Donderdag 21/01/2021

Striptekenaar Jacques Martin geeft interview aan extreem rechts tijdschrift

Brussel

Eigen berichtgeving

Het Franse, extreem rechtse tijdschrift Réfléchir & Agir pakt in zijn herfstnummer uit met een zeven pagina's tellend interview met striptekenaar Jacques Martin (84), de geestelijke vader van Alex. In Wallonië ligt dat extra gevoelig, omdat dit tijdschrift echt wel tot de hardcore van extreem rechts behoort, en een interview geven ervaren wordt als een aanslag op het ginds zo bewaakte cordon sanitaire. Als in het land van de bande dessinée een icoon als Jacques Martin dat doet, de op handen gedragen oude tekenaar van strips als Alex, Lefranc en Tristan, is dat des te erger. Zij het dat tot dusver geen verwijzing werd gemaakt naar het feit dat de hoofdpersonages van Martin steevast blonde jongelingen zijn.

"Twee dingen werpen een opmerkelijk licht op de zaak", aldus het Franstalige, antifascistische blad RésistanceS, dat de kat de bel aanbindt. "Vooreerst is de toon van Réfléchir & Agir aan de onbeschaamde, brutale kant. En ten tweede blikt Martin in het interview terug op de periode 1941-1943, waarin hij deel uitmaakte van Chantiers de Jeunesse, de nationalistische jongerenbeweging onder het fascistische Vichyregime (1940-1944)." Toen leverde hij tekst en tekeningen aan Je Maintiendray, het boekje van de Chantiers. "Maar ik was nooit echt bezig met hun ideologie", zegt Martin nu.

Zestig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog blijft Martin ondanks zijn excuses trouw aan zijn sympathie voor maarschalk Henri-Philippe Pétain en diens bewind tijdens de Vichyjaren. En ook aan gevoeligheden van toen. "Het is vreemd om vast te stellen dat de taboes op naaktheid of seksualiteit probleemloos gevallen zijn, terwijl er andere de kop opsteken. Taboes waar ik en mijn leeftijdsgenoten over struikelen, zoals het gebrek aan respect voor de rechten van de mens en de verhoudingen tussen de verschillende klassen van burgers (slaven en vrije burgers). Als ik sommige journalisten bezig hoor, lijkt het wel alsof de geschiedenis ons gelijk heeft gegeven. Het heden hanteert andere humane concepten dan wij destijds: concepten die de decadentie inleiden", aldus Martin in Réfléchir & Agir.

Overigens wordt dat blad in ons land gelinkt aan de Waalse activisten Robert Steuckers, in de jaren negentig frontman van Waals rechts, en Patrick Cocriamont, federaal parlementslid van de extreem-rechtse partij FN.

"Of zijn rechtse ideologie in zijn strips doorschemerde?" RésistanceS beantwoordt de vraag positief, zij het op al te politiek correcte wijze. "Het ziet ernaar uit. Alex collaboreert met de bezetters en kiest resoluut voor de sterkste", zegt het tijdschrift. In een groot aantal albums is dat nochtans niet zo.

Maar Jacques Martin zelf is niet rouwig over zijn verleden in de jaren veertig. Over zijn medewerking aan het aangebrande tijdschrift van de Chantiers zegt hij: "Dat was een jeugdzonde." Om vervolgens te onderstrepen hoe onschuldig het boekje wel niet was, "het equivalent van een scoutsbladje". Als toenmalige twintiger kan dat afgedaan worden als naïef, maar dan blijft de vraag wie in 1942, wanneer Pétain de eerste Jodenvervolgingen en executies op grote schaal uitvoert, blind kan zijn voor de gevolgen van de ideologie. In zijn biografie vermeldt Martin het jaar 1942 enkel als "het jaar waarin ik en mijn makkers een reusachtige kerstmaaltijd hebben verorberd". (MJ)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234