Maandag 21/06/2021

Geneesmiddelen

"Stop met weggooien van geneesmiddelen"

België vernietigt elk jaar 500 ton teruggebrachte medicijnen.  Beeld Tim Dirven
België vernietigt elk jaar 500 ton teruggebrachte medicijnen.Beeld Tim Dirven

Jaarlijks vernietigt ons land meer dan 500 ton ongebruikte medicijnen, waarvan een groot deel nog perfect bruikbaar is. Een vereniging van artsen wil die geneesmiddelen gratis verschaffen aan wie het niet breed heeft, maar dat is wettelijk voorlopig niet mogelijk.

Vorig jaar werd in ons land liefst 520 ton pillen, poedertjes, siropen, capsules en andere geneesmiddelen vernietigd. Het jaar daarvoor was dat zelfs 572 ton. Dat zijn deels medicijnen die de houdbaarheidsdatum hebben overschreden, maar deels ook niet. Zo kan iedereen ongebruikte medicijnen terugbrengen naar de apotheek. Als die goed bewaard zijn, zijn die nog perfect bruikbaar. Maar toch mogen die wettelijk niet worden herverdeeld. Die enorme berg medicijnen moet dus worden vernietigd.

Een aantal artsen die zich verenigden en samen een 'sociale apotheek' oprichtten, zijn het daar niet mee eens. Zij verzamelen volle doosjes met ongebruikte en niet-vervallen medicijnen, en herverdelen ze aan minderbedeelde patiënten. Vandaag roepen ze op een persconferentie op hetzelfde te doen in het hele land.

Meer armoede, meer verspilling

In een brief aan minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) klaagden de artsen al eerder de massale vernietiging van medicijnen aan. “Ik zie steeds meer mensen in armoede, die met moeite hun medicijnen kunnen betalen. Dat is onacceptabel." Ze stellen daarom voor de medicijnen in te zamelen en via gezondheidscentra opnieuw te geven aan wie ze nodig heeft.

Voorlopig stuit de sociale apotheek op een Koninklijk Besluit uit 2009, dat apothekers verplicht teruggebrachte geneesmiddelen te vernietigen. Als de minister dat besluit aanpast, dringt ze zowel gezondheidsarmoede als verspilling van geneesmiddelen terug, is de redenering van de artsen.

Een nobel plan, al lijkt de minister niet geneigd te volgen. "Het klopt dat we te veel geneesmiddelen verspillen, maar dit is niet hoe we dat gaan oplossen", zegt Els Cleemput, woordvoerster van minister De Block. "We moeten de overconsumptie bestrijden: het voorschrijfgedrag van de dokter, het idee dat we voor elk kwaaltje een pil moeten krijgen."

De minister verwijst tegelijk ook op de veiligheidsvoorschriften. "Geneesmiddelen moeten van een onberispelijke kwaliteit zijn. Eenmaal die verkocht worden, weten we niet hoe die bewaard zijn. En dat kan een invloed hebben op hun werking. Dat risico kunnen we niet zomaar nemen."

Sociaal en illegaal?

Ook volgens de Algemene Pharmaceutische Bond (APB) staan tussen droom en daad wetten in de weg. Volgens hen is de herverdeling van de sociale apotheek onwettig. "Dit soort praktijken is illegaal, en terecht. Dit leunt aan bij onwettige uitoefening van de geneeskunde", zegt woordvoerder Lieven Zwaenepoel. "Ik heb sympathie voor hun bedoelingen, maar dit is niet wenselijk of haalbaar. Ook al zou minister De Block de wet willen aanpassen, er bestaan ook nog Europese en internationale regels.”

Ook bij het kabinet van De Block is men niet opgezet met het initiatief van de sociale apotheek. "Je mag niet zomaar dokter én apotheek spelen. Al is er een uitzondering: het verspreiden van staaltjes geneesmiddelen", klink het. De sociale apotheek mag eerstdaags een antwoord van De Block verwachten. Daarin pleit ze opnieuw voor minder voorschrijven en minder consumeren. De tijd wijst uit hoe snel de medicijnen-vuilnisbelt daarmee afneemt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234