Maandag 30/03/2020

Analyse

Strengere wapenwetten in de VS: no, we can't

Een overlevende van de schietpartij in een school in Oregon doet haar verhaal aan enkele journalisten. Bij het drama vielen tien doden.Beeld Photo News

De Amerikaanse president Obama heeft voor de zoveelste keer moeten reageren op een massale schietpartij in zijn land. De president was zichtbaar gefrustreerd dat het Congres geen werk wil maken van strengere wapenwetten.

De machteloze woede viel van Obama's gezicht af te lezen. Terneergeslagen ogen, samengeperste lippen. "Ik hoop en bid dat ik tijdens mijn presidentschap niet nóg een keer mijn condoleances moet aanbieden in zulke omstandigheden", zei Barack Obama in een verklaring vlak na de schietpartij in een school in Oregon, waarbij tien doden vielen, inclusief de schutter. "Maar gebaseerd op mijn ervaring als president, kan ik dat niet garanderen. En dat is verschrikkelijk om te zeggen."

En dan een diepe zucht, met hangende schouders. "Het kan veranderen." Nog nooit had hij het woord 'change' zo moedeloos uitgesproken.

Hoe is het toch mogelijk? Elke maand is het raak. Columbine, Newtown, Aurora, Charleston, nu Roseburg - maar de lijst is veel langer. Zelfs de verzuchting dat hij niet weer hetzelfde moet komen vertellen, wordt elke maand door de president herhaald. "Op de een of andere manier is het routine geworden. De verslaggeving is routine. Mijn reactie hier op het podium is routine. En de discussie straks is routine."

Beeld dm

Marionetten van de politiek

Er zijn weinig problemen in de VS die zo concreet zijn als vuurwapengeweld. Vorig jaar werden zo'n 31.000 Amerikanen gedood door kogels (inclusief zelfmoorden en ongelukken). Dat zijn er zo'n tachtig per dag. Massale schietpartijen met onschuldige slachtoffers komen steeds vaker voor, en scholen vormen het belangrijkste doelwit.

Newtown, het dorpje in Connecticut waar eind 2012 twintig kleuters en zes volwassenen omkwamen, was het incident dat de VS leek wakker te schudden. Van kleine kinderen blijf je af. Obama, die in zijn eerste termijn weinig aan het vuurwapengeweld had gedaan, wijdde er begin 2013 een passage in zijn State of the Union aan.

Er werden dat jaar 23 nieuwe wetsvoorstellen gelanceerd. Geen enkel daarvan haalde de eindstreep. Zelfs een wet die wapenkopers hogere eisen zou stellen, nochtans geschreven door twee Republikeinse senatoren, werd getorpedeerd - onder meer door vier partijgenoten van Obama, senatoren uit conservatieve staten als Alaska en Montana, uit angst om niet te worden herkozen.

De National Rifle Association (NRA), de vuurwapenlobby, speelt daarbij een belangrijke rol. Op zijn website houdt die per staat bij hoe vuurwapenvriendelijk de senatoren en afgevaardigden zijn. Dat een land niet snel zijn grondwet verandert is logisch. Vuurwapenbezit is er een recht, vastgelegd in het Tweede Amendement. Maar ook maatregelen die niet aan dat principe tornen maar het misbruik van wapens wel kunnen indammen, worden steeds getorpedeerd. Zelfs een onderzoek naar wapengeweld en manieren om dat te beteugelen, kreeg niet genoeg stemmen in het Congres.

Paradoxaal genoeg versterkt elke schietpartij de positie van de vuurwapenlobby en hun Republikeinse medestanders. Volgens hen zijn Obama en andere Democraten die zich tegen het geweld keren uit op politiek gewin, "over de ruggen van de slachtoffers". Zelfs familieleden van de slachtoffers, die zich na zo'n incident tegen vuurwapens keren, worden door de NRA weggezet als marionetten van de politiek en activisten.

En dan komt de redenering: niet de wapens zijn het probleem, maar de mensen met de wapens. En dus verandert er niets. Sinds Newtown zijn er 142 schietpartijen op scholen geweest, volgens cijfers van anti-vuurwapenclub Everytown for Gun Safety. Kopieergedrag versterkt de trend: de 26-jarige schutter donderdag in Oregon verheerlijkte op sociale media zijn voorgangers en zei te hopen op vergelijkbare roem. Over een maand zal Obama's volgende speech nog machtelozer zijn.

Beeld dm
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234