Dinsdag 18/02/2020

Studeren

Studenten onder de 30 procent: "Zonder die regel had ik nog meer tijd verloren"

Martijn Vaes (18) botste dit jaar op de beruchte '30%-regel'.Beeld Tine Schoemaker

Een op de zes starters aan de KU Leuven slaagt in het eerste jaar voor te weinig vakken om opnieuw te mogen inschrijven voor dezelfde richting. "De brief die vertelt dat je niet meer voort mag studeren, kwam als een shock."

"Als je in het middelbaar een beetje goed bent in wiskunde, lukt handelsingenieur je wel." Die boodschap kreeg Martijn Vaes (18) van oud-leerlingen die op de middelbare school kwamen spreken over hun ervaringen, of van de informatiebrochures die hij talloze keren doornam. "Ik weet al van jongs af aan dat ik zelf een bedrijf wil leiden, en dus leek het de juiste richting."

Maar uiteindelijk bleek het verschil met de wiskunde op de Leuvense universiteit heel groot. Ook na de tweede zit was Vaes voor geen enkel vak geslaagd. "Mijn resultaten waren wel al beter. De brief die vertelt dat je niet meer voort mag studeren als handelsingenieur, kwam als een shock." Hij krijgt van zijn ouders nu een tweede kans om zich te bewijzen, in de Toegepaste Economische Wetenschappen (TEW).

De KU Leuven verbood dit jaar 2.448 studenten om zich opnieuw in te schrijven in dezelfde studierichting, ongeveer een zesde van de starters. Dat is een gevolg van de '30%-regel', die in het academiejaar 2015-16 werd ingevoerd. Wie voor minder dan 30 procent van de studiepunten slaagt in het eerste jaar, moet verplicht heroriënteren, al doet het merendeel dat uit eigen overweging.

De motivering van de KU Leuven is dubbel. Enerzijds moet het studenten beter laten nadenken over hun studiekeuze, anderzijds wil de regel al na één jaar een duidelijk perspectief bieden. Onderzoek geeft namelijk aan dat slechts 1 procent van de getroffen studenten binnen de vijf jaar een bachelordiploma zou halen, wie tussen de 30 en de 50 procent geslaagde vakken zit, kan zich nog herpakken. "En de studie-efficiëntie van die laatste groep neemt de laatste jaren toe", ziet vicerector Onderwijs Tine Baelmans, een teken dat het signaal van de 'gevarenzone' goed wordt opgepikt.

Korte pijn

De voorbije drie jaar leverde de regel zeer stabiele resultaten op. In het academiejaar 2015-16 werden 2.346 starters gevat door de 30%-regel (17 procent), in het academiejaar 2016-17 ging het om 2.227 starters (16 procent). Een op de zes studenten slaagt dus niet voor ongeveer drie grote vakken. Is dat niet heel erg veel?

Een vergelijking met het voortgangssysteem dat de UGent hanteert, toont alvast dat het geen uitzondering is. Daar krijgen studenten die minder dan 50 procent rendement halen in het eerste jaar een "strenge tweede kans", zegt woordvoerder Stephanie Lenoir. Er hangt een bindende voorwaarde aan vast dat studenten na twee jaar voor minstens 75 procent van de eerstejaarsvakken geslaagd moeten zijn. Anders stopt ook daar het verhaal. Jaarlijks krijgen ongeveer 2.000 studenten zo’n bindende voorwaarden opgelegd.

"We merken dat zo'n 70 procent van de mensen na dat eerste waarschuwingssignaal al gaan heroriënteren", zegt Lenoir. Van de 30 procent die wel bij zijn oorspronkelijke studiekeuze blijft, mogen twee op de drie na het bisjaar niet doorgaan. Dat blijft een groot aandeel. Kiezen universiteiten dan niet beter voor de korte pijn?

Anderzijds: ongeveer 200 UGent-studenten kunnen na een aanpassingsjaar dus wél aarden in de gekozen richting. Als het van Lars* (19) afhing, was dat ook de weg die hij aan de KU Leuven dit jaar zou inslaan. Hij botste als rechtenstudent – de richting rechten is met 28,6 procent geweigerde starters de kampioen – op de 30%-regel. "Ik heb me laten vangen aan het typische verhaal: te weinig gewerkt, en me iets te veel ‘student’ gewaand", geeft hij zijn fouten grif toe. Lars is inmiddels aan de VUB opnieuw rechten gaan studeren. "Aan mijn studiekeuze heb ik geen moment getwijfeld, ik denk dat ik de richting zeker aankan. Ik moet me nu herpakken."

Toch zijn er evengoed studenten die de waarde van de strenge regel inzien. "Ik begrijp dat de regel voor sommige studenten heel hard aankomt, maar het heeft me wel geholpen", zegt Jens Dehaene (21). Hij switchte aan de KU Leuven van bio-ingenieurswetenschappen naar politieke wetenschappen, een overstap die loont. "Zonder die regel had ik misschien te lang doorgedaan en nog meer tijd verloren."

Starters struikelen dus vaak over hun eerste keuze, maar ook over het studentenleven (of beide). Volgens de studentenraad van de KU Leuven moet de universiteit het beleid aanscherpen op twee fronten: een verplichte, maar niet-bindende oriënteringsproef zodat "studenten zichzelf beter kunnen inschatten" en meer ondersteuning tijdens het studietraject. "Want dit moet ook binnen het grotere kader van de overstap naar de universiteit bekeken worden", zegt voorzitter Robbe Van Hoof.

*: deze student wenste anoniem te blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234