Donderdag 01/12/2022

Streetart onder de hamer in Brussel

Dit weekend vindt de eerste grote streetart-veiling in België plaats. Onder de loten zit werk van iconen als Shepard Fairy, Invader, Banksy en Basquiat.

Belgische kunstverzamelaars houden van streetart. Bij grote veilingen in Parijs ging twintig procent van de geveilde loten naar Belgische kopers. Daarom gaan er maandagavond in Sint-Joost-ten-Node 161 doeken en sculpturen van de crème de la crème van de streetart onder de hamer. Aan de wanden van het fraaie veilinghuis Cornette de Saint Cyr in Brussel heerst een mishmash van stijlen en zuurstokkleuren. Wie de Banksy-documentaire Exit through the Gift Shopzag, herkent er de mozaïeken van de Franse kunstenaar Invader, de grijzende figuren van André, de vibrerende schriftuur van Swoon en een klein werk van de graffiti-god zelf, Banksy. Sommige werken werden nooit eerder aan het grote publiek getoond. Een ervan is Frozen Fire, een doek door Dondi White, een van de pioniers van de streetart-beweging.

"Hier hangt een mooie mix van historisch werk en jong talent", vertelt kenner Maurice Grinbaum terwijl hij tussen de werken wandelt. De grijze expert maakte samen met David Maquis-Art de selectie van de veiling. Grinbaum merkte de kunststroming tien jaar geleden op in de straten. "Werk kopen was toen onmogelijk want al deze kunstenaars werken onder een schuilnaam." Daarom zocht hij contact met Maquis-Art. Als 15-jarige ging die zelf, gewapend met spuitbussen, de straat op. Later voorzag hij bevriende artiesten van spuitbussen, die toen niet overal verkrijgbaar waren. De oude kunstliefhebber en de jonge streetart-fanaat staken de koppen bij elkaar en besloten graffiti op de kunstmarkt te brengen.

De beweging boomt al sinds de nineties, maar kunstverzamelaars voegen slechts sinds enkele jaren streetart toe aan hun collecties. Uiteraard kopen ze geen stukken muur, maar werken op doek. Elke graffiti-artiest oefent immers op doek. "Kunstenaars die hun werk op de straat gaan maken hebben weinig tijd", legt Maquis-Art uit. "Daarom schetsen ze voortdurend om hun eigen stijl te ontwikkelen. Daarnaast wisselen artiesten ook vaak doeken uit. Een groep uit New York wisselde werken uit op metroplannen, een paar van die tekeningen is ook te koop op de veiling."

"Voor oudere graffiti-spuiters is overschakelen naar doek een logische stap. De pioniers van de beweging zijn ondertussen vijftigers of zelfs zestigers. Zij willen niet meer wegrennen voor de politie", voegt Grinbaum eraan toe.

Opvallen

"Ik begrijp dat je als artiest wilt opvallen en werk wilt tonen in deze zee van middelmatigheid", zei streetart-ster Shepard Fairey in een interview. Hij is de man die de bekende Obama-poster Hope ontwierp."Maar de opzet mag nooit zijn zoveel mogelijk geld te verdienen." Toch sieren ook zijn grafische, rood-zwarte posters de muren van het veilinghuis. Zijn duurste werk, een voorstudie van It's Mourning in America wordt op 35.000 tot 40.000 euro geschat.

"Het overgrote deel van onze selectie komt van verzamelaars, de artiesten verdienen via volgrecht ook geld aan dit soort verkopen", legt Grinbaum uit. "Grote namen als Banksy en Fairey kunnen ondertussen goed leven van hun kunst." De evolutie van de straat naar het veilinghuis vinden de experts logisch. "Streetart draait voor een groot deel om ego", legt Maquis-Art uit. "Bij de artiesten heerst een groot competitiegevoel. Wanneer de ene een werk komt spuiten op een onmogelijke plek, dan wil de andere nog beter doen. Niet voor niets schilderde Banksy zelfs op dierenhokken in de zoo. De buitenwereld begrijpt deze taal toch niet, dus ze maken vooral werk voor elkaar. Je kunt het vergelijken met een rap-battle. Dit soort veilingen is het ultieme compliment. Velen zijn vooral geflatteerd dat ze in zo'n mooie catalogus staan."

Boete betalen

Sommige artiesten verwelkomen het geld ook met open armen. Een van de jongere talenten op de veiling, Dest, moet een boete van 35.000 euro betalen, voor hem komt extra geld dus als een geschenk uit de hemel. De nieuwe generatie verwerkt het oeuvre van streetart-legendes als Banksy op een eigen manier in hun kunst. Gully maakte een schilderij waarbij hij een illustratie van Norman Rockwell combineerde met stencils (een kartonnen sjabloon dat graffiti-artiesten gebruiken) van Banksy. Fotograaf Olivier Letterlier legt werk van taggers vast terwijl hij schildert met licht om een dramatisch beeld te verkrijgen. Benjamin Affagard maakt dan weer maquettes van vervallen gebouwen waar hij ooit een werk spoot.

De twee experts verwachten vandaag en morgen twee soorten kopers. "Enerzijds komen er twintigers en dertigers. Zij groeiden op met deze beweging, kennen het werk zeer goed en weten precies wat ze willen", zegt Maquis-Art. "Anderzijds zijn er de verzamelaars van moderne kunst. Dan is er nog een derde groep van 16- tot 18-jarigen die over de veiling lezen en hun ouders meeslepen naar de tentoonstelling, heel leuk om te zien." Wie in streetart wil investeren, slaat volgens de twee beter nu zijn slag. "Vandaag verkopen we doeken vanaf 500 euro. Wie slim is, koopt nu."

De tentoonstelling loopt vandaag en morgen in Sint-Joost-ten-Node. De werken worden maandag om 19 uur geveild. www.cornettedesaintcyr.be

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234