Vrijdag 18/10/2019

Afval

Strijd tegen plastic blijft uitbreiden

De Morgen-journaliste Katrin Swartenbroux gebruikt een stoffen zakje voor haar groenten. Ze leefde een week lang volledig plasticvrij. Beeld Tine Schoemaker

Mei Plasticvrij lijkt naadloos over te lopen in ook een junimaand zonder plastic. Test-Aankoop komt met een grote petitie tegen alle overbodige, eenmalig gebruikte plastic in de supermarkten. Die maken zich alvast op voor katoenen groentetasjes en zelf meegebrachte dozen voor charcuterie.

Mocht het kunnen, dan stuurt Test-Aankoop ons enkele tientallen jaren terug de tijd in. Naar een tijd waarin américain nog in geruit papier geplooid werd en prei en wortels rechtstreeks de gevlochten winkelmand in gingen. Géén plastic potjes, deksels, zakjes en bakjes. "In amper 50 jaar tijd zijn we zó gewoon geworden aan al dat plastic dat we het consumentengedrag zo makkelijk niet gaan veranderen", zegt Simon November van Test-Aankoop. "Sensibiliseren neemt te veel tijd in beslag."

Tijd voor echte acties, vinden ze bij de consumentenorganisatie. Zij lanceerden gisteren een petitie tegen plastic in de supermarkt. Wattenstaafjes, zakjes voor groenten, bakjes voor biefstuk en broodbeleg, bestek, rietjes, roerstaafjes, ballonnen: alles wat slechts één keer gebruikt kan worden, moet eruit. Test-Aankoop wil dat supermarkten een voortrekkersrol spelen en die producten simpelweg niet langer in de rekken leggen. "Als het lukt om dat plastic te verbieden, móéten producenten wel zoeken naar een goedkoop ecologisch alternatief. Kunststoffen hebben een enorme impact om het milieu, maar vandaag is er geen stimulans om een oplossing te zoeken."

Functie van verpakking

Makkelijker gezegd dan gedaan, al zijn de supermarkten het er wel over eens dat het overtollige eruit moet. Ze maken zich klaar voor de ommezwaai. Carrefour bijvoorbeeld, wil tegen 2020 enkel nog producten in bio-afbreekbare of recycleerbare verpakking in de rekken. Delhaize zet maximaal in op herbruikbare katoenen tasjes voor groenten en fruit. "Dat scheelt al 80 miljoen zakjes. En de biogroenten krijgen in plaats van verpakking een gelaserd label. Tien ton plastic minder per jaar is dat."

Trekken we binnenkort dan naar de supermarkt met én een winkeltas én een resem katoenen zakjes én tien Tupperware-potjes? Dat kan perfect. "Al mogen we niet vergeten dat een verpakking ook een functie heeft", merkt Roel Dekelver van Delhaize op. "Houdbaarheid, bijvoorbeeld. Wat goed verpakt is, blijft langer vers. We moeten vermijden dat de slinger in de andere richting doorslaat, dat mensen net meer voedsel moeten weggooien. Voedselveiligheid en informatie is ook belangrijk."

Bij Carrefour kunnen klanten sinds november nochtans zonder problemen hun eigen doosjes meebrengen voor vis, vlees en traiteurproducten. Mooi, maar wat dan met die opgesomde risico's? "Ook die doosjes krijgen, net als de voorverpakte producten, een sticker. Met de prijs per kilogram, met de houdbaarheidsdatum en het lotnummer. Wordt iemand ziek na het eten van krabsalade uit een eigen meegebracht potje, dan gebeuren de controles op dezelfde manier zoals bij de voorverpakte variant. Bovendien is ons personeel gebrieft: aangeleverde potjes die niet proper genoeg zijn, kunnen geweigerd worden. Dat die producten uit de verse afdeling duurder zijn? Helemaal niet, de prijs is dezelfde."

Juni Plasticvrij dus. Het klinkt niet zo krachtig als mei, maar de campagne dijt wel uit op de kalender. Initiatiefneemster Ineke Van Nieuwenhove is vooral benieuwd hoelang nog: "Onze actie heeft bewustwording teweeggebracht. Mensen hebben nieuwe gewoonten aangeleerd en beseffen nu hoeveel plastic er eigenlijk in roulatie is. Wie er vooraf al mee bezig was, werd bekeken als 'die freak met haar bakjes'. Nu is het bijna cool. Tegelijk is het ook heel erg dubbel. Supermarkten blazen hoog van de toren over hun inspanningen, maar tegelijk trekken ze ten strijde tegen statiegeld. Hoe tegenstrijdig is dat? Het is tijd dat politici voor wetten zorgen in plaats van te blijven hangen in dure, slappe sensibiliseringscampagnes."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234