Maandag 25/01/2021

Stoffen voor de eeuwigheid

Een kledingstof sterker dan staal: het bestaat. Gestaag sluipen er onverwoestbare materialen in de mode die zo sterk zijn dat ze zelfs bestand zijn tegen messen en kogels.

It's crazy because it's so thin", zo luidt de stem met een Frans accent. Het beeld: pro snowboarder Romain de Marchi glijdt van een rotsige berg vervaarlijk snel tussen de coniferen door. De scène, die deel uitmaakt van een promotiefilm, speelt zich af in Squamish, een Canadees dorpje met amper verkeer, drie soorten forel en bergen overal. Tussen de vele luchtopnames van het prachtige landschap door vertellen professionals zoals De Marchi hoe geweldig hun ski-jas wel niet is. Maar die jas is dan ook best wel uniek. Het gaat om de lichtste en sterkste emergency ski jacket ooit ontworpen. Amper 70 gram weegt hij. Je kunt hem volledig dichtknijpen tot een prop ter grootte van een Luikse gehaktbal en toch laat hij geen wind door én is hij zo sterk dat geen rots hem kan scheuren.

Hoe dat kan? Wel, de jas is gemaakt van Dyneema, een kunststofvezel op basis van polyethyleen van het Nederlandse bedrijf DSM. Dyneema is werkelijk oersterk. Zo werd al eerder bewezen dat een touw van dit materiaal vijftien keer sterker is dan een stalen variant. Dyneema wordt voornamelijk gebruikt in sectoren waar er een nood is aan extreme sterkte zoals de ruimtevaart, de chirurgie, de zeevaart, de wereld der olieplatforms en het leger. Dyneema eindigt vaak als kabel op een booreiland, als kogelvrij vest of als windzeil.

Dyneema is een merknaam. De eigenlijke vezel heette eerst 'cuben fiber' en was eigendom van Cubic Tech Corporation, dat in 2015 door Dyneema werd opgekocht. Dat betekent niet dat Dyneema zomaar het product van een ander heeft overgenomen. Het moederbedrijf DSM ontwikkelde in 1979 de stof UHMWPE (ultra high molecular weight polyethylene) die door Cubic tot een bruikbare vezel getransformeerd werd en vervolgens eindigde als oersterk windzeil. Cuben wordt nu als Dyneema verkocht en in Amerika ook als Spectra, een zeer gelijkaardige UHMWPE geproduceerd door Honeymill onder licentie van DSM.

Stalen lifestyle

Zowel Dyneema als Spectra verkopen het materiaal aan merken die het op hun beurt verwerken tot een consumptiegoed. Eerst waren dat erg technische producten zoals zeilen, gaandeweg kwamen daar tenten, handschoenen, rugzakken en andere outdoorproducten bij. Een topmerk dat van in den beginne het materiaal gebruikt is het Amerikaanse Hyperlite Mountain Gear. Maar nu wordt er steeds meer richting kleding gekeken met als toppertje de ski-jas uit de promotiefilm. Die werd in 2016 door designer Conroy Nachtigall ontworpen voor het coole, Koreaanse outdoormerk Black Yak. Nachtigall verdiende zijn sporen bij ARC'TERYX, een al even hip outdoormerk.

De jas belandde eind vorig jaar op websites zoals High Snobiety en Hypebeast, twee platformen die bij koopgrage interneteers vastgeroest zitten in het mapje Favorieten. Niet onlogisch. De transparante, melkwitte Dyneema-jas ziet er ruw, kreukelig en best mooi uit. Hoewel de jas gemaakt is om skiërs in noodsituaties van de vrieskou te redden, scoort deze jas ook bij modeliefhebbers. Een minimalistische slash ietwat urban en onverwoestbare jas voor 400 euro? Bring it on. De ski-jas is trouwens transparant wit omdat die volledig uit (verschillende lagen) Dyneema is vervaardigd en Dyneema valt (voorlopig) niet zomaar te kleuren.

Wel kan de vezel in andere stoffen verweven worden. Jeansmerken die een stevigere broek op de markt willen brengen, hebben al Dyneema in hun denim verwerkt. Zo brengt Levi's een versterkte 501 uit met Dyneema erin verwerkt. Under Armour doet hetzelfde met schoenen. En The North Face voegt het materiaal toe aan een zwarte parka.

Angstcultuur

Het Australische merk Saint gaat nog een stap verder en bracht vorig jaar Unbreakable Denim uit: jeansjassen en -broeken met een Dyneema-gehalte van 62 procent die motorrijders bij een valpartij schramvrij houden en de broek heel - over de botten van de waaghals zullen we zwijgen. Ook voor wielrenners zijn al dergelijke schramvrije broeken en shirts ontworpen. Het merk Etxeondo Rali heeft zich erop geworpen in 2015. De leden van het Alpeci Giant-team rijden met kleding die hun huid beschermt wanneer zij tegen de grond gaan.

Maar veiligheid gaat verder dan bescherming tegen valpartijen. Door de flexibiliteit van materialen zoals Dyneema en Spectra, verschijnen er steeds meer kledingstukken die je ook beschermen tegen kogels en messteken. Merken zoals Blade Runner en Miguel Caballero - ook wel Armoured Armani genoemd - verkopen kogelwerende polo's en jassen waarin Spectra, Dyneema of kevlar veiligheid biedt. Bij de lichtere kleding, zoals polo's, worden er lagen van de kunststof tegen elkaar geplakt. Bij een stevigere jas zijn er platen van het materiaal aangebracht.

Een jas van Caballero kost tussen de 300 en 4.000 euro, afhankelijk van hoe modieus je wilt rondlopen. Uiteraard wordt dit soort kleding in de eerste plaats ontworpen voor popsterren, presidenten en veiligheidsagenten. Gezien de huidige angstcultuur durven deze merken hun producten ook wel te promoten bij avontuurlijke reizigers.

De meeste van dit soort merken bieden een veiligheidsniveau II aan, wat betekent dat de kleding resistent is tegen messen en kogels uit 9 mm-wapens. Wil je ook beschermd zijn tegen .357 SIG FMJ Flat Nose en een .44 Magnum, dan heb je niveau III nodig, oftewel een fancy maatpak van Aspetto dat met de ondertussen bekende materialen is versterkt. Zo'n pak voelt wat stugger aan, maar ziet er niet plomp uit. Prijskaartje: 4.300 euro.

Overdreven sterk

We hebben hier vooral gefocust op Dyneema en Spectra, de new kids on the block. Uiteraard bestaan er nog andere stevige materialen die in kleding gebruikt worden. Zo wordt het bekende kevlar, een synthetische aramidevezel, ook gebruikt om kleding te versterken. In 2015 versterkt Nike haar SFB Mountain boot met kevlar. Kevlar is een product van het bedrijf DuPont dat ook teflon op zijn conto heeft staan. Die stof is vooral bekend van de anti-aanbaklaag van pannen. Maar teflon wordt ook verwerkt als een soort waslaag in kleding om die waterdicht, luchtdicht en sterker te maken. Het hippe Taiwanese 4DIMENSION is daar een goed voorbeeld van.

Naast de übersterke kevlars en Dyneema's blijft het simpele nylon nog steeds een topper. Nylon heeft het voordeel dat het een stuk goedkoper is dan Dyneema en nog steeds behoorlijk wat weerstand biedt tegen schrammen en schokken. Vooral het merk Cordura duikt vaak op in kleding. Cordura werd al verwerkt in shorts en T-shirts van Reebok, jassen van Burton en Dickies, schoenen van Fila en Timberland, tassen van Jansport en jeans van Wrangler.

Kortom, er is geen excuus meer om als merk een weinig duurzaam kledingstuk uit te brengen. Aan de andere kant blijven de superstoffen van deze wereld wel synthetisch. Hoewel Dyneema en de andere producten onverwacht zacht aanvoelen, hoef je nu ook niet de touch van kasjmier of topkatoen te verwachten. Het is maar wat je zoekt.

Dyneema is oersterk. De transparante, melkwitte jas uit die stof werd ontworpen door het coole Black Yak.

Adidas kwam met een ultra boost-limited edition schoen waarvan de bovenlaag van Dyneema is.

Cordura wordt gebruikt in Herschel-tassen (blauw). Hyperlite Mountain Gear versterkt zijn producten al van in den beginnen hiermee. Maar ook waar je het misschien niet verwacht: in een maatpak.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234