Dinsdag 25/06/2019

Stille nacht, ellendige nacht

Die stille nacht kan u aan de reet roesten? Wij begrijpen dat. In een periode bomvol feestelijke hits bedienen we u graag van een minder orthodoxe playlist, met kerstsongs die zelfs de plezantste nonkel aan het grienen krijgen. Gunter Van Assche

TOM WAITS

'Christmas Card from a Hooker in Minneapolis'

Zo verwonderlijk is het allicht niet dat Tom Waits kerst nooit inbeeldde met het geluid van een knus knetterende haard en een marshmallow in de chocomelk.

De song gaat over een hoertje dat haar gesprek met ene Charley aanheft met de vrolijke boodschap dat ze zwanger is. Waarna ze vertelt dat ze boven een verloederd boekenwinkeltje woont en niet langer dope pakt of whisky drinkt. De toon is meteen gezet.

Waits noemde de song "een laconieke first-person sketch", waarin hij een kerstbrief voorleest door een prostituee, die beweert een stabiele relatie te zijn aangegaan en haar ongeboren kind wil opvoeden als was het zijn eigen zoon. De clou blaakt helaas niet van de amour fou. In het laatste couplet geeft ze onverwacht toe dat ze alles uit haar duim gezogen heeft, achter tralies zit, geen vent heeft ... maar wel in aanmerking komt voor vervroegde vrijlating op Valentijnsdag.

Grappig detail: Waits schuwde de zwarte humor niet, door de song live in een medley te gieten met de Engelse versie van 'Stille nacht'.

THE POGUES & KIRSTY MACCOLL

'Fairytale of New York'

We hebben het allemaal al gehoord in kerstliedjes: moordlustige kerstmannen. Een ranzig standje met een sneeuwpop. De antichrist in de kribbe... Alles is mogelijk, terwijl vrolijke belletjes rinkelen in de verte. Maar de meest verontruste 'ho ho ho!' slaak je toch bij 'Fairytale of New York'. Al was het maar omdat alle ontucht, marginaliteit en vunzigheid hier in een orenschijnlijk vreugdevol liedje verweven worden.

In deze classic van The Pogues met Kirsty MacColl, lijkt de stem van Shane MacGowan gemarineerd in goedkope whisky en Ierse folk, terwijl verwijten heen en weer geslingerd worden. Shane bijt Kirsty 'slut on junk' toe, waarop zij hem bedankt met koosnaampjes als flikker en klootzak. Volgens MacGowan was de song het resultaat van een weddenschap met Elvis Costello, die niet geloofde dat de groep ooit een kersthit zou scoren. Uiteindelijk slaagden ze daar wel in, al moesten ze Pet Shop Boys laten voorgaan.

JOHN DENVER

'Please, Daddy, Don't Get Drunk This Christmas'

Omdat we vermoeden dat u wel een drankje durft verzetten op de geboortedag van de Messias: niet alleen MacGowan had al eens last van een kwade dronk op kerst. Ook The Joy Formidable garandeert een kater. Dat doen ze trouwens met 'My Beerdrunk Soul Is Sadder than a Hundred Dead Christmas Trees', dat verwijst naar een fictief gedicht van Charles Bukowski. Een van de beste kersttitels ooit, voor een hymne die opgedragen is aan al wie tijdens de feestdagen nog het liefst in een droog stukje kalkoen zou willen stikken.

John Denver grijpt inzake dronkenschap en wanhoop wel het meest melodramatisch naar lever en droge keel: met een tranerige jodel en countrysnik smeekt hij zijn pappie als zevenjarige snotneus om de fles even opzij te zetten: "I don't want to see my mama cry." Snappen we wel, natuurlijk. De vader in kwestie viel zojuist in zwijm onder de kerstboom.

NAT KING COLE

'The Little Boy that Santa Claus Forgot'

Cole, Christmas & Kids? Het klinkt even beloftevol als een hartverwarmende voorstelling van Kapitein Winokio. De stem van Nat King Cole past dan ook opmerkelijk goed bij de zachte feeststemming onder de maretak. Maar wat is bovengenoemde song een zijdezachte mindfuck. De ebbenhouten stem van Cole lijkt een zwachtel om je ziel, maar eigenlijk is het een vlijmscherpe dolk door je hart.

De song gaat over een weesjongetje dat met grote oogjes wacht in zijn bed tot zijn sok gevuld wordt. Om dan te merken dat de realiteit een smerige feeks kan zijn. "In the street he envies all those lucky boys / Then wanders home to last year's broken toys / I'm so sorry for that laddie / He hasn't got a daddy /The little boy that Santa Claus forgot."

Ons oordeel? We zouden u niet aanraden om de geschenkjes uit te pakken met deze soundtrack. En verder? Fuck you, Santa!

MARVIN GAYE

'I Want to Come Home for Christmas'

Hij werd weleens het geweten van Motown genoemd, Marvin Gaye. Zijn longen en strot stonden dan ook in dienst van songs die zowel soulvol als standpuntig klonken. Zoals deze ballad, die vanuit het oogpunt van een oorlogsgevangene in Vietnam werd geschreven. Op een weelderige groove, sombert Marvin over hoe hij alles zou geven om een kerstboom te zien, het gelach van spelende kinderen in de sneeuw te horen, om zijn baby te kussen. Alleen: "I can't promise my eyes this sight / unless they stop the fight / 'cause I'm a prisoner of war / lying here in my cell / Hoping my family is well."

In de serie tranentrekkers-achter-tralies willen we u ook André Hazes niet onthouden. "Ik zit hier heel alleen kerstfeest te vieren / De straf die ik verdiend heb zit ik uit / Ik stal voor ons gezin, maar dat had toch geen zin / Want jij viert nu kerstfeest met een ander / Hoe heb je mij zo snel kunnen vergeten?" Met een snik in de stem vertelt Hazes in 'Eenzame Kerst' het verhaal van een criminele schlemiel, die in de bajes mijmert over zijn vrouw, die het heeft aangelegd met een andere vent. Tja, na de zonde komt het berouw.

SUFJAN STEVENS

'That Was the Worst Christmas Ever!'

Teruggrijpen naar traditionals en evergreens is een klassieke, zij het niet geheel feilloze tactiek. Sinatra en co. kwamen ermee weg. en Mariah Careys melige 'All I Want for Christmas Is You' is inmiddels zelf zo legendarisch en alomtegenwoordig dat je kerstkristallen zou willen kotsen. Maar meestal pakt het niet zo geweldig uit voor grote namen. Bob Dylan neuzelde zich vijf jaar geleden een weg doorheen kerstclassics met de langspeler Christmas in the Heart, terwijl Sufjan Stevens liefst tien EP's uitbracht, met honderd kerstliedjes en eigen werk. De meeste songs bleven niet lang aan de ribben kleven, maar deze dus wel. Spaarzaam en somberend blijft Sufjan op zijn mooist. En bedenk maar: onbedaarlijk huilen boven een kerststronk oogt slechts een beetje belachelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden