Zaterdag 16/01/2021

Stroomwaakhond wil studie over gedeeltelijke verkoop Electrabel

Creg-voorzitster Vanderveeren 'is het beu'

De liberalisering van de elektriciteitssector zit in het slop. Waakhond Creg lanceert daarom het plan Electrabel te verplichten zijn centrales te verkopen.

Brussel

Ruben Mooijman

Dat het met de vrijmaking van de Belgische elektriciteitsmarkt niet echt vlot loopt, is geen geheim. Electrabel is nog steeds heer en meester en concurrenten dienen zich nauwelijks aan.

Directievoorzitter Christine Vanderveeren van de Commissie voor de Regulering van Elektriciteit en Gas (Creg) slaakte gisteren een noodkreet en riep de regering en Electrabel op de nodige initiatieven te nemen. "Ik ben het beu om machteloos te moeten toekijken bij de huidige ontwikkelingen op de elektriciteitsmarkt", zegt ze.

De Creg ontvangt al wekenlang klachten van elektriciteitsgrootverbruikers en kleine producenten over de spaak lopende concurrentie. "Dat zijn indicaties dat er dingen gebeuren die niet door de beugel kunnen", vindt Vanderveeren. Een belangrijke indicatie is dat nog geen enkele buitenlandse elektriciteitsmaatschappij productiecapaciteit bezit of wil bouwen in ons land. In 1999 heeft het Duitse RWE aangekondigd een eigen centrale te willen bouwen voor onder meer BASF, dat stroom van de Duitsers betrekt. Maar een aanvraag voor de bouw van die centrale is er nog altijd niet. Sterker nog: onlangs liet RWE weten eigenlijk niet meer op zoek te zijn naar Belgische klanten omdat er toch niet echt geconcurreerd kan worden tegen Electrabel. Het gevolg is dat de prijzen eerder stijgen dan dalen.

Normaal gesproken zou de Creg moeten optreden bij het slecht functioneren van de markt. De commissie heeft de bevoegdheid om controles uit te voeren, geldboetes op te leggen en zelfs om maximumprijzen vast te leggen. Maar op dit moment kan er niets gebeuren, omdat de bevoegdheden beperkt zijn zolang er nog geen officiële netwerkbeheerder is. Die moet ervoor zorgen dat de verschillende marktpartijen gelijke kansen krijgen om van de hoogspanningslijnen gebruik te maken. Maar dat gebeurt nu niet omdat Electrabel, de intercommunales en de overheid maar blijven ruzieën over de manier waarop de netwerkbeheerder moet werken.

Noodgedwongen beperkt Vanderveeren zich tot een actieprogramma met een aantal aanbevelingen. Om de stroomproductie in België te diversifiëren kunnen er snel een aantal dingen gebeuren, vindt zij. Concurrenten van Electrabel, zoals RWE, moeten aangemoedigd worden om zelf centrales te bouwen. En de SPE, een kleine stroomopwekker en de facto de enige potentiële binnenlandse concurrent van Electrabel, moet zo snel mogelijk de huidige samenwerking met de grote broer kunnen beëindigen. Electrabel probeert dat laatste te verhinderen. Verregaander is dat de Creg wil nagaan of Electrabel geen centrales zou moeten verkopen om de concurrentie aan te zwengelen. In Italië en Groot-Brittannië is dat ook gebeurd. De commissie wil van de regering de opdracht krijgen om zo'n scenario te bestuderen. "Het gaat om een mogelijke denkpiste", zegt Vanderveeren. "We willen nagaan of het mogelijk en noodzakelijk is."

Ook wat betreft de import van stroom doet de Creg een aantal aanbevelingen. Die import kan een belangrijke rol spelen in het op gang brengen van de concurrentie. Maar omdat er maar weinig grensoverschrijdende hoogspanningslijnen zijn, blijft de markt in sterke mate gedomineerd door Electrabel. Concreet wil de Creg dat er snel meer capaciteit komt voor import uit Frankrijk, meer bepaald door bij Avelgem en Aubange extra hoogspanningslijnen aan te leggen. Verder wil de Creg niet dat de schaarse capaciteit zonder haar toestemming geveild wordt, omdat dit systeem Electrabel in theorie de kans biedt de prijzen op te drijven en zo concurrenten van de markt te stoten. Ook wil de Creg dat er duidelijke en redelijke tarieven komen voor het transport van goedkope nucleair opgewekte stroom van Frankrijk naar Nederland. Die stroom passeert door ons land, maar beperkt op die manier de importcapaciteit voor de Belgische afnemers.

Vanderveeren: "We stellen deze vragen aan de instanties die op de stroommarkt een rol spelen. Ze zullen nagaan of ze er al of niet op ingaan, en we kunnen zo een indicatie krijgen van de mate waarin men bereid is het spel correct te spelen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234