Maandag 21/06/2021

Handelsconflict

Straks hogere invoerrechten op producten uit VS: "Europa is sterker dan de VS in dit conflict"

Professor economie Paul De Grauwe is scherp voor Donald Trump. Beeld Bob Van Mol
Professor economie Paul De Grauwe is scherp voor Donald Trump.Beeld Bob Van Mol

Het handelsconflict met de Verenigde Staten lijkt stilaan te escaleren. China en Europa nemen tegenmaatregelen. De impact op het economische speelveld begint zich te manifesteren. Paul De Grauwe wijst de VS met de vinger en hoopt dat Europa eensgezind blijft.

Vanaf vrijdag voert Europa hogere invoerrechten in op een reeks Amerikaanse producten. Het gaat onder meer om pinda's, sinaasappelsap, jeans, motorfietsen en bourbon. Daarop wordt voortaan een tarief van 25 procent toegepast. "We wilden niet in deze situatie belanden, maar de unilaterale en ongerechtvaardigde beslissing van de Verenigde Staten laat ons geen keuze", verklaarde Eurocommissaris voor Handel Cecilia Malmström.

De heffingen, die de unanieme steun van de lidstaten genieten, moeten de schade van de Amerikaanse invoerheffingen op staal en aluminium in een eerste fase voor 2,8 miljard euro compenseren. De Commissie raamt de totale schade echter op 6,4 miljard euro en behoudt zich dus het recht voor om later nog meer producten te viseren.

Ook Rusland gaat invoertarieven opleggen aan Amerikaanse producten, als die een Russisch equivalent hebben. Terwijl China ook al met tegenmaatregelen komt ten belope van zowat 50 miljard dollar, als tegenzet voor de hogere Amerikaanse invoertarieven.

Spreken we nu al van een handelsoorlog, of is dit vooralsnog een ernstig handelsconflict?

Paul De Grauwe: "Dat lijkt me een eerder semantische discussie. Het is in ieder geval een handelsconflict dat kan ontaarden in een handelsoorlog. Er is evenwel geen sluitende definitie van een handelsoorlog. Alleen de vaststelling dat er een negatieve spiraal ontstaat wanneer landen handelsbeperkingen opleggen, en andere landen daarop reageren met tegenmaatregelen. De geschiedenis leert ons dat dit kan uitmonden in een groot internationaal handelsconflict."

Maar dat is nu nog niet het geval, hoor ik u denken?

"Op dit moment kunnen we inderdaad nog niet spreken van een internationale handelsoorlog. Daarvoor zijn de maatregelen voorlopig nog te beperkt en hebben ze slechts betrekking op een eerder klein deel van de handel van de betrokken landen. Het zal afhangen van de volgende stappen die genomen worden door president Donald Trump.

"Het grote verschil met de jaren 30 (de grootste economische depressie van de twintigste eeuw, LID) is dat toen iedereen tegen iedereen handelsbelemmeringen invoerde. Wat uiteindelijk leidde tot een wereldwijde economische crisis. Vandaag is het eigenlijk vooral een VS-probleem. Europa en China, en zelfs Rusland reageren tegen de VS, maar hebben onderling geen handelsconflict. De VS staan geïsoleerd."

Is het verstandig van Europa om mee te gaan in dat conflict, zo speel je mee in zijn perfide spel?

"Ik denk dat je niet anders kunt dan op deze manier te reageren. Europa legt momenteel eerder symbolische heffingen op, maar houdt een stok achter de deur om verder te gaan. Kijk, Donald Trump respecteert alleen het machtsinstrument, dus moet je in die logica ook je macht tonen. Anders laat je gewoon over jezelf lopen. Door tegenmaatregelen te treffen isoleer je de VS verder. Waardoor de interne spanningen verder zullen oplopen."

Nu lijkt Europa nog één front te vormen, maar zal dat zo blijven? Mikt Trump niet op het uiteenspelen van dat EU-blok?

"Dat is zeker zijn bedoeling, en daarom mikt hij ook en vooral op Duitsland. Dat is de economische motor, en zeker de automobielindustrie is er sterk uitgebouwd. (De Duitse auto- en vrachtwagenbouwer Daimler stuurde woensdagavond een winstwaarschuwing uit ten gevolge van de Chinese heffingen op in de VS gebouwde auto’s, LID). België hangt voor zijn economie ook voor een stuk af van Duitsland, dus zouden we dat ook voelen.

"Maar net daarom moeten we één front blijven vormen. Europa staat niet tandeloos. Het is als geheel sterker dan de VS in dit conflict. En als Europa als geheel met China front blijft vormen zal de VS niet anders kunnen dan inbinden."

De Wereldhandelsorganisatie (WTO) is daarentegen wel monddood gemaakt?

"De WTO is momenteel inderdaad tandeloos gemaakt, omdat de VS dat zo gewild hebben.(De WTO kan bindende uitspraken doen in handelsgeschillen, maar de VS blokkeert de benoeming van rechters voor de beroepscommissie, waardoor deze niet kan zetelen en geen uitspraken kan doen, LID). Anderzijds is het wél goed dat Europa (en ook Canada en Mexico, LID) een procedure hebben opgestart bij de WTO, om ook juridisch het recht aan onze kant te hebben. Ook al is de WTO momenteel zonder veel betekenis."

Europa lijkt zich intussen te versterken via handelsrelaties met Canada of Nieuw-Zeeland. Kan dat zorgen voor een beter evenwicht?

"Ook dergelijke handelsbetrekkingen lijken me eerder symbolisch belangrijker dan economisch. En die overeenkomsten zaten ook al langer in de pijplijn. Maar dat maakt ze niet minder goed daarom. Integendeel, het is goed om de internationale handelsstromen via goede betrekkingen te ondersteunen."

Heeft Trump niet ergens gelijk dat die internationale handel de VS niet steeds correct bejegend? Het handelsoverschot met Duitsland of China is bijvoorbeeld fors?

"Hij heeft enkel wat China betreft een punt. Maar dan had hij beter bondgenoten gezocht om samen tegen China in te gaan. Nu heeft hij enkel vijanden gemaakt en iedereen tegen zich in het harnas gejaagd, waardoor het ieder tegen de VS is. Overigens is het een misvatting dat een handelsoverschot gelijk staat met protectionisme, ook op dat vlak heeft Trump ongelijk.

"En als je de handelstarieven van Europa tegenover de VS zet, dan zijn die bijna gelijklopend. Er is dus geen discrepantie op handelsvlak tussen Europa en de VS. Door zijn domme houding voert Trump de verkeerde oorlog én vergist hij zich ook nog eens van vijand."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234