Zondag 05/12/2021

Vier vragenKaren Celis (Yes We Scan)

‘Studenten die zich niet herkennen in lesinhouden verlaten het onderwijs sneller’

null Beeld Wannes Nimmegeers
Beeld Wannes Nimmegeers

Onderzoek toont aan dat universiteiten en hogescholen in hun curricula weinig aandacht besteden aan stemmen die niet wit, westers en mannelijk zijn. Met het Yes We Scan-project ging de VUB na hoe divers haar eigen lesprogramma’s zijn. Volgens Karen Celis, lid van de stuurgroep, is er werk aan de winkel.

Eind 2019 lanceerde Yes We Scan een eerste oproep aan VUB-opleidingen om de diversiteit binnen hun curricula te laten onderzoeken. Waarom vindt u het zo belangrijk om op dat thema in te zetten?

Karen Celis: “Onze studentenpopulatie wordt steeds diverser, maar we merken dat lesinhouden nog vaak gebaseerd zijn op kennis die tot stand kwam in een academische context die door westerse perspectieven gedomineerd werd. Onderzoek toont aan dat dat niet onschuldig is: het gebrek aan diversiteit heeft ernstige gevolgen voor het psychologisch welzijn van studenten en brengt ook maatschappelijke gevolgen met zich mee. Als vrouwen en mensen uit minderheidsgroepen zich niet kunnen identificeren met de lesinhouden, voelen ze zich sneller uitgesloten. Dat zorgt er dan weer voor dat ze sneller het onderwijs verlaten. Daarom is het belangrijk om aan curricula te werken die alle studenten aanspreken.”

Karen Celis. Beeld Illias Teirlinck
Karen Celis.Beeld Illias Teirlinck

Uit jullie analyse van de curricula blijkt dat de verhouding tussen mannelijke en vrouwelijke auteurs goed zit, maar dat er weinig aandacht is voor niet-westerse perspectieven. Hoe kan dat?

“De professoren die we voor ons onderzoek spraken, gaven aan dat ze iets aan de etnisch-culturele diversiteit binnen hun vakken willen doen, maar dat ze te weinig tijd hebben om daar effectief werk van te maken. Ze zijn vaak binnen een westerse traditie opgeleid en zijn niet altijd even vertrouwd met de traditie van pakweg Afrikaanse academici. Het zou nuttig zijn als ze een poosje vrijgesteld werden om zich daarin te verdiepen en om cursussen te herschrijven. Daarnaast kunnen ze hun lesprogramma’s ook in samenspraak met studenten opstellen. Zo kan de diversiteit in de aula’s makkelijker naar de vakinhouden doorsijpelen.”

Vooral opleidingen uit het domein van de sociale wetenschappen namen deel aan jullie project. Hoe kunnen de programma’s van opleidingen binnen de exacte wetenschappen diverser worden?

“Kleine ingrepen kunnen vaak al een groot verschil maken. Professoren kunnen bijvoorbeeld vrij makkelijk diversiteit brengen in hun doorgaans heteronormatieve en eurocentrische voorbeelden. De opleiding kinesitherapie speelde tijdens lessen bijvoorbeeld al goed in op multiculturaliteit. Docenten weten daar immers dat studenten met die thematiek geconfronteerd zullen worden wanneer ze professioneel aan de slag gaan.”

De deelnemers aan het Yes We Scan-project tekenden tot nu toe vrijwillig in. Hoe groot is de kans dat jullie aanbevelingen straks algemeen beleid aan de universiteit worden?

“De universitaire top is enthousiast over ons project, maar we kunnen onze aanbevelingen niet zomaar opdringen. Dan zou het draagvlak meteen verdwijnen. Bovendien zijn er budgettaire inspanningen nodig om onze suggesties in de praktijk om te zetten. Zo hebben professoren uren nodig om cursussen te herwerken en is het nuttig om docenten uit minderheidsgroepen aan te trekken. Daar maken we werk van, maar ondertussen focussen we ook op lezingen van buitenlandse onderzoekers en kleinere aanpassingen als de voorbeelden die in vakken aan bod komen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234