Zondag 08/12/2019

Frankfurt

Stoelendans bij de ECB raakt economie in heel Europa

► De jacht op de hoogste verdiepingen van het hoofdkwartier in Frankfurt is geopend. Beeld AFP

De voordracht van een nieuwe vicepresident vandaag vormt het startschot van een stoelendans die de Europese Centrale Bank de komende anderhalf jaar gaat opschudden - en de complete Europese economie erbij.

Een klein gezelschap mannen op leeftijd wisselt van baan - en de wereld van het grote geld houdt de adem in. Het zijn dan ook de bovenste etages van het 185 meter hoge hoofdkwartier van de Europese Centrale Bank in Frankfurt die het komende anderhalf jaar nieuwe bewoners krijgen. Zij mogen de koers bepalen van wat de voorbije crisisjaren is uitgegroeid tot een van de machtigste spelers in de mondiale economie.

In totaal worden vier van de zes ECB-bestuurders nieuw benoemd. De hoofdprijs is het presidentschap. De Italiaan Draghi vertrekt in oktober 2019 na acht bewogen jaren die hem de bijnaam 'Super Mario' opleverden. Volgens vriend en vijand heeft hij een cruciaal aandeel gehad in het voortbestaan van de euro. Maar inmiddels wordt Draghi ook bekritiseerd - zo niet gehaat. De economie van de eurozone groeit weer, maar hij zet de geldpers niet uit. Om de economie te stimuleren, heeft de ECB al voor ruim 2.300 miljard euro aan schulden van staten en multinationals opgekocht. Mede als gevolg van deze 'monetaire verruiming' is lenen spotgoedkoop geworden. Financiële zeepbellen liggen op de loer.

Afslankkuur

Nu het vertrek in zicht is van deze ultieme monetaire duif (de bijnaam van centrale bankiers die voorstander zijn van lage rente en goedkoop geld) ruiken de haviken hun kans. Zij willen zo snel mogelijk terugkeren naar de vertrouwde wereld van vóór de crisis. Dat betekent: kappen met de geldpers, rente omhoog en de ECB-balans onderwerpen aan een afslankkuur.

De strijd hierover brandt vandaag los. De ministers van Financiën van de eurogroep mogen een opvolger voordragen voor de vertrekkende Portugese ECB-vicepresident Vitor Constancio. Dinsdag volgt nog een formele stemming, waarop de regeringsleiders volgende maand de knoop officieel doorhakken. Twee kandidaten azen op de baan. Favoriet is de Spaanse minister Luis de Guindos. De Ierse centrale bankier Philip Lane geldt als de outsider.

Spaans minister Luis de Guindos is de favoriet voor de rol van vicepresident. Beeld AFP

Wie het wordt? Dat hangt af van een web van ongeschreven, typisch Europese regeltjes. Zo kan De Guindos profiteren van zijn nationaliteit. Want vuistregel: de vier grootste euro-economieën horen in het bestuur vertegenwoordigd te zijn. Voor Spanje geldt dat al sinds 2012 niet meer. Tegen De Guindos spreekt echter dat hij een politicus is. De ECB gaat prat op haar politieke onafhankelijkheid. In dat opzicht heeft Harvard-econoom Lane betere kaarten.

Om het allemaal nog wat schimmiger te maken, zal deze benoeming een schaduw vooruitwerpen op de opvolging van Draghi. "Geef het vicepresidentschap aan een Duitser of een surrogaat-Duitser, en je kunt volgend jaar je eigen man naar voren schuiven", aldus een anonieme Franse functionaris. Het omgekeerde geldt natuurlijk ook. Krijgt Spanjaard De Guindos deze baan, dan vergroot dat de kans op een Noord-Europese ECB-president.

Alle ogen zijn daarbij gericht op de Duitser Jens Weidmann, vertrouweling van Merkel en president van de Bundesbank. Na een Nederlandse, Franse en Italiaanse ECB-president is het logisch dat nu de beurt is aan Duitsland, de economische motor van de eurozone.

Jens Weidmann, topman van de Duitse Bundesbank, hoopt op het presidentschap. Beeld AP

Maar er is nog een ongeschreven regel die roet in het eten kan gooien. Op dit moment bestaat de ECB-top vrijwel uitsluitend uit grijze mannen. Mocht Weidmann volgend jaar president worden, dan zou ook de laatst overgebleven vrouw uit het bestuur moeten. Die is namelijk Duits, en twee keer dezelfde nationaliteit gaat niet. "Alleen maar mannen, dat zou in deze tijd een beetje té ouderwets zijn", meent Brzeski.

In de wandelgangen wordt ondertussen gefluisterd dat ook de Fransman François Villeroy de Galhau bezig is met een charmeoffensief. Mocht dat uitlopen op een patstelling tussen Frankrijk en Duitsland, dan komt mogelijk een compromiskandidaat uit een kleiner land in beeld, zoals Ardo Hansson uit Estland en de Ier Philip Lane.

Een Belgische kandidaat is er niet. Ons land mocht met Peter Praet tijdens de vorige benoemingsronde een ECB-directeur afleveren en moet nu een aantal jaar geduld oefenen voor het nog eens in beeld kan komen.

Of wordt François Villeroy de Galhau van de Banque de France de nieuwe ECB-topman? Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234