Maandag 24/01/2022

Streven naar zen achter een rommelige piano

jazz

pianiste geri allen houdt zich trots overeind in moeilijke tijden

Van een afstand lijkt het alsof de tijd heeft stilgestaan voor jazzpianiste Geri Allen. Zes jaar geleden maakte ze voor Verve de opvallende cd The Gathering. Sindsdien was er niets meer. Toch stond Allen niet stil, al kregen we in België nauwelijks de kans haar te zien. Dat wordt deze week eindelijk goedgemaakt met concerten in Gent en Maasmechelen. Afgelopen week speelde ze in Keulen, de gelegenheid voor een gesprek met een van de grootste jazzdames op deze planeet.

Keulen

Van onze medewerker

Didier Wijnants

De jazzbusiness springt slordig met talenten om, zo moet je wel besluiten als je ziet hoe het Geri Allen vergaan is. Zes jaar geleden werd de pianiste uit Detroit (°1957) door de grote poort binnengehaald bij Universal Music, voor het jazzlabel Verve. Ze maakte toen The Gathering, een plaat die unaniem als een klein meesterwerk onthaald werd. Maar toen de crisis in de platenindustrie ongenadig toesloeg, krompen de budgetten en werd Geri Allen tot ieders verbazing wandelen gestuurd.

Wat te denken van zulke logica? Aan het begin van haar carrière speelde ze met invloedrijke persoonlijkheden zoals Lester Bowie, Roscoe Mitchell en Steve Coleman. In de jaren tachtig en negentig maakte ze voor Blue Note een hele reeks onsterfelijke opnamen met Charlie Haden en Paul Motian. Later was ze de eerste vrouw die de prestigieuze JazzPar-prijs in ontvangst mocht nemen. Ze speelde met de legendarische jazzdiva Betty Carter en schreef geschiedenis toen ze in 1996 met Ornette Coleman samenwerkte voor de opnamen van Sound Museum. Een sterke persoonlijkheid, dat is het minste wat je van haar kunt zeggen.

Die persoonlijkheid staat nog altijd fier overeind, zo was vorige donderdag te horen in een een intiem maar opmerkelijk concert in de Stadtgarten in Keulen, een bescheiden zaaltje dat duidelijk niet in het geld zwemt. De opkomst was klein, zo'n vijftig liefhebbers. Zij kregen een wervelend concert met eerst een viertal eigen composities en nadien een warme hommage aan Mal Waldron. Alleen jammer dat de piano wat rommelig klonk.

Geri Allen: "Inderdaad, het was geen topinstrument, maar weet je: ik hou erg veel van deze plek en deze zaal. Dit is een van die zalen die altijd eerlijke inspanningen doen om kwaliteitsvolle muziek te brengen. Daarom zal ik hier altijd graag blijven spelen, zelfs al is de kwaliteit van de piano soms een beetje frustrerend. Meestal speel ik op betere instrumenten, dat klopt, maar dit is een uitzondering. Ik respecteer en apprecieer het artistieke beleid hier."

Volgende week speelt u twee keer in België, en dat was een hele tijd geleden. Er is nu eindelijk, na zes jaar, ook uitzicht op een nieuwe cd. Wat is er dan gebeurd?

"De grote platenmaatschappijen maken een turbulente periode door en ik denk dat de kleine onafhankelijke labels nu weer een belangrijkere rol gaan spelen. Ze zijn altijd wel belangrijk geweest, maar nu gaan ze weer een leidende rol spelen in de verspreiding van de muziek. Ik heb zes jaar geen plaat gemaakt, maar ik ben wel blijven werken. In de Verenigde Staten is dat een enorme prestatie, want niemand wil je hebben als je geen nieuwe plaat hebt. Clubs en zalen willen dat je met een platenlabel geassocieerd wordt. Dat soort zaken was vroeger helemaal anders, bijvoorbeeld in de bloeiperiode van Art Blakey. Blakey maakte toen ook niet veel opnamen, maar hij was wel constant op tournee. Die tijd is nu voorbij."

Het eerste deel van het concert speelde u nieuwe composities, heel geconcentreerde en veelgelaagde muziek. Het is moeilijk om bij een eerste beluistering alle details ervan te vatten. U speelt soms duizelingwekkend snel, en toch hoor je op de achtergrond altijd ook een heel traag voortbewegend ritme. Fascinerend is ook dat de muziek heel complex is en toch erg aantrekkelijk voor iedereen.

"Dat is voor mij een belangrijke doelstelling. Ik hou van sterke melodieën. De eenvoudigste dingen zijn vaak de ingrediënten die de communicatie doen slagen. Daarom probeer ik altijd een evenwicht te vinden tussen eenvoud en complexiteit. Ze moeten in elkaar overvloeien en verweven zijn."

Mal Waldron was daarin ook een meester.

"O, ja. Hij was een communicator. Het was altijd interessant: zijn visie was zo duidelijk. Ik bewonderde altijd de manier waarop hij aan de piano zat, zo geconcentreerd. Het publiek was altijd meteen mee. Ik heb dat vaak geobserveerd en ik wil het zelf ook nastreven: ik vind het bijna een Zen-ervaring."

Hij straalde ook een enorme rust uit.

"Hij haalde een fantastische klank uit zijn instrument, met een grote densiteit en stemming. Dat is wat je beheersing noemt; pas als je dat hebt kun je echte schoonheid bereiken. Hij was ook een heel innemende persoon, een mooie man, aardig en genereus. Ik kan nauwelijks beschrijven hoezeer hij mij beroerd heeft als mens en als kunstenaar. Ook de manier waarop het publiek zijn kunst onmiddellijk begreep... dat is niet iedereen gegeven. We hebben in Japan ooit een tournee gedaan met tien pianisten, allemaal topmuzikanten. Maar van al die muzikanten was het vooral Mal die de gevoelige snaar raakte."

Wat zijn uw plannen voor de komende maanden?

"In september komt er dus eindelijk weer een nieuwe plaat voor het label Telarc. Het wordt een trio met Jack DeJohnette en Dave Holland, eigenlijk een soort reünie want ik heb met hen nog gewerkt in een kwartet met Betty Carter. Ik ben daar heel blij mee. Die beminnelijkheid waarmee ze de muziek benaderen. Het was ook gewoon leuk. We hebben ook Mal Waldrons klassieker 'Soul Eyes' opgenomen, dat wordt de afsluiter van de plaat. Ik heb het gearrangeerd voor een ruimere bezetting met drie blazers erbij. En nadien hoop ik dat er continuïteit in zit, dat ik geregeld weer een nieuwe plaat kan maken."

Geri Allen concerteert dinsdag 9 maart in Vooruit in Gent (www.vooruit.be) en woensdag 10 maart in het kasteel van Leut in Maasmechelen (www.motivesforjazz.be).

'Eenvoud en complexiteit moeten in elkaar overvloeien en verweven zijn'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234