Zondag 31/05/2020

Stoeltje van technologie

Eindelijk is het zover. Twee jaar al werkt de Vlaamse ontwerper Maarten Van Severen samen met het Zwitserse bedrijf Vitra aan een stoel. Het heeft wat voeten in de aarde gehad vooraleer de .03 er was.

Wie neemt nog de tijd om een stoel van dichtbij te bekijken? Meestal zie je zo'n ding staan, vind je het mooi of niet, en koop je meteen zes stuks of niks. Waarmee je voorbijgaat aan het zweet en de miserie van ontwerper, producent en fabrikant die eraan vooraf zijn gegaan. Want zwoegen is het dezer dagen. Ten eerste staan producenten onder druk om de prijzen zo laag mogelijk te houden. Gelukkig plukt de industrie nu de vruchten van alle oorlogs- en naoorlogse research in materialen. Kunststof bijvoorbeeld heeft zo'n grote ontwikkeling doorgemaakt dat niet alleen de kwaliteit is verbeterd, maar ook de prijzen gedaald zijn. De grootste ontwikkelingen zijn te danken aan de auto-industrie, die het begon te gebruiken als vervanging van edele (en veel te duur geworden) binnenmaterialen, zoals leder.

Ten tweede stelt het minimalisme zware eisen: een eenvoudige vorm verraadt niet welke intensieve trial-and-error-processen eraan ten gronde liggen. De '.03' van Maarten Van Severen ontsnapte daar ook niet aan. De stoel is eigenlijk een variatie op stoel nr. 1, tot een paar jaar terug de enige stoel in Van Severens meubelcollectie. "Vitra wilde hem laten uitvoeren met een polyurethaanzitting; voor het bedrijf was dat een totaal nieuw materiaal. Voordien werd dat in de auto-industrie gebruikt voor de comfortbekleding van een stuur. Uiteraard moet een stoel aan andere eisen voldoen als de bekleding van een autostuur. Een van de experimenten was het opspuiten van de kunststof. Dat gebeurt in een mal en de bedoeling is dat de gespoten kunststof zich gelijkmatig verspreidt. Dat klinkt zeer eenvoudig, maar Van Severen zweert dat sommigen er grijs haar aan overhielden.

Voorts heeft een stoel natuurlijk een structuur. "Mijn stoel heeft een zeer rigide, gestroomlijnde structuur. Poten, zitting en rugleuning schijnen zonder moeite in elkaar over te gaan. Nu, dat 'zonder moeite' mag je schrappen. Een gevoelige fabricatieplek aan de .03 is ongetwijfeld de plaats waar poot en draagstructuur onder het zitje van de stoel in elkaar moeten overgaan. De poot bestaat uit staal dat 8 millimeter dikker is dan het staal van de structuur aan de binnenkant. Ongeveer op die plaats begint ook het kunststoffen zitje. Dat aanknopingspunt tussen de verschillende diktes staal moest onmerkbaar zijn aan de buitenkant. Voorts mochten de stalen binnenlagen onder het zitje ook niet door de kunststof merkbaar zijn. Dat experiment is meermaals mislukt."

Nog een struikelblok: in Duitsland bestaat zoiets als een 'normstoel'. "Een stoel krijgt dat label wanneer hij aan bepaalde normen voldoet, meestal i.v.m. met veiligheid", legt Van Severen uit. Mijn stoel bleek slecht te scoren wanneer men erop ging zitten wiebelen en van voren naar achteren bewoog. Even overhellen naar achteren en je ging al tegen de vlakte. Dat had te maken met de stand van de achterste poten. Als we de stoel poten gaven die onder een grotere hoek naar achteren stonden, viel er niemand achterover. Maar dan was de lijn zoek. Ook daarover hebben we een tijdje gediscussieerd. We hebben besloten om geen normstoel te maken; de esthetische lijn blijft zo volledig behouden. Vitra toont daarmee nog eens hoe speciaal het wel is, dat het esthetiek boven economie verkiest."

Het is de bedoeling dat Maarten Van Severen een hele familie van stoelen voor Vitra ontwikkelt. Naast de .03, die in een gewone versie en een stapelversie bestaat, komt er nog een lage stoel en een chaise longue. "De familie moest eigenlijk al compleet zijn, maar de laatste jaren heb ik aan sommige opdrachten wat langer gewerkt dan gepland en ook dat heeft de fabricatie van de .03 vertraagd." Maarten Van Severen is de eerste Vlaming die voor het befaamde Zwitserse bedrijf meubels mag ontwerpen. Met zijn .03 van kunststof schrijft hij daarmee geschiedenis.

Farida O'Seery

De .03-stoel wordt in België verdeeld door Vitra Belgium, 02/725 84 00.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234