Maandag 23/09/2019

Migratie

Studie: een op de twee Europese christenen vinden eigen cultuur superieur aan de islamcultuur

72 procent van de praktiserende christenen vinden dat het belangrijk is om Europese wortels te hebben om volwaardig te kunnen deelnemen aan de samenleving. Beeld 'cia Jansen

Christenen stellen zich negatiever op tegenover migranten en moslims dan ongelovigen. Dat is de conclusie van een onderzoek bij 24.000 Europeanen.

Het Pew Research Center pakt uit met een uitgebreide studie bij Europese christenen: Being Christian in Western Europa. De meest opvallende conclusie van het onderzoek is dat mensen die zich als praktiserend christen of niet-praktiserend christen omschrijven een negatievere houding hebben tegenover migranten en moslims dan ongelovigen.

Zo gaat bijna 50 procent van de Europese christenen akkoord met de stelling dat "onze cultuur superieur is aan andere culturen". Ook vindt 50 procent van de niet-praktiserende en 72 procent van de praktiserende christenen dat het belangrijk is om Europese wortels te hebben om volwaardig te kunnen deelnemen aan de samenleving. Ongeveer een op de drie christenen vindt dat migranten uit het Midden-Oosten "niet eerlijk" zijn en 40 procent oordeelt dat immigratie moet worden teruggedrongen en dat de islamcultuur niet compatibel is met hun eigen culturele waarden.

De cijfers bij Europese ongelovigen liggen opmerkelijk lager: 18 procent zegt dat migranten uit het Midden-Oosten niet eerlijk zijn en een kwart van de niet-gelovigen vindt dat immigratie moet worden teruggedrongen.

Cultuurstrijd

Moraalfilosoof Patrick Loobuyck van de Universiteit Antwerpen vindt de cijfers opvallend. "Natuurlijk kun je op basis van deze studie evengoed stellen dat een ruime meerderheid van de Europese christenen niet van oordeel is dat migratie moet afnemen en wél vertrouwen heeft in moslims. Toch valt op dat een groot aantal Europese christenen zich vervreemd voelt omwille van het feit dat er de jongste jaren in hun land meer moslims zijn bijgekomen. 

"Deze evolutie wordt aangewakkerd door het politieke soumission-discours, dat Europeanen wil doen geloven dat ze door de moslims hun eigenheid en politieke macht aan het verliezen zijn. Die echo's hoor je ook in onze contreien: 'Wij mogen geen Vlaming meer zijn.' Je merkt dat politici de zogezegde bedreiging van het christelijke erfgoed gebruiken als middel om een cultuurstrijd te voeren: in Beieren hangen conservatieve christendemocraten plotseling kruisbeelden in openbare gebouwen en als in Vlaanderen de kerststal van Holsbeek wordt bedreigd, zie je dat politici als Theo Francken daar meteen op springen om die cultuurstrijd aan te wakkeren."

Loobuyck wijst erop dat de nieuwe Pew-studie onmiddellijk na publicatie een kampenstrijd op sociale media veroorzaakte: "Conservatieven zeggen dat christenen minder vertrouwen hebben in migranten 'omdat de moslims zo ambetant doen', progressieven richten dan weer hun pijlen op rechtse politici en opiniemakers die veel mensen een islamaversie zouden aanpraten.

Socioloog Jaak Billiet, emeritus professor van de KU Leuven, waarschuwt om voorzichtig om te springen met dit soort studies. "De relatie tussen religie en sociale attitudes is niet in alle landen dezelfde en is afhankelijk van de algemene culturele context in een land. In landen als Spanje en Portugal stond de kerk jarenlang onder de conservatieve invloeden van de dictators Franco en Salazar. Gelovigen in die landen hebben daardoor vaak een negatief oordeel over migranten en de islam. In landen als België, Nederland en ook de Scandinavische landen functioneren kerken al decennia in een democratische omgeving, waardoor ze minder conservatief zijn en waardoor ook hun gelovigen minder conservatief denken."

Een nieuwe studie van Billiet geeft over de Belgische situatie een genuanceerd beeld. "Ondanks de recente terreurgolf is de houding in Vlaanderen tegenover migranten en nieuwkomers opvallend positief. Vooral de manier waarop Vlamingen over de socio-economische positie van migranten oordelen is gunstig. Als het over kwesties zoals cultuur of identiteit gaat, is het oordeel dan weer eerder negatief."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234