Maandag 18/10/2021

Strafacties tegen Assad lossen niets op

De VS plannen, met een coalitie van bondgenoten, een militaire aanval op Syrië. Die actie zou beperkt zijn in de tijd en gericht op specifieke doelen, in de hoop dat Assad voortaan geen chemische wapens meer gebruikt. Maar aan het verloop van de oorlog zelf zal dit niet veel veranderen, menen experts.

Het onderzoek van de VN-inspecteurs in Syrië is nog niet afgerond maar de VS maken zich, samen met een coalitie van bondgenoten, op om actie te ondernemen. Nadat maandagavond minister van Buitenlandse Zaken John Kerry al zei dat er onweerlegbare bewijzen waren dat het Syrische regime achter de aanval met chemische wapens zat in de buitenwijk van Damascus, zei defensieminister Chuck Hagel dat de Amerikanen klaar waren voor een interventie in het conflict in Syrië.

"Het is duidelijk dat chemische wapens werden gebruikt tegen burgers in Syrië", zei Hagel aan de BBC. "Ik denk dat het onderzoek (van de VN-inspecteurs, ae) duidelijk zal maken wie er achter de aanval zat en dat er duidelijke informatie zal zijn dat de Syrische regering verantwoordelijk was."

Hoe die interventie zal gebeuren, is nog niet helemaal zeker. Volgens goed ingelichte bronnen van onder meer The Washington Post zou de keuze vallen op in tijd gelimiteerde aanvallen op specifieke doelwitten. 'Strafacties' op bijvoorbeeld militaire sites die nauw gelinkt zijn aan het regime: kazernes van elitetroepen bijvoorbeeld of luchtmachtbasissen en commandocentra. Deze militaire actie kan snel opgezet worden, zou slechts twee tot drie dagen duren en beperkt het risico voor de deelnemende landen.

Vanaf Amerikaanse oorlogsschepen zouden dan kruisraketten afgevuurd worden of er zouden strategische bommenwerpers worden ingezet. Opslagplaatsen van chemische wapens zouden dan weer niet worden aangevallen, omdat het gevaar te groot is voor de omgeving. Doel van de actie is Assad zo af te schrikken dat hij in de toekomst twee keer nadenkt eer hij nog eens overgaat tot een aanval met chemische wapens.

Bewijzen

Wanneer de campagne begint, hangt volgens The Post af van de informatievergaring door de inlichtingendiensten, het overleg met de bondgenoten en de toetsing van zo'n actie aan de internationale rechtsregels. Wellicht, zo luidt het, start de aanval pas nadat de VN-inspecteurs, die nog in het land zijn om naar chemische wapens te zoeken, Syrië hebben verlaten.

De plannen werden besproken op een spoedtop in het Jordaanse Amman, waar legerleiders van tien landen waren samengekomen om te beraadslagen over een interventie. Aanwezig waren, behalve Amerikaanse en Britse legerchefs, onder meer militaire leiders uit Frankrijk, Duitsland, Italië, Canada, Saoedi-Arabië, Qatar, Turkije en Jordanië. Een datum werd niet meegedeeld maar de deelnemers raakten het wel eens dat deze week de militaire actie al moest worden voorbereid.

In Groot-Brittannië heeft premier David Cameron al voor donderdag het parlement bijeengeroepen voor een spoedzitting. In Frankrijk liet president François Hollande weten dat zijn land bereid was om iedereen te straffen die achter de aanval met chemische wapens wapens in Damascus was.

Hebben de Amerikanen en hun bondgenoten nog geen sluitend bewijs geleverd dat het Syrische regime achter de chemische aanval zat, dan menen experts dat de VS wellicht wel over sluitende argumenten beschikken. Toen hij de waarschuwing op tv zag van John Kerry dacht Ko Colijn, directeur van het Instituut Clingendael in Nederland, meteen aan Colin Powell, ooit minister van Buitenlandse Zaken van George W. Bush, die begin 2003 voor de VN een heel betoog hield over de bewijzen van massavernietigingswapens die werden gevonden in Irak. Die bewijzen, zo bleek later, waren vals.

"Obama wil niet dezelfde fouten maken als Bush indertijd", aldus Colijn. "Er zijn nu al vijftien concrete gevallen van aanvallen van chemische wapens, wat aantoont dat Obama niet over een nacht ijs gaat."

Bovendien zit deze keer niemand in het Witte Huis te pushen voor een nieuwe oorlog, zegt ook professor Rik Coolsaet (UGent). "Dat is een groot verschil met 2003."

Maar veel verwachten de experts niet van deze gelimiteerde actie. Coolsaet: "De VS maken heel duidelijk het onderscheid tussen het gebruik van chemische wapens enerzijds en het verloop van de oorlog anderzijds. Met hun aangekondigde strafactie willen ze enkel werken op het eerste, namelijk Assad zo afschrikken dat hij geen chemische wapens meer gebruikt. Op het terrein zelf zal, tenzij we een tegenreactie krijgen van Rusland of Iran, niet veel veranderen in de oorlog."

President Assad zal wellicht de acties gewoon uitzitten, meent Colijn. "Wellicht zal hij niet eens zijn luchtafweer aanzetten want daardoor moet hij knopjes omdraaien waardoor die installaties op hun beurd herkenbaar worden en vernietigd kunnen worden."

Kwestie van dagen

Intussen werd de Syrië oppositie al op de hoogte gebracht dat er snel een westerse interventie zou volgen in het conflict. "Er is geen precies tijdstip, maar men kan spreken van een imminente interventie tegen het regime", zei Ahmad Ramadan van de Syrische Nationale Coalitie aan AFP. "Het is een kwestie van dagen en niet weken."

Syrië, samen met bondgenoten Rusland en China, reageerden bijzonder scherp. Volgens Moskou zou een westerse aanval "rampzalige gevolgen", hebben voor de regio. De Syrische minister van Buitenlandse Zaken Walid Muallem ontkende dat de Syrische troepen chemische wapens hadden gebruikt. Volgens Syrië moeten de schuldigen bij de rebellen gezocht worden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234