Zaterdag 31/07/2021

Studentensteden zitten vol met 'spookkoten'

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Het huis in Leuven waarin bij een brand gisterochtend twee Ierse studentes het leven lieten, is nooit gecontroleerd door de brandweer. Hoewel er tien studenten sliepen, wijst alles erop dat het pand niet geregistreerd stond als studentenkot.

Het is een tragisch einde van wat begon als een spannend avontuur. De twee Ierse uitwisselingsstudentes, Dace Z. (22) en Sara G. (19), waren pas aangekomen in Leuven voor een werkstage van 30 weken. Gisterochtend sloeg echter het noodlot toe, toen omstreeks 6 uur 's ochtends brand uitbrak in het huis waar zij op kot zaten. Het pand op de hoek van de Bankstraat en de Kapucijnenvoer is zo fel vernield dat het gestut moet worden.

Toen de woning vlam vatte, lagen de tien inwonende studenten nog te slapen. Zes van hen konden meteen ontsnappen, twee anderen raakten buiten via de dakgoot en met hulp van de buren. Naar Dace en Sara, die op de bovenverdieping sliepen, bleef het echter de hele ochtend zoeken. Tot iets na 10 uur de bevestiging kwam: de brandweer had met hulp van speurhonden hun stoffelijke resten aangetroffen. Als laatste redmiddel tegen de vlammen waren de meisjes samen in een kleerkast gekropen.

De twee studeerden hotel en catering aan het 'Galway-Mayo Institute of Technology' aan de westkust van Ierland. Ze verbleven in Leuven in het kader van een uitwisselingsprogramma. Beiden waren net begonnen aan een werkstage in het Iers College, dat het uitgebrande pand huurt van de in Leuven wonende Ierse kotbaas Malachy Valley (69).

Hoewel het huis al jaren dienstdoet als kot was de verrassing groot bij de brandweer toen die arriveerde. Volgens de plannen ging het helemaal niet om een studentenhuis maar om een gezinswoning. "We beschikken niet over een dossier van het huis en hebben het nooit gecontroleerd op brandveiligheid", zegt brandweercommandant Jeroen Ameel.

Burgemeester Louis Tobback (sp.a) bevestigde 's ochtends dat het huis niet ingeschreven stond als studentenwoning. 's Namiddags reageerde hij voorzichtiger: "Vooraleer het parket klaar is met het onderzoek doe ik geen uitspraken meer." Wel is zeker dat het huis nooit erkend was als kot door de KU Leuven.

Illegaal verhuurd
De stad telt zo'n 35.000 koten, waarvan er 28.000 geregistreerd staan. Volgens het kotdecreet moet elke studentenkamer minstens één keer per 10 jaar op brandveiligheid gecontroleerd worden - maar dat is in de praktijk niet mogelijk, zegt luitenant Tijl Mertens van de Leuvense brandweer. "Acht officieren houden zich met controles bezig, naast hun vele andere opdrachten. Vorig jaar controleerden zij samen zo'n 1.400 koten." Omgerekend duurt het in de praktijk twintig jaar eer een kot opnieuw gecontroleerd wordt.

En dan gaat het alleen over de geregistreerde koten. Anonieme bronnen bij de brandweer stellen dat er ongeveer tweeduizend illegaal verhuurde koten - zogeheten spookkoten - bestaan. Mertens: "Sommigen willen de kottaks vermijden, anderen zijn gewoon niet op de hoogte van de regels of vergeten het." Dat noch de brandweer, noch Tobback wisten dat het Ierse huis tien studenten huisvestte, doet vermoeden dat dit zo'n niet-geregistreerd pand was.

Ook Gent, de tweede studentenstad van Vlaanderen, telt een onbekend aantal illegale koten. "Wél voeren we bij de geregistreerde kamers jaarlijks zo'n 200 controles uit naar brandveiligheid. Dat lijkt weinig op een totaal van bijna 3.000 adressen - maar de controles die we wél doen, gebeuren grondig", zegt Heidi Heremans, afdelingshoofd bij de Preventiedienst van de Gentse brandweer.

Geen kwaad opzet
In Leuven moeten kotbazen zelfs als ze hun studentenwoning niet bij de KU Leuven registreren, dat altijd bij de stad doen. "Die heeft haar reglement omtrent brandveiligheid de voorbije jaren zelfs verscherpt", stelt brandweercommandant Ameel.

Dat het Ierse huis onder de radar bleef, kan twee redenen hebben. Ofwel stond het pand ingeschreven als studentenhuis, maar vroeg de eigenaar nooit om een brandweercontrole, wat volgens Ameel erg uitzonderlijk is. Ofwel stond het pand niet als studentenhuis geregistreerd, maar als gezinswoning. In dat geval gelden andere brandregels, en is een controle van de brandveiligheid niet verplicht. Wel moeten in een huurhuis rookmelders hangen. Volgens de brandweer was dat op het gelijkvloers van het Ierse huis het geval.

Het Iers College wou gisteren aanvankelijk geen commentaar geven, maar stuurde 's avonds laat een persbericht uit. "Het gebouw voldeed wel aan alle voorschriften", klinkt het. "Twee jaar geleden werd het gebouw door de inspecteurs van de verzekeringsmaatschappij onderworpen aan een volledige controle. Alle nodige voorzieningen waren aanwezig, zoals een alarminstallatie, brandblusapparaten en een brandladder."

Het Leuvense parket voert een onderzoek naar de precieze oorzaak, maar sluit kwaad opzet of kortsluiting uit. De Ierse ambassade in Brussel heeft de ouders van Sara en Dace op de hoogte gebracht. Zij zouden gisteren of vandaag al naar Leuven afreizen.

null Beeld BELGA
Beeld BELGA
null Beeld PHOTO_NEWS
Beeld PHOTO_NEWS
null Beeld BELGA
Beeld BELGA
null Beeld BELGA
Beeld BELGA
null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Lees meer in De Morgen van vandaag, ook digitaal beschikbaar. Abonnees lezen de krant gratis digitaal.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234