Maandag 17/05/2021

Oorlogsmisdaden

Strafhof bestempelt bezwangeren van gijzelaars voor het eerst als oorlogsmisdaad in proces tegen Dominic Ongwen

Dominic Ongwen. Beeld Hollandse Hoogte / European Press Agency (EPA)
Dominic Ongwen.Beeld Hollandse Hoogte / European Press Agency (EPA)

De Oegandese ex-rebellencommandant Dominic Ongwen is door het Internationaal Strafhof in Den Haag schuldig bevonden aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. De straf van Ongwen wordt later bepaald.

Ongwen gaf volgens het Strafhof leiding aan gewapende aanvallen op burgers in Noord-Oeganda tussen 2002 en 2005. Strijders van de rebellenbeweging Verzetsleger van de Heer (LRA) maakten zich schuldig aan onder meer moord, marteling en plundering. Opvallend is dat Ongwen ook is veroordeeld voor het zwanger maken van ontvoerde vrouwen: het is voor het eerst dat het Strafhof een dergelijk misbruik – dat in meer conflictsituaties voorkomt – specifiek als een oorlogsmisdaad bestempelt.

De veroordeling van Ongwen is de eerste in verband met het bloedige LRA-conflict, dat in Oeganda woedde tussen de late jaren 80 en het begin van deze eeuw. Het LRA zei op te komen voor de bevolking van Noord-Oeganda, die zich achtergesteld voelde door de centrale regering. De rebellenbeweging voerde in de praktijk echter een waar terreurbewind. Naar schatting 100.000 mensen werden gedood, meer dan 2 miljoen mensen raakten ontheemd en tienduizenden mensen werden ontvoerd. Ongwen stond in de hiërarchie van het LRA vlak onder de algehele leider van de groep, de nog altijd voortvluchtige Joseph Kony.

Psychisch lijden

Opmerkelijk detail in deze zaak is dat Ongwen als kind zelf werd ontvoerd door het LRA en gedwongen werd om zich bij de beweging aan te sluiten. Volgens de verdediging is hij dus evengoed slachtoffer. Bovendien zou hij door zijn ontvoering en initiatie in het LRA psychisch beschadigd zijn geraakt. Hij kan daarom niet volledig verantwoordelijk worden gehouden voor zijn daden, zo betoogden Ongwens advocaten.

De voorzittend rechter van het Strafhof, Bertram Schmitt, stipte bij het voorlezen van de uitspraak wel aan dat Ongwen door zijn ontvoering heeft “geleden”, maar onderstreepte dat hij terechtstond voor zijn acties als volwassene. Bovendien is volgens de rechter niet bewezen dat Ongwen een psychische aandoening heeft. Hij noemde de ex-rebellencommandant “volledig verantwoordelijk”. Ongwen is nu zelf ook veroordeeld voor het ronselen van kindsoldaten.

Het proces tegen Ongwen begon in december 2016, ruim anderhalf jaar nadat hij had besloten om het ernstig verzwakte LRA te verlaten en zich over te geven. Meer dan 100 getuigen verleenden medewerking aan de rechtszaak. Nabestaanden kunnen aanspraak maken op schadevergoedingen, waarvoor het Strafhof een speciaal fonds heeft.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234