Dinsdag 31/01/2023

Stoppen met shoppen: duizend 'verslaafden' willen jaar lang afkicken

Meer dan 1.000 'fashionvictims' maken van hun hart een steen en gaan de ultieme uitdaging aan: 365 dagen stoppen met shoppen. Een jaar lang geen schoenen of jurken kopen. Goed voor de portemonnee, nefast voor de gezondheid.

Eerst de cijfers: acht op tien voelt zich schuldig na een dagje winkelen. Zeven op tien laat zich minstens een keer per maand verleiden tot een miskoop en vijf procent van de bevolking is ronduit koopverslaafd. Om nog te zwijgen van het aantal Belgen met schulden omdat ze het kopen op krediet niet kunnen laten. Redenen te over, vond Elise De Rijck (26), om een 'shopstop' aan te kondigen. "Kleding is een wegwerpproduct geworden. We kopen meer dan we kunnen dragen. Ik merk het in mijn eigen kleerkast en op de kledingruilfeestjes die ik organiseer. Het aantal ongedragen stuks waar het prijskaartje nog aanhangt is enorm. Ongeleide projectielen zijn we, weerloos tegen de shopdrang."

Wat begon als een persoonlijke queeste om haar visarekening en ecologische voetafdruk terug te dringen, groeide al snel uit tot een nationaal engagement. Inmiddels hebben al 1.127 vrouwen en mannen op stoppenmetshoppen.be beloofd om elke aanlokkelijke vitrine stoïcijns voorbij te lopen. En dat een jaar lang. D-day: 1 april. Vanaf dan is elke aankoop van een kledingstuk of accessoire strikt verboden. Ondergoed en sokken, zij het beperkt, kunnen nog net door de beugel. Kwestie van het hygiënisch te houden. Wie toch een nieuw stuk om lijf en leden wil, mag het altijd zelf maken of ruilen tegen iets anders. Iemand betalen om voor jou kleren te maken is wél tegen de regels.

Onbewoond eiland

"Behoorlijk drastisch", beseft De Rijck. "Maar onthouding is de enige oplossing. Een periode van reflectie, zodat we beseffen dat we geen 50 rokjes nodig hebben om de zomer door te komen. Bedoeling is dat we dan binnen een jaar eerst nadenken vooraleer we blindelings de Meir leegkopen. Om de twee weken mail ik alle deelnemers trucjes om het vol te houden."

Trucjes of geen trucjes, psychologe Carien Karsten geeft het project weinig kans op slagen. "Dit is waanzin. Die vrouwen weten niet waaraan ze beginnen." Karsten weet waarover ze spreekt. Ze begeleidt in haar praktijk shopverslaafden en schreef het boek Afkicken voor shopaholics. "Mensen die de ene impulsaankoop na de andere doen, over hun aankopen liegen, zich andere dingen ontzeggen om toch maar die ene leuke broek aan te schaffen." Zelf zou ze haar patiënten nooit aanraden om een jaar te vasten. "Twee weken misschien. Langer is nefast voor lichaam en geest. Niet-kopen wordt nog een grotere obsessie dan het shoppen zelf." Tijdens winkeluitjes komt er dopamine vrij in de hersenen, wat voor een geluksroes zorgt. Wie stopt met "die genotskern te voeden", mag zich verwachten aan energie- en concentratiestoornissen, angstgevoelens en een grieperig gevoel.

Karsten is dan ook niet anti-shoppen. "Als je er vrolijk van wordt, waarom zou je het dan laten? Alleen als mensen erdoor in de schulden belanden, wordt het een probleem. Een shopverslaving wordt vaak getriggerd door sociale factoren, of komt vooral voor bij mensen die perfectionistisch en dwangmatig zijn aangelegd."

Maar ook wie shoppen gewoon als een fijne hobby bekijkt, moet over een flinke dosis wilskracht beschikken om een jaar lang alle winkels te mijden. "Misschien lukt het als je op een onbewoond eiland woont. Hier is de verleiding overal. De druk van de reclame is immens. En wie zo lang heeft moeten vasten, koopt daarna nog meer dan ooit tevoren."

Elise De Rijck laat zich niet ontmoedigen. "Mijn vriendinnen doen ook mee. Als een van ons een dipje heeft, trekt de rest die erdoor. Maar nu moet ik ophangen. Straks sluiten de winkels. Voor mijn shopdieet wil ik nog één grote slag slaan."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234