Zaterdag 24/10/2020

AchtergrondIsraël

Streng optreden in Gaza, waar corona om zich heen grijpt

Een lid van de Ezz-Al Din Al-Qassam-brigade, de gewapende vleugel van Hamas, deelt mondmaskers uit op straat in Rafah, in het zuiden van Gaza.Beeld AFP

Het heeft bijna een halfjaar geduurd, maar het coronavirus slaat nu ook hard toe in de Gazastrook, een van de dichtstbevolkte gebieden ter wereld. De meer dan een decennium durende blokkade van de Palestijnse kustenclave door Israël en Egypte heeft niet voorkomen dat sinds eind augustus het aantal besmettingen snel oploopt. 

Tussen maart en augustus werden in totaal slechts honderd besmettingen geregistreerd in Gaza, maar sinds eind augustus zijn het er honderd per dag. Er zijn vooralsnog tien geregistreerde coronadoden, maar de vrees is dat dat aantal snel zal toenemen.

De regerende Hamas-beweging heeft de bevolking opgedragen thuis te blijven; men mag alleen voor hoogst noodzakelijke boodschappen (voedsel, medicijnen) de deur uit. Er geldt in delen van Gaza een avondklok. De scholen, die deze week zouden opengaan, blijven ‘tot nader order’ dicht. Bewoners spreken cynisch over een ‘blokkade binnen een blokkade’, maar houden zich over het algemeen wel aan de voorschriften.

“Ik zie vanuit mijn woning alleen maar ambulances en politiewagens, en een enkele voetganger”, zegt de 57-jarige Saud Abu Ramadan, die een mediabedrijf heeft in Gaza-stad, via de telefoon. “Ik heb diabetes en behoor dus tot een risicogroep, ik kom het huis niet uit.”  Op Palestijnse websites zijn beelden te zien van uitgestorven straten.

‘Tekorten aan vrijwel alles’

“Het zorgsysteem in Gaza kan eigenlijk niet meer dan enkele tientallen patiënten met corona aan”, zei Ignacio Casares Garcia, hoofd van het Internationale Rode Kruis in Gaza, kort na de uitbraak van eind augustus. Hij sprak over tekorten aan vrijwel alles: apparatuur voor de intensieve verzorging, beschermende middelen voor het zorgpersoneel, medicijnen, testapparatuur (door de karige testcapaciteit is het werkelijke aantal besmettingen waarschijnlijk veel hoger dan het officiële cijfer van ruim 1.100). “De bevolking leefde al onder enorme druk, en nu komt daar nog eens een lockdown bij.”

Hames heeft met name vluchtelingenkampen – verpauperde, overbevolkte woonwijken waar veel besmettingen gebeurden – afgesloten. Er zijn aarden wallen opgeworpen en betonblokken geplaatst om transport van en naar de geïsoleerde gebieden tegen te gaan. Ordetroepen zien toe op de naleving en gebruiken volgens een Palestijnse mensenrechtenorganisatie soms buitensporig geweld om overtreders aan en op te pakken.

Hamas wist het aantal besmettingen aanvankelijk te beperken door (de weinige) personen die Gaza binnenkwamen drie weken in quarantaine te plaatsen. “We hadden de situatie een halfjaar onder controle, maar nu er een uitbraak is, is er dringend behoefte aan allerlei medische middelen”, zegt een hoge Hamas-functionaris per telefoon. 

Oud-minister dr. Basim Naim wijst met beschuldigende vinger naar Israël, dat het grensverkeer controleert. “De internationale gemeenschap moet druk uitoefenen op Israël, om te voorkomen dat de toch al miserabele situatie hier nog verder verslechtert.” Maandag verwelkomde Naim de steun van VN-organisaties om patiënten uit Gaza weg te halen voor een medische behandeling elders in de regio. “Maar waar we echt behoefte aan hebben, is de opheffing van de belegering die twee miljoen mensen in gijzeling houdt.”

Wapentuig

Wrang genoeg is de recente uitbraak van corona waarschijnlijk terug te voeren op een vrouw die met haar zieke baby Gaza verliet en naar Jeruzalem ging. Via haar eveneens besmette echtgenoot, die een supermarkt heeft aan een doorgaans drukke snelweg, verspreidde het virus zich snel.

De al barre levensomstandigheden in de enclave verslechterden deze zomer door een reeks schermutselingen tussen Hamas-militanten en het Israëlische leger. Vanaf Palestijns grondgebied werden ballonnen met brandbaar materiaal naar Israël gestuurd, Israël  bombardeerde stellingen van Hamas en staakte de toevoer van brandstof voor de enige elektriciteitscentrale in Gaza. 

Terwijl Hamas-leider Ismail Haniyeh pocht dat ‘zijn’ raketten de Israëlische metropool Tel Aviv kunnen bereiken (hij zei dat zondag in Libanon), vragen veel inwoners zich af of de machthebbers geld niet beter kunnen besteden dan aan wapentuig. Zo ontvangen werknemers in de zorg meestal zo’n 40 procent van het salaris waarop ze recht hebben. Het medisch personeel kampt zelf ook met besmettingen, waardoor een deel van de zorg noodgedwongen stil ligt.

De 37-jarige medicus Ahmed el-Rabii is de eerste arts in Gaza die positief testte. Hij werkte in het grootste ziekenhuis, maar brengt zijn quarantaine door in een ander medisch centrum. “Moderne zorgsystemen in de wereld konden de uitbraak niet bedwingen”, zei hij deze week tegen persbureau AP. “Hoe moeten wij met ons fragiele en verouderde systeem dan omgaan met deze crisis?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234