordat de rakettrap aan de achterkant van de maan zal instorten, zullen we de inslag ook niet kunnen zien.”

Valt er dan iets interessants uit te leren?

“Op bepaalde gebieden van de maan zitten er onder de oppervlakte lagen ijs. Dat is interessant om verschillende redenen. Zo kan je kijken naar welke moleculen er daar precies zitten om beter te begrijpen hoe het zonnestelsel en de maan ontstaan zijn. Maar het is ook interessant omdat men er een maanbasis wil bouwen om van daaruit verder te reizen. Dan is het nodig om toegang te hebben tot water en CO2, waaruit je bijvoorbeeld raketbrandstof kan maken.”

“Alleen is de kans dat we nu iets zullen leren miniem. Daarvoor zou de Lunar Reconnaissance Orbiter (een Amerikaanse ruimtesonde die in 2009 door de NASA werd gelanceerd in een baan rond de maan, TB) op dat moment boven de plek moeten zijn waar de Falcon-rakettrap inslaat, want dan krijg je de meest interessante informatie. Die Lunar Reconnaissance Orbiter heeft een heleboel instrumenten aan boord waarmee je beelden kan maken en metingen kan doen. Alleen is die kans dat de Orbiter net dan daar is, redelijk klein.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234